Ekki ástæða til að óttast nýtt kalt stríð

Norsk stjórnvöld segjast munu fylgjast náið með auknum hernaðarumsvifum Rússa, en að ekki sé ástæða til að óttast afturhvarf til Kalda stríðsins. Putin Rússlandsforseti kynnti ákvörðun sína um aukin hernaðarumsvif Rússa eftir fund með Hu Jintao forseta Kína. Þeir voru viðstaddir sameiginlegar heræfingar í Mið-Asíu.

Vladimir Putin, forseti Rússlands sagði: „Ég hef tekið ákvörðun um að hefja á ný ferðir herflugvéla okkar á hernaðarlega mikilvægum svæðum, og á miðnætti í dag hófu 14 sprengjuflugvélar sig á loft ásamt fylgdarvélum frá sjö flugvöllum víðsvegar um Rússland."

Flug þessara sprengjuflugvéla var liður í stríðsdansi risaveldanna - einkum í háloftunum norður af Íslandi - til 1992, þegar Kalda stríðinu lauk með upplausn Sovétríkjanna. Tupolev 95 flugvélin - sem innan NATO er kölluð Björninn - getur borið kjarnorkuvopn.

Þó að allt of snemmt sé að tala um kalt stríð þá andar sannarlega köldu frá Rússlandi þessa dagana. Í síðasta mánuði fóru tvær rússneskar sprengjuflugvélar út af hefðbundinni leið við strendur Noregs og héldu suður að Skotlandi. Bretar sendu orrustuflugvélar til móts við þær. Í síðustu viku birtust rússneskar sprengjuflugvélar allt í einu við herstöð Bandaríkjamanna á Guam í Kyrrahafi. Hernaðarsérfræðingar voru því farnir að velta því fyrir sér hvað væri að gerast. Og í gær fengu þeir svarið þegar Rússar sendu tuttugu sprengjuflugvélar í ýmsar áttir, þar af inn á hafsvæðið milli Íslands og Noregs.

Norskir flugmenn F-16 orrustuflugvéla tóku myndir af rússnesku vélunum í gær. Þetta voru alls ellefu flugvélar, langdrægar sprengjuflugvélar, ratsjárvélar, orrustuflugvélar og eldsneytisvélar. Tilgangurinn var augljóslega sá að sýna hvers Rússar væru megnugir, fimmtán árum eftir hrun Sovétríkjanna.

Espen Barth Eide, ráðuneytisstjóri norska varnarmálaráðuneytisins: „Staðreyndin er sú að Rússland er í mikilli sókn. Á fjórum árum hefur landsframleiðslan nær þrefaldast. Hagvöxturinn nemur sjö prósentum á ári. Útflutningstekjur Rússa eru þrisvar sinnum meiri nú en fyrir þremur árum. Hátt olíuverð skilar sér beint í vasa stjórnvalda í Moskvu - og þess vegna hefur Pútin getað tekið Tupolev sprengjuflugvélarnar út úr flugskýlunum."