Hvernig heilbrigðisþjónustu vilja Íslendingar?

Skyldu ráðamenn þjóðarinnar og almenningur gera sér grein fyrir því að skertar fjárveitingar bitna á gæðum náms, sem aftur leiðir til þess að nemendur eru ekki eins vel í stakk búnir að takast á við framtíðar­verkefnin s.s. að veita gæða heilbrigðisþjónustu? Eins og fram kemur í grein Friðriks Más Baldurssonar í Fréttablaðinu 11. jan. sl. er það útbreiddur misskilningur að miklu fé sé varið til háskólamenntunar á Íslandi og að menntunarstig sé hátt hér á landi. Þvert á móti er líklega allt of litlu fé varið í það skólastig og útkoman eftir því hvað fjölda háskólamenntaðra varðar. Gögnin sem upplýsingarnar sem Friðrik Már vísar í eru frá 2008 þegar góðæri ríkti megnið af árinu.

Nú er öldin önnur, fjárveitingar til menntamála skornar grimmt niður þrátt fyrir aðvaranir reyndra þjóða í efnahagskreppum og því má vænta enn lakari útkomu fyrir Ísland í næstu skýrslum. Því er það grundvallarspurning hvort menn séu reiðubúnir að lifa við það að heilbrigðis­starfsmenn framtíðarinnar verði ekki eins færir í sínum störfum og nú er og þjónustan lakari? Sem gæti fært okkur aftur um áratugi með fjölgun ungbarnadauða, verri lífslíkum og alvarleg heilbrigðisvandamál sem við teljum okkur svo vel hafa unnið á síðustu áratugina. Hvernig heilbrigðisþjónustu viljum við að börnin okkar og barnabörn njóti? Þetta eru grundvallar spurningar sem ég spyr ráðamenn þjóðarinnar og almenning allan.

Stjórnendur í hjúkrunarfræðideild Háskóla Íslands standa frammi fyrir miklum vanda í sínum störfum. Ekki einungis hefur hjúkrunarfræðinám mátt þola ranga fjárveitingu frá upphafi, heldur er nú eins og víða annars staðar gerð krafa um mikinn niður­skurð sem okkur í hjúkrunar­­fræðideild er ómögulegt að mæta nema með verulega skertri þjónustu við nemendur. Hjúkrun er klínískt fag líkt og önnur heilbrigðisvísindafög s.s. læknisfræði sem þýðir að þjálfun og kennsla í hjúkrunarfræði verður að vera bæði fræðileg og verkleg. Hér á landi eru gerðar miklar kröfur til þeirra sem veita heilbrigðis­þjónustu og hafa þeir sem kenna á þeim sviðum lagt metnað sinn í að undirbúa nemendur sína sem best til að mæta þessum kröfum í samfélaginu. Árangur heilbrigðisþjónustu á Íslandi er talinn mjög góður á heimsvísu og hafa aðrar þjóðir viljað læra af okkur. Þetta höfum við í hjúkrunarfræðideild orðið áþreifanlega vör við.

Á hverju ári hafa við okkur samband og heimsækja okkur erlendir aðilar sem leita ráða um það hvernig þeir geti byggt upp öflugt hjúkrunar­fræðinám svo að veita megi gæða heilbrigðisþjónustu í þeirra heimalöndum. Erlendum háskólum hefur verið bent á hjúkrunar­fræðideild Háskóla Íslands af eftirlitsaðilum þegar krafa hefur verið gerð til skólanna um að bæta nám sitt. Af þessu hafa hjúkrunarfræðideild og íslenskir hjúkrunarfræðingar almennt verið afar stolt. En ef heldur fram sem horfir má vænta breytinga í þessum efnum. Fjársvelti til Háskóla Íslands og röng úthlutun fjár til hjúkrunarfræðináms leiða nú þegar til skertrar þjónustu við nemendur. Kennsla og leiðsögn hefur þegar verið og mun enn verða skert miðað við þær fjárveitingar sem boðaðar eru, sem hlýtur á endanum að leiða til slakari gæða heilbrigðis­þjónustunnar.

Hjúkrunarfræðingar eru stærsta heilbrigðisstéttin. Enginn Íslendingur fer í gegnum lífið án þess að eiga nokkrum sinnum eða oft samskipti við hjúkrunarfræðinga. Hjúkrunar­fræði snertir allt líf manns. E.t.v. hugsum við ekki um þetta svona dags daglega en allt frá vöggu til grafar koma hjúkrunarfræðingar við sögu, í ungbarnaeftirliti, í skólahjúkrun, á heilsugæslunni, á sjúkrahúsum, í heimahjúkrun, á hjúkrunarheimilum. Góð menntun hjúkrunarfræðinga er einn af hornsteinum gæða heilbrigðiskerfis. Eru ráðamenn og almenningur reiðubúnir að horfa fram á aftur­för í menntun og þjónustu hjúkrunarfræðinga?