Kæri Sighvatur Björgvinsson fv. ráðherra

Sighvatur Björgvinsson skrifaði grein sem ég varð hreinlega að lesa þar sem innihaldið í henni er tengt við mig vegna aldurs. Hér er greinin; https://www.visir.is/sjalfhverfa-kynslodin-a-svidid/article/2012711109993.

Samkvæmt þessari grein er ég sjálfhverfur og ekki nóg með það, heldur er öll kynslóðin frá 30 til 45 ára einnig sjálfhverf.

Ég á erfitt með að staðfesta það út frá þessari grein að ég sé sjálfhverfur, því einhvern veginn finnst mér þú ekki vera að tala til mín í þessari grein. Enda erum við hvorki kunningjar né vinir. Við höfum aldrei kynnst nema í gegnum fjölmiðla eða þegar kosningar voru í nánd, þá fannst mér eins og þú hefði eitthvað verið að reyna að ná sambandi við mig eða mína fjölskyldu. Reyndar gerðir þú alltaf upp á milli okkar þar sem þú vildir bara eiga samneyti við þá sem höfðu kosningarétt.

Þegar ég las þessa grein, þá fór ég að hugsa hvað þín kynslóð hafði kennt mér. Eitt af því var að "það er sælla að gefa en þiggja". Þetta eru góð ráð og eitthvað sem við ættum öll að láta ganga til komandi kynslóða. Það er reyndar einn hængur á þessari gjöf Njarðar. Það er víst ekki sama skilgreining á þessum málshætti hjá okkur öllum. Sumir eiga það til að gefa eitthvað sem þeir eiga ekki og stundum eru þeir meira að segja að þiggja það sem þeir gefa sjálfir.

Það er annað sem þín kynslóð kenndi mér, "Að bera virðingu fyrir sér eldri fólki." Þegar ég var yngri þá fannst mér þetta sjálfsagður hlutur, enda krakki og ekki farinn að hugsa sjálfstætt. En þegar ég varð eldri, þá fannst mér þetta ekki lengur vera sjálfsagður hlutur og ég átti erfiðara með að bera virðingu fyrir öllum þeim sem mér voru eldri. Ég fór að spyrja mig af hverju ég ætti að bera virðingu fyrir mér eldri ef þau bæru enga virðingu fyrir mér. Virðing er ekki einstefnugata sem liggur frá ungum til aldraðra eða frá verkamanni til ráðherra.

Ég er bæði kynslóð þinni og mínum nánustu þakklátur fyrir að gefa mér þessi góð ráð. Ég hefði samt viljað að þið hefðu kennt mér að ekki eiga allir sem eru mér eldri virðingu mína skilið. Þið hefðuð líka getað varað mig við að treysta ekki alltaf þeim sem eru að stjórna, þeir eru breyskir og oftar en ekki freistast þeir til að hugsa um eigið skinn áður en þeir huga að þeim sem þeir þjóna. Þeir eru ekki alltaf að gefa, þeir eru yfirleitt að þiggja.

Ef ég hefði vitað að þú hefðir ætlað þér að nýta þá virðingu sem þú fékkst ókeypis vegna þess að þú varst eldri og að þú ætlaðir að gefa sjálfum þér og þeim sem þér fannst þér samboðnir gjafir, gjafir sem þú áttir ekki, á kostnað samfélagsins þá hefði ég fyrir löngu staðið upp og mótmælt þér og þeim sem fylgja þínum skoðunum.

Ég ætla ekki að gera sömu mistök og þær kynslóðir sem fylgdu þessum góðu ráðum í blindni og treystu þér og öðrum sem misnotuðu aðstöðu sína og völd sér til framdráttar. Ég ætla að nota þessi góðu ráð sem ég fékk frá þinni kynslóð en ég ætla að breyta þeim örlítið þegar ég kenni börnunum mínum þau. Þar sem það er til fólk sem misnotar þau sér í hag. Ætli þau verði ekki einhvern veginn svona: "Það er sælla að gefa það sem þú átt en að þiggja" og "að bera virðingu fyrir öllum en hún á að vera gagnkvæm."

Ég ber mikla virðingu fyrir mér eldri og í raun öllum kynslóðum. En ekki hafa allir áunnið sér virðingu mína. Það gæti breyst og ég vona að það breytist en þangað til ætla ég að leyfa mér að mótmæla þeim gjörningum sem hafa verið framkvæmdir, m.a. á þinni vakt. Þá skiptir ekki máli af hvaða kynslóð þú ert, ég mun gagnrýna þig ef starfshættir þínir eru ekki til þess fallnir að vera samfélaginu til góðs.

Ég vona að þú ávinnir þér virðingu mína þegar þú eldist. En ég sé það ekki gerast fyrr en þú og þeir sem eru sammála þinni skoðun lítið á okkur "hin" sem jafningja.

Með vinsemd og virðingu

Pétur Rúðrik Guðmundsson