Áhrifanna verður alls staðar vart 31. ágúst 2005 00:01 Á annað hundrað manns eru látnir, New Orleans-borg marar í hálfu kafi og ríflega milljón íbúa Louisiana, Mississippi og Alabama eru án rafmagns. Fregnir berast af líkum fljótandi í vötnum sem myndast hafa á hamfarasvæðunum og enn er fólk fast á háaloftum og húsþökum. Lögleysa hefur einnig gripið um sig og eru gripdeildir orðnar alvarlegt vandamál í New Orleans og Biloxi. Heyrst hefur af fólki stelandi byssum, skartgripum og áfengi úr verslununum, jafnvel beint fyrir framan nefið á lögregluþjónum. Óvíst er hvenær íbúar hamfarasvæðanna fá að snúa aftur til síns heima enda velta margir því fyrir sér hvort nokkuð sé eftir til að snúa aftur til. Óttast er að flóðasvæðin séu orðin pestarbæli vegna spilliefna sem farið hafa út í umhverfið og skólpmengunar. Sjúkdómar sem alla jafna eru tengdir við hitabeltið, eins og kólera, gætu breiðst út. Ofan á þetta bætist svo fjárhagstjónið sem fellibylurinn hefur valdið. Talið er að það geti numið 1.700 milljónum króna og orðið þar með það mesta sem fellibylur hefur valdið í sögu Bandaríkjanna. Bandarískar húseigendatryggingar ná sjaldnast yfir tjón vegna flóða og því munu margir húseigendur standa eftir slyppir og snauðir nema hið opinbera komi þeim til hjálpar. Áhrif olíunnar veigamest Enda þótt fellibylurinn sé fyrst og fremst persónulegur harmleikur fólksins sem varð fyrir honum er vitað mál að áhrif Katrínar á þjóðarbúskapinn, og raunar efnahagskerfi heimsins, verða talsverð. Meðal annars vegna þess að stór hluti inn- og útflutningsvara Bandaríkjanna fer um hafnir hamfarasvæðanna - einkum olía og gas en einnig landbúnaðarvörur - eru hagfræðingar þegar farnir að endurskoða hagvaxtarspár sínar fyrir þennan ársfjórðung. Áhrifin á olíuiðnaðinn eru sjálfsagt sá þáttur sem mest vægi mun hafa í efnahagslegu tilliti. Tíu prósent allrar olíu sem Bandaríkjamenn nota kemur úr Mexíkóflóa enda voru verðhækkanir á mörkuðum ekki lengi að koma fram. Ekki virðist hafa orðið mikið tjón á olíuborpöllum, höfnum og olíuhreinsistöðvum í óveðrinu en tafir á olíuflutningum hafa hins vegar þýtt að framleiðsla olíuhreinsistöðva hefur stöðvast. Keðjuverkun Þegar olíuverð er eins hátt og nú er, í kringum sjötíu dali fatið, minnkar kaupmáttur neytenda verulega. Í grein á vefútgáfu The Economist í gær um áhrif hamfaranna segir frá rannsókn þar sem því er haldið fram að fyrir hvert sent sem gallonið af bensíni hækkar í Bandaríkjunum minnkar kaupgeta almennings um hundrað milljarða króna. Þetta er sagt geta valdið samdrætti í verslun sem nemur rúmu prósenti, sem mun aftur hafa veruleg áhrif á þjóðarframleiðslu ársins. Áhrif slíks samdráttar ná langt út fyrir landsteinana. Stærstu útflutningsmarkaðir margra ríkja Asíu eru í Bandaríkjunum og minnkandi spurn eftir vörum þessara landa kemur ofan á tjónið sem hækkandi olíuverð hefur valdið. Áhrif olíuhækkananna gætu orðið svipuð á ríki Evrópu sem þá að sama skapi munu væntanlega draga úr innflutningi sínum. Þótt Ísland sé ekki eins háð bandarískum fiskmörkuðum og fyrir nokkrum árum þá má gera því skóna að hamfarirnar hafi því eflaust áhrif hér líka. Erlent Fréttir Mest lesið Þúsund íslensk ungmenni taka yfir Krít Innlent Nokkrir hlutfallslega á pari við Heiðu Innlent Fluttur til Noregs með brunasár á um helmingi líkamans Innlent Guðjón Reykdal Óskarsson er látinn Innlent Snekkjueigandinn stefnir íslenska ríkinu Innlent Hafa þurft að draga verulega úr olíuframleiðslu vegna árása Erlent Lögreglumenn vilja stöðva skaðabótasjóð Trumps Erlent Enginn heima þegar kettirnir kveiktu í eldhúsinu Innlent Ríflega helmingur orðið fyrir kynferðislegri áreitni í vinnunni Innlent Raúl Castro ákærður fyrir morð í Bandaríkjunum Erlent Fleiri fréttir Raúl Castro ákærður fyrir morð í Bandaríkjunum Trump segist munu ræða við forseta Taívan Hafa þurft að draga verulega úr olíuframleiðslu vegna árása Sat inni í 37 daga fyrir að grínast með morðið á Kirk Lögreglumenn