Getur Ísland orðið seðlalaust land?

Mikla kosti hefði í för með sér að gera Ísland að seðla- og myntlausu landi að mati Sigurbjargar Benediktsdóttur viðskiptafræðings sem nýlega skrifað lokaritgerð við Háskólann á Akureyri sem bar nafnið „Ísland seðlalaust land.“

„Það myndi sporna gríðarlega gegn svartri atvinnustarfsemi sem hefði mikinn ávinning í för með sér,“ segir Sigurbjörg.

Sigurbjörg segir aðgerðina tæknilega framkvæmanlega. „Ísland gæti orðið seðlalaust land upp að vissu marki, við virðumst stefna í þá átt og tæknilega er það líklega framkvæmanlegt. Með tilkomu snjallsíma er t.d. hægt að sinna ýmsum viðskiptum þar sem ekki hentar að nota greiðslukort, eins og að borga í stöðumæla og strætó með símanum og notkunarmöguleikarnir alltaf að aukast,“segir Sigurbjörg.



Andstaða almennings helsta fyrirstaðan

Sigurbjörg segir að tilraunir hafi verið gerðar með seðlalaus væði í Noregi á árunum 1995 til 1998. Það hafi hins vegar ekki gengið sem skyldi. „Vankantarnir voru tæknilegs eðlis og óþolinmæði notenda í kjölfar þess en tækninni hefur farið töluvert fram síðan þá,“ segir hún.

Hún segir þó að afstaða samfélagsins séu það sem helst komi í veg fyrir að af þessum áformum verði. „Helsta fyrirstaðan er líklega sú að almenningur og samfélagið er ekki tilbúið í að stíga skrefið til fulls. Í lokaritgerðinni minni gerði ég meðal annars könnun hjá almenningi og kom þar fram að almenningur er ekki tilbúin að sleppa því alveg að nota reiðufé, vill hafa möguleikann en notar samt greiðslukort mikið meira við greiðslu á vörum og þjónustu,“ segir Sigurbjörg og bætir við að Seðlabankinn hafi einnig lagalega skyldu til þess að viðhalda seðlum og mynt í landinu.

Yngstu kynslóðirnar gætu stigið skrefið til fulls

Sigurbjörg bendir þó á að yngstu kynslóðir Íslendinga þekki ekkert annað en heim snjallsíma og tölvutækni. Þær gætu orðið lykillinn að því að gera Ísland að seðlalausu landi. „Þannig nást líka út huglægar hindranir eins og að fólki finnist betra að höndla með reiðufé og tilfinningin að maður eyði minna ef maður sé að nota pening frekar en kort,“ segir Sigurbjörg.

Ef stíga eigi skrefið til fulls þurfi einnig að vera tryggt að greiðslukerfið virki áfram hrynji tölvu- eða bankakerfi. „Það þyrfti að baktryggja varaleið ef rafræni heimurinn skyldi klikka, þá er ég að tala um tölvukerfið og allt sem að því fylgir. Það væri hægt með útgáfu rafeyris sem  Seðlabankanum er heimilt,“ segir hún.