Einelti, slagsmál og depurð mest í Garðabæ

„Þetta sló okkur,“ segir Margrét Björk Svavarsdóttir, forstöðukonar fræðslu- og menningarsviðs Garðabæjar, um slæmar niðurstöður könnunnar um líðan barna í skólum, sem birtust í skýrslu Samtaka sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu sem gefin var út í mars.

Í skýrslunni segir:

„Mun neikvæðari niðurstöður koma fram um líðan en hlutfall unglinga sem finna oft fyrir depurð er mest í Garðabæ af sveitarfélögum á höfuðborgarsvæðinu. Einnig kemur fram að slagsmál meðal unglinga eru algengari í Garðabæ en almennt annars staðar á höfuðborgarsvæðinu.Áberandi meira er um einelti á yngri stigum (6.-­‐8.bekk) í Garðabæ miðað við hin sveitarfélögin og landið í heild, en það dregur mikið úr því hjá eldri nemendum (í 10. bekk).“

„Vorum hissa þegar við lásum þessi orð“

Margrét segir að yfirmenn skólamála í Garðabæ hafi verið hissa þegar þau lásu skýrsluna. „Já, við höfum gert aðra könnun, sem nær yfir líðan nemenda árlega í skólunum okkar. Sú könnun kallast Skólapúlsinn og þar hafa skólar í Garðabæ komið vel út.“

Hún segir niðurstöður þeirrar könnunnar sem birtust í skýrslu Samtaka sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu hafa verið byggðar á upplifun eins árgangs. „Þarna er einn árgangur sem svarar því hvernig hann upplifir hlutina. Það er kannski pínu erfitt að alhæfa svona útfrá einum árgangi. En vissulega tökum við þessar niðurstöður alvarlega.“

Búið að stofna stóran samstarfshóp

Margrét segir skólayfirvöld í Garðabæ hafa farið á stúfana og stofnað samstarfshóp vegna þess sem kemur fram í skýrslunni. „Við stofnuðum risastóran samstarfshóp sem við köllum Kynheilbrigði og velferð. Við erum að taka á ýmsum málum sem tengjast líðan nemenda í skólum og bæjarfélaginu. Við höfum fengið til liðs við okkur aðila frá íþróttafélögunum, skátunum og fleiri frjálsum félagasamtökum í bænum,“ útskýrir hún.

Hún segir að skólayfirvöld í Garðabæ taki allri eineltisumræðu alvarlega. „Á heimasíðum allra skólanna eru eyðublöð til að útfylla ef minnsti grunur leikur á að einelti eigi sér stað. Við höfum tekið einna best á einelti.“

Í niðurstöðum skýrslunnar sem birtast í skýrslu Samtaka sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu kemur fram að einelti sé minna á unglingastigi en á miðstigi

„Greinilegt er að skólamenning á unglingastigi í Garðabæ einkennist af miklu minna einelti en gerist á miðstigi þar sem einelti er áberandi hátt.“

„Vorum eitt spurningamerki“

Margrét segir að þær þau orð í skýrslunni sem snúi að slagsmálum í Garðabæ séu meiri en annarsstaðar hafi komið ákaflega á óvart.

„Við vorum bara eitt spurningamerki þegar við lásum þetta. Skólastjórarnir í skólunum sem eru með unglingadeildir könnuðust ekki við þetta og við vitum eiginlega ekki hvar þessi slagsmál eiga sér stað. Þetta kemur  okkar bara verulega á óvart.“

Veit ekki hvað veldur

Margrét segir erfitt að benda á orsakavaldinn í þessum málum. Garðabær er íþróttabær og verið er að skoða hvort samkeppnisumhverfið í íþróttunum eitthvað sem hafi áhrif á þessar niðurstöður. „Þeir hjá íþróttafélögunum eru alveg jafn spenntir og við að sjá hvort að þetta sé eitthvað sem þurfi að laga og hvort þetta umhverfi með A,B,C og D lið sé eitthvað sem þurfi að skoða nánar.“

Margrét bendir á að góður námsárangur hefur mælst í Garðabæ í síðustu PISA-könnunum. „Krakkarnir eru að skora svipað hátt og jafnaldrar þeirra í Singapúr.“

En næst þessi góði árangur á kostnað líðan nemenda í skólunum?

„Ég vil ekki meina það. Við erum í samstarfi við skóla frá enska bænum Southend-On-Sea. Við höfum fengið kennara í heimsókn frá skólanum. Þeir tala um hversu afslappað umverfið er í skólastofunum okkar. Hér fá börnin að sitja uppi á borðum ef þau eru að vinna, en í Englandi eru þau frekar skikkuð til að sitja í sæti sínu. Þeim fannst þetta umhverfi eftirtektarvert og hversu börnin eru hamingjusöm.“