Nýtt aðskotadýr í Hvalfirði

Ný krabbategund sem sennilega hefur borist til Íslands með sjóballest skipa, finnst nú í miklu magni í Hvalfirði. Vísindamenn telja að nýjar dýrategundir sem þessar geti valdið miklum usla í lífríkinu.

Hlýnandi sjór og vaxandi umferð skipa frá fjarlægum stöðum geta leitt til þess að nýjar dýrategundir berist til landsins. Fyrir nokkru greindum við frá áhyggjum Jóns þórðarsonar í Arnarfirði af því að mikil umferð stórra olíuskipa þangað gæti haft í för með sér að framandi sjávardýr tækju sér þar bólfestu. Vitað er um þörunga og sandrækju sem borist hafa hingað en nú hafa sjávarlíffræðingar við Háskóla Íslands hafið rannsókn á töskukrabba sem sennilega hefur borist í Hvalfjörðinn fyrir fimm árum.

Jörundur Svavarsson prófessor leiðir tvo unga vísindamenn í mastersverkefni á töskukrabbanum; hvaðan hann kemur hingað til lands og hvaða áhrif hann muni hafa. Jörundur segir menn undrandi á hvað krabbinn finnst í miklu magni í Hvalfirðinum en þangað hefur hann sennilega borist með kjölvatni skipa, eða sjóballest, sem þau sleppa út í hafið.

Jörundur segir að ef skipstjórnarmenn passi ekki að skipta um sjó í ballestinni áður en þeir koma með skip nærri landi sé hætta á að lífverur komist upp að ströndum landsins.

Jörundur segir fremstu sérfræðinga heims telja að um 5.000 tegundir flakki nú um heiminn með þessum hætti. Og þær eru ekki endilega alltaf búbót. Þær geta t.d. ýtt öðrum lífverum til hliðar.

Þá geta veirur og bakteríur sem ekki þekkjast hér við land borist með þessum lífverum og haft alvarleg áhrif á lífríkið hér.

Arnarfjörður er sérstakur að því leyti að hann er dýpstur innst og lífríkið þar því nokkuð sérstakt. Jörundur segir að lífríkinu þar gæti stafað hætta af nýjum lífverum. Þar hafi verið gjöful rækjumið en einnig megi finna þar ýmis lindýr og aðrar lífverur sem hagnýta megi í framtíðinni.

Töskukrabbinn gæti einnig borist í Arnarfjörð. Marinó Fannar Pálsson MS-nemi í sjávarlíffræði segir töskukrabbann frekan og hann éti nánast allt sem fyrir verði. Félagi hans í rannsóknarverkefninu, Óskar Sindri Gíslason, segir að þeir séu m.a. að kanna útbreiðslu krabbans og hvað hann geti hugsanlega fjölgað sér mikið við landið..