Útgjöld ríkisins aukast árið 2013 í fyrsta sinn frá hruni

Fjárlagafrumvarpið 2013 gerir ráð fyrir almennri aðhaldskröfu um eitt prósent. Þegar tekið er tillit til þess að útgjöld verða uppfærð um 3,5 prósent miðað við verðlag er staðreyndin sú að útgjöld ríkisins aukast í fyrsta skipti frá hruni.

Vinna við fjárlagafrumvarpið er langt komin, en það verður fyrsta mál á Alþingi sem kemur saman 15. september. Er það nokkru fyrr en áður, en Alþingi hefur hingað til komið saman í október.

Ríkisstjórnin mun auka útgjöld til vaxta- og barnabóta og til Fæðingarorlofssjóðs. Þá verður farið í uppstokkun á því kerfi í samræmi við áður fram komnar tillögur um húsnæðis- og fjölskyldubætur í stað vaxta- og barnabóta. Gert er ráð fyrir að útgjöld ríkisins vegna þessa aukist um fjóra til fimm milljarða króna.

Ekki verður gerð sama aðhaldskrafa þvert yfir stjórnkerfið, heldur verður lægri krafa á ýmsa pósta í velferðarkerfinu.

Samkvæmt heimildum Fréttablaðsins er hæpið að lagt yrði fram fjárlagafrumvarp sem Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn, Norðurlandaþjóðirnar og fleiri alþjóðaaðilar myndu setja sig upp á móti. Ljóst sé að þeir séu sáttir við áætlanir ríkisstjórnarinnar.

Björn Valur Gíslason, varaformaður fjárlaganefndar, segir að eðlilegt sé að gera kröfu um eins prósents aðhald. Danir séu til dæmis með fasta kröfu um eins til tveggja prósenta aðhald í venjulegu árferði, en það eigi að hamla gegn stjórnlausum útgjöldum og rýma til fyrir verkefnum.

Hann segir nauðsynlegt að fjárlagafrumvarpið sé trúverðugt. Neikvæð gagnrýni utan frá gæti orðið til þess að alþjóðasamfélagið missi trúna á því að Ísland geti staðið við þá efnahagsáætlun sem lagt var af stað með í kjölfar hrunsins.

„Fjárlagafrumvarp upp á eins prósents aðhald er því í raun viðurkenning alþjóðasamfélagsins á því að okkur hafi tekist það ætlunarverk okkar að ná tökum á ríkisfjármálum og gera þau sjálfbær. Breytir þar engu þótt Framsóknarflokkar allra landa hamist á því að hér sé allt að fara til fjandans.“

Tekjur ríkisins á fyrri hluta ársins 2012 eru meiri en áætlanir gerðu ráð fyrir og gjöld lægri. Skilar það sér í 30 milljarða betri útkomu á tekjujöfnuði en áætlað var. Hann er þó enn neikvæður um 16,6 milljarða.- kóp / sjá síðu 6