Lagadeild svarar Borgarahreyfingunni

Prófessor lagadeildra Háskóla Íslands, Ragnheiður Bragadóttir, hefur svarað fyrirspurn Borgarahreyfingarinnar en hún fór þess á leit við lagadeild HÍ að sérfræðingar hennar gæfu álit sitt á því hvort að ákæra skrifstofustjóra Alþingis á hendur 9 mótmælendum með tilvísun til 100 gr. almennra hegningarlaga frá 1940 væri viðeigandi.

Í svari Ragnheiðar, sem birtist á heimasíðu Borgarahreyfingarinnar, segir:

„Ég tel það ekki hlutverk mitt sem fræðimanns að leggja mat á það, hvort ákærur í einstökum málum sem eru til meðferðar í réttarkerfinu séu réttar eða viðeigandi, enda hef ég ekki aðgang að þeim gögnum sem saksóknari hefur þegar hann tekur ákvörðun um saksókn. Þegar dómar hafa verið kveðnir upp og birtir tekur hins vegar við hlutverk fræðimannsins að skýra þá og túlka, og gagnrýna með rökum, ef tilefni er til. Ég vil samt benda á eftirfarandi:

Samkvæmt lögum nr. 88/2008 um meðferð sakamála er það hlutverk handhafa ákæruvalds, þ. á m. ríkissaksóknara, að gefa út ákærur. Þá er það hlutverk þeirra að tryggja að þeir sem fremja afbrot verði beittir lögmæltum viðurlögum og meginreglan er sú að þeir taka ekki við fyrirmælum frá öðrum stjórnvöldum um meðferð ákæruvalds.

Í ákæru tiltekur ákærandi fyrir hvaða háttsemi er ákært og hvaða lagaákvæði hann telur eiga við um hana. Dómstólar skera síðan úr um hvort sakborningar hafi brotið gegn viðkomandi lagaákvæði, þ.e. um sekt þeirra eða sýknu. Þá er það meginregla í íslenskum rétti að ákveða refsingu neðarlega innan refsimarka lagaákvæða. Þótt lágmarksrefsing sé tiltekin í lagaákvæði er unnt að dæma vægari refsingu ef refsilækkunarástæður eru fyrir hendi og jafnvel ákveða að refsing skuli falla niður."

Ástæða fyrirspurnarinnar er sú að níu einstaklingar hafa verið ákærðir fyrir árás á Alþingi. Í lögunum kveður einnig á um að lágmarksrefsing skuli vera eins árs fangelsi. Eins og Ragnheiður bendir á þá má dómari skilorðsbinda refsinguna eða láta hana niður falla.