Frakkar treysta Íslendingum

Friðrik Rafnsson skrifar um orðstír Íslands

Enda þótt afmörkuð stétt manna hafi stundað þá fjárglæfrastarfsemi sem hér var látin viðgangast í nafni viðskiptafrelsis undanfarin ár, með afleiðingum sem allir þekkja, hefur sjálfsmynd hins venjulega Íslendings laskast verulega. Það er hins vegar hreinn óþarfi og gerir bara illt verra.

SjálfspíningTónninn í fólki hefur undanfarna mánuði einkennst af undarlegri sektarkennd. Við afneituninni í upphafi hefur tekið ofurvirk sektarkennd sem stundum minnir á sjálfspíningu eins og þá sem stunduð er á Filippseyjum á páskum, eins og erlend vinkona mín benti á. Eða yfirgengileg fyrirgefningarþörf sem m.a. hefur birst í því að leyfa einum helsta höfuðpaurnum að eiga eitt stykki íslenskt skipafélag. Það er eins og þjóðin hafi sveiflast úr oflæti í þunglyndi, áður hafi hún verið þjóða æðislegust en sé nú sú ömurlegasta. Getur ekki verið að raunveruleikinn sé einhvers staðar þar á milli?

Vörumst alhæfingarÞví hefur verið haldið mjög að Íslendingum að litið sé á þá sem braskara erlendis. Það kann vel að vera að svo sé í Hollandi og Bretlandi, og ef til vill Danmörku, vegna einkasvikamyllunnar Icesave sem nú virðist eiga að breyta í opinberar skuldir. Það litla sem ég þekki til þar meðal almennra borgara er hins vegar að almenningur greini vel milli Íslendinga almennt og þeirra fjárglæframanna sem settu allt á annan endann hér. Rétt eins og þegar við hugsum til Ítala. Þótt mafíustarfsemi og spilling sé landlæg þar dettur engum heilvita manni í hug að stimpla alla Ítali, þetta yndislega fólk, sem mafíósa. Hér hefur verið talað um að „við" höfum gert þetta og hitt, þegar það var þröngur hópur sem skaraði eld að eigin köku með ýmsum mislöglegum hætti eins og þær rannsóknir sem nú er unnið að eiga vonandi eftir að leiða í ljós.

Íslendingar njóta trausts í Frakklandi

Undanfarna sjö mánuði hef ég verið með annan fótinn í Frakklandi vegna viðskipta og ýmiskonar menningarsamstarfs. Í þessum ferðum hef ég hitt fjölda manns úr ýmsum starfsgreinum, bæði úr opinbera geiranum og viðskiptalífinu, hátt setta menn og lægra setta, víða í Frakklandi. Ég hef með öðrum orðum hitt og átt samskipti við það sem mætti kalla einhvers konar þversnið frönsku þjóðarinnar. Alls staðar hefur mér og þeim Íslendingum sem með mér hafa verið í för verið tekið opnum örmum, menn hafa greitt götu okkar, opnað dyr og komið á samböndum, oft algerlega að eigin frumkvæði. Ekki hefur vottað fyrir tortryggni eða efasemdum í okkar garð sem Íslendinga. Þvert á móti hefur þjóðernið verið okkur til framdráttar og litið á okkur sem framsækna, tæknivædda menningarþjóð sem býr í undralandi sem alla dreymir um að fara til.

Einu spurningarnar varðandi efnahagshrunið hafa eðli málsins samkvæmt komið frá bankamönnum, en það hefur þá frekar verið faglegur áhugi og forvitni sem í mesta lagi hefur birst í spurningunni: „Hvers vegna var þetta látið viðgangast? Hvernig gengur ykkur að koma lögum yfir þessa menn?"

Síðan hafa þeir vikið talinu að öðru og stundum greinilega hálf skammast sín fyrir að tilheyra sömu stétt og hinir meintu íslensku fjármálasnillingar, svikamyllustjórarnir.

Víkkum sjóndeildarhringinnÁstæða þess að við njótum þessa góða orðspors í Frakklandi þrátt fyrir allt er meðal annars sú að íslensku fjárglæframennirnir stunduðu ekki iðju sínar þar nema að litlu leyti (Landsbankinn var með lítilsháttar starfsemi) og náðu ekki að eitra jafn mikið út frá sér eins og í Bretlandi og Hollandi. Því er mikilvægt nú þegar endurreisnarstarf er framundan að víkka sjóndeildarhringinn og horfa víðar en gert hefur verið. Frakkland og allur frönskumælandi heimurinn (Frakkland, hluti Belgíu, Sviss, Kanada, Norður-Afríka, o.s.frv.) er því sem næst óplægður akur fyrir íslensk fyrirtæki. Við eigum fjöldann allan af ágætlega menntuðu fólki sem bæði talar og skrifar frönsku og fjölmarga hollvini í þessum löndum. Tækifærin eru því óteljandi. Grípum þau.

Höfundur er verkefnisstjóri og þýðandi.