Nýtum bernskuna; gefum börnum tíma

Það er alveg sérstakt að vera með börnum. Misskiljið mig ekki, ég er ekki að tala um fleirburameðgöngu. Enda heitir það að vera ólétt í dag, ekki að vera með barni; kona verður ólétt og pör verða ólétt. Eftir meðgöngu fæðist barn og fljótlega eftir fæðingu þurfa foreldrar að huga að gæslu fyrir börn sín til að komast sjálf aftur að verðmætaframleiðslu fyrir samfélagið.

Úr þessu þarf að bæta með því að lengja fæðingarorlof og það ætti að hugsa það fyrir börnin. Þannig myndu þau njóta sín betur á eigin forsendum í frumbernsku sinni. Foreldrar gætu sinnt hlutverki sínu betur og það væri samfélagslega hagkvæmt. Vissulega kostar tími peninga en þeim peningum væri vel varið í börnin.

Lenging leikskóla

Að loknu fæðingarorlofi ættu börn að komast í smábarnaleikskóla; sérsniðið umhverfi þar sem gert er ráð fyrir persónulegu svigrúmi en jafnframt æskilegu hópuppeldi. Það er samfélagslega hagkvæmt að grunna vel og gefa börnum sem besta frumbernsku. Nú er of löng bið eftir leikskólaplássum sem foreldrar brúa á ýmsan hátt en samfélagið þarf að hugsa vel um yngstu borgara sína og bjóða börnum leikskólapláss strax að loknu fæðingarorlofi (þeirra).

Leikur er mikilvægasta námsleið barna

Nú heyrast þær raddir að stytta ætti leikskólastigið og láta börn hefja grunnskólagöngu ári fyrr og síðan einnig framhaldsskólagöngu og sérnám. Þannig megi fá borgarana fyrr að framleiðslu verðmæta fyrir samfélagið. Eins og sjálft lífið snúist ekki um annað en auðskiljanleg verðmæti sem hægt er að meta til fjár.

Stærstu verðmæti hvers samfélags eru auðvitað borgararnir sjálfir, mannauður í margbreytilegri mynd. Frumbernska hefur sérstakt gildi, en er ekki eingöngu aðfaraskeið að „þrengra röri“. Börn eiga rétt á að leika sér sjálfra sín vegna og þau læra í leik margt það sem nýtist þeim og samfélaginu vel.

Nám er félagslegt ferli

Því yngri sem skólabörn eru þeim mun hærra er félagslegt flækjustig og þau þurfa aukinn tíma á eigin forsendum. Fyrirlestrarform hentar börnum illa. Þau þurfa umhyggju, öflugt leiknámsefni og persónulegt svigrúm. Þau þurfa ekki síst að hafa áhrif á eigið líf og taka þátt í að skapa sér vettvang. Við þurfum að spyrja börnin hvernig þau vilja verja tíma sínum, svör þeirra eru ekki alltaf yrt en þau hafa sínar skoðanir.

Aðalnámskrá leikskóla ætti að vera rammi um skólastarf lengur en skemur. Námskráin viðurkennir þátttöku barna í að skapa sinn skóla, byggja skal á samfellu náms og samþættingu frekar en faggreinamiðun. Helstu áhersluatriði námskrárinnar eru læsi, sköpun, umhverfismennt og leikur, ásamt þátttöku foreldra í skólastarfinu.

Flýtum okkur hægt og njótum bernskunnar. E.t.v. þurfum við að styrkja hugmyndir okkar um bernsku sem mikilvægt meðgönguskeið sem ekki má stytta eða grípa inn í til að auka ákveðna framleiðni; verum með börnum.