Ólögleg verðtrygging

Að vísitölutengja höfuðstól lána brýtur í bága við neytendalöggjöf og MiFID-reglur Evrópusambandsins, segir hver sérfræðingurinn á fætur öðrum. Elvira Mendez Pinedo, prófessor við Háskóla Íslands og sérfræðingur í Evrópurétti, hefur rannsakað verðtrygginguna um nokkurt skeið og hún segir ótækt að lántakandi viti ekki nákvæmlega hverjar fjárhagslegar skuldbindingar hans séu en það hljótist af því að vísitölutengja höfuðstól láns. Hún sagði í Silfri Egils á dögunum: „Sú hugmynd að hafa höfuðstól lánsins óljósan eins og X eða spurningarmerki er skýlaust brot á löggjöf ESB.“

Elvira skrifaði eftirlitsnefnd EFTA og framkvæmdastjórn ESB bréf í kjölfar rannsóknar sinnar og spurði hvort löggjafarvaldinu á Íslandi væri heimilt að fara þessa leið í lánamálum með tilliti til Evrópuréttar. Ekki stóð á svarinu. Það er álit framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins að sé heildarkostnaður við lántöku ekki tilgreindur geti það brotið í bága við neytendalöggjöf sambandsins. Ef sú er niðurstaðan hefur það víðtæk áhrif á efnahagslífið og fjölskyldurnar í landinu. Telur Elvira að með þessu svari framkvæmdastjórnar ESB standi Íslendingar hugsanlega frammi fyrir sambærilegum aðstæðum og í tveimur öðrum málum sem fóru fyrir Evrópudómstólinn. Kæmi það á daginn gæti það haft í för með sér að fella bæri niður allan kostnað af verðtryggðum neyslulánum, þ.m.t. húsnæðislánum sem uppfylltu ekki skilyrði laganna.

XG – Hægri grænir, flokkur fólksins var fyrsti stjórnmálaflokkurinn sem vakti athygli á hugsanlegu ólögmæti verðtryggðra húsnæðislána og hér er lausnin: Við setjum neyðarlög fyrir heimilin og gerum kynslóðasátt. Með neyðarlögunum verður öllum verðtryggðum húsnæðislánum skuldbreytt og þau lækkuð um allt að 45% (fer eftir því hvenær þau eru tekin). Gömlu verðtryggðu húsnæðislánunum verður breytt í ný óverðtryggð húsnæðislán og greiðslutími þeirra lengdur í allt að 75 ár (þú átt valið). Þetta er auðveldlega hægt að gera með því að búa til sérstakan sjóð í Seðlabankanum með sértækri aðgerð Seðlabankans. Í framhaldinu yrði verðtrygging afnumin á öllum neyslulánum, öllum nauðungaruppboðum hjá sýslumönnum frestað á meðan verið er að lagfæra ástandið. Uppgreiðslugjöld banka og lífeyrissjóða og stimpilgjald á þessum eignatilfærslum yrðu felld niður. Þetta er markaðsaðgerð sem er kölluð magnbundin íhlutun og hefur m.a. bjargað bandaríska húsnæðislánakerfinu og kostar okkur skattgreiðendur ekki krónu. Meira á www.XG.is.