Þriðjungur er andvígur meiri virkjun

Afstaða fólks til aukinna virkjanaframkvæmda á Hellisheiði er önnur en til almennrar nýtingar jarðvarma. Þetta kemur í ljós þegar bornar eru saman tvær nýlegar kannanir.

Í nýrri könnuninni, sem fjallað var um í Fréttablaðinu í liðinni viku kemur fram að tæp 84 prósent spurða líta nýtingu jarðvarma jákvæðum augum og nær níu af hverjum tíu telja mikil tækifæri tengd starfsemi sem tengist nýtingu jarðvarma.

Í áður óbirtri könnun sem þrettán náttúruverndarsamtök létu gera í október og nóvember í fyrra, í tengslum við vinnu við umsögn við rammaáætlun stjórnvalda um virkjanakosti, kemur hins vegar fram að 31,4 prósent aðspurðra voru mótfallin byggingu fleiri jarðvarmavirkjana á Hellisheiði. 30,2 prósent voru hlynnt frekari virkjanaframkvæmdum og 38,4 prósent létu málið sig engu varða.

Könnunin var gerð dagana 26. október til 2. nóvember. 1.350 voru spurðir og 857 svöruðu.

Guðmundur Hörður Guðmundsson, formaður Landverndar, segir að fram hafi komið að andstaðan hafi verið mjög mikil í Reykjavík. Þá undrast hann orð Ólafs G. Flóvenz, forstjóra ÍSOR, um hættuleysi útblásturs brennisteinsvetnis. „Þetta er verið að rannsaka,“ segir Guðmundur og kveður skorta þekkingu á langtímaáhrifum brennisteinsvetnis.

Stefán Arnórsson, prófessor við jarðfræðideild Háskóla Íslands, segir ekki koma á óvart þótt sterkar skoðanir komi fram í könnunum um nýtingu jarðvarma.

„Líklega hefur þjóðin í heild sinni ekki verið meira meðvituð um nokkra auðlind en fiskinn í sjónum og jarðhita. Það segir sig sjálft,“ segir hann og vísar til þeirrar byltingar sem orðið hafi með hitaveitunni. Slík nýting orkunnar sé hins vegar af öðrum meiði en raforkuframleiðsla með jarðvarma, þar sé um svokallaða stórnýtingu að ræða.

„Hellisheiðin er stórnýting og þá getur verið allt annað uppi á teningnum,“ segir hann. Ekki sé þó alltaf einfalt að greina ástæður andstöðu við stórnýtingu jarðvarmasvæða. „Hluti umhverfissinna er ekki bara á móti stórri nýtingu sem slíkri, heldur á móti stórri nýtingu til erlendra kaupenda.“

Stefán segir fullyrðingar sem stjórnmálamenn vilji gjarnan ýta undir um að jarðvarmi sé endurnýtanleg auðlind ekki standast og í raun sé rennt blint í sjóinn með stærð sumra svæða sem til standi að nýta, svo sem á Hellisheiði.

„Í þessu togast á þrennt, pólitík, hagsmunir og fagmennska,“ segir hann og kveður allt faglegt mat segja að auðlindin sé ekki endurnýjanleg.

olikr@frettabladid.is