Tæp tíu prósent af málunum til FME

Seðlabanki hefur sent Fjármálaeftirlitinu (FME) tilkynningu um mál 22 lögaðila af þeim 110, sem bankinn hefur tekið til athugunar vegna meintra brota á lögum og reglum um gjaldeyrismál.

Alls hefur Seðlabankinn tekið mál 110 lögaðila og 134 einstaklinga til athugunar vegna gruns um brot á lögum um gjaldeyrismál. Viðskiptin nema samtals 57,5 milljörðum króna, þar af um 53 milljörðum hjá lögaðilum. Meðalfjárhæð viðskipta lögaðila er því um 520 milljónir króna en hjá einstaklingum er meðalfjárhæðin um 34 milljónir króna. Skoðun á málum 100 lögaðila og einstaklinga til viðbótar er í undirbúningi.

Hvorki FME né Seðlabankinn vilja veita upplýsingar um fjárhæðir, meinta brotamenn eða málsatvik í einstökum málum. Upplýsingafulltrúi FME segir í tölvuskeyti til Fréttablaðsins að niðurstöður úr málunum 22 verði birtar „í fyllingu tímans". Þeir sem kærðir eru komi úr mismunandi starfsgreinum. Það gæti spillt rannsókn að veita upplýsingar. Ríkir rannsóknarhagsmunir séu í húfi.

Um leið og gjaldeyrishöftin voru sett eftir bankahrunið voru viðurlög við brotum hert. Seðlabankinn er eftirlitsaðili og er skylt að tilkynna Fjármálaeftirlitinu vakni grunur um gjaldeyrisbrot. Brot geta varðað stjórnvaldssektum eða allt að tveggja ára fangelsi.

Heimilt er að gera beinan og óbeinan hagnað upptækan að fenginni dómsniðurstöðu.

Stjórnvaldssektirnar geta numið allt að 75 milljónum króna á lögaðila og en 20 milljónum á einstaklinga. Sektirnar verða aðfararhæfar, það er innheimta má þær með fjárnámi og nauðungarsölu án sérstakrar dómsmeðferðar. Við rannsókn er FME heimilt að krefjast kyrrsetningar á eignum bæði einstaklinga og lögaðila.

Ef brot eru talin varða bæði stjórnvaldssektum og refsingu er FME heimilt að meta hvort eingöngu er beitt sektum eða hvort mál er kært til lögreglu og fær þar meðferð að hætti opinberra sakamála. Þó er skylt að kæra til lögreglu ef brot er meiriháttar.

Skilgreining laganna á meiriháttar brotum er að það lúti „að verulegum fjárhæðum" eða sé framið „með sérstaklega vítaverðum hætti eða við aðstæður sem auka mjög á saknæmi brotsins".

Þórólfur Matthíasson hagfræðiprófessor áætlaði í Fréttablaðinu í gær út frá gengi krónunnar á af­landsmarkaði að hagnaður af þessum viðskiptum gæti mest numið um helmingi viðskiptanna, en líklega mun lægri fjárhæð í flestum tilvikum.

peturg@frettabladid.is