vilja stöðva skaðabótasjóð Trumps Jarðskjálfti skók Kaupmannahöfn Segir samstarf Kína og Rússlands stuðla að stöðugleika í heiminum Hugðust frelsa Ahmadinejad og koma honum til valda „Bretland var gert fyrir loftslag sem heyrir sögunni til“ Trump tókst að fella Massie Játaði loksins að hafa myrt Emilie Meng fyrir áratug Streymdu árásinni í beinni á netinu Erindreki Trumps fékk skýr skilaboð frá Grænlendingum Bannar Skattinum að rannsaka Trump og fjölskyldu Pútín lentur í Peking Sonur stofnanda Mango handtekinn í tengslum við andlát föður síns Segja Breta myndu þurfa að uppfylla sömu kröfur og önnur umsóknarríki Venstre vill minnihlutastjórn í Danmörku Tveir látnir og fjórir alvarlega særðir eftir skotárás á Spáni Stjórnvöld í Tasmaníu biðjast afsökunar á líffæra- og líkamshlutaþjófnaði Stofna 200 milljarða sjóð fyrir bandamenn Trumps og biðja forsetann formlega afsökunar Ósáttir við kröfur Trumps: „Grænlendingar eru ekki til sölu“ Táningar skutu þrjá fyrir utan mosku í San Diego Sex kafarar látnir á Maldíveyjum Sótthreinsað hantaveiruskip væntanlegt til Íslands Lýsa yfir neyðarástandi vegna ebólufaraldursins Lammy segir ekkert fararsnið á Starmer Mesti fjöldi aftaka á heimsvísu í 44 ár Segir Taívani ekki vilja átök en þeir muni ekki gefa eftir „Annars verður ekkert eftir af þeim“ Sjá meira
Á annað hundrað manns eru látnir, New Orleans-borg marar í hálfu kafi og ríflega milljón íbúa Louisiana, Mississippi og Alabama eru án rafmagns. Fregnir berast af líkum fljótandi í vötnum sem myndast hafa á hamfarasvæðunum og enn er fólk fast á háaloftum og húsþökum. Lögleysa hefur einnig gripið um sig og eru gripdeildir orðnar alvarlegt vandamál í New Orleans og Biloxi. Heyrst hefur af fólki stelandi byssum, skartgripum og áfengi úr verslununum, jafnvel beint fyrir framan nefið á lögregluþjónum. Óvíst er hvenær íbúar hamfarasvæðanna fá að snúa aftur til síns heima enda velta margir því fyrir sér hvort nokkuð sé eftir til að snúa aftur til. Óttast er að flóðasvæðin séu orðin pestarbæli vegna spilliefna sem farið hafa út í umhverfið og skólpmengunar. Sjúkdómar sem alla jafna eru tengdir við hitabeltið, eins og kólera, gætu breiðst út. Ofan á þetta bætist svo fjárhagstjónið sem fellibylurinn hefur valdið. Talið er að það geti numið 1.700 milljónum króna og orðið þar með það mesta sem fellibylur hefur valdið í sögu Bandaríkjanna. Bandarískar húseigendatryggingar ná sjaldnast yfir tjón vegna flóða og því munu margir húseigendur standa eftir slyppir og snauðir nema hið opinbera komi þeim til hjálpar. Áhrif olíunnar veigamest Enda þótt fellibylurinn sé fyrst og fremst persónulegur harmleikur fólksins sem varð fyrir honum er vitað mál að áhrif Katrínar á þjóðarbúskapinn, og raunar efnahagskerfi heimsins, verða talsverð. Meðal annars vegna þess að stór hluti inn- og útflutningsvara Bandaríkjanna fer um hafnir hamfarasvæðanna - einkum olía og gas en einnig landbúnaðarvörur - eru hagfræðingar þegar farnir að endurskoða hagvaxtarspár sínar fyrir þennan ársfjórðung. Áhrifin á olíuiðnaðinn eru sjálfsagt sá þáttur sem mest vægi mun hafa í efnahagslegu tilliti. Tíu prósent allrar olíu sem Bandaríkjamenn nota kemur úr Mexíkóflóa enda voru verðhækkanir á mörkuðum ekki lengi að koma fram. Ekki virðist hafa orðið mikið tjón á olíuborpöllum, höfnum og olíuhreinsistöðvum í óveðrinu en tafir á olíuflutningum hafa hins vegar þýtt að framleiðsla olíuhreinsistöðva hefur stöðvast. Keðjuverkun Þegar olíuverð er eins hátt og nú er, í kringum sjötíu dali fatið, minnkar kaupmáttur neytenda verulega. Í grein á vefútgáfu The Economist í gær um áhrif hamfaranna segir frá rannsókn þar sem því er haldið fram að fyrir hvert sent sem gallonið af bensíni hækkar í Bandaríkjunum minnkar kaupgeta almennings um hundrað milljarða króna. Þetta er sagt geta valdið samdrætti í verslun sem nemur rúmu prósenti, sem mun aftur hafa veruleg áhrif á þjóðarframleiðslu ársins. Áhrif slíks samdráttar ná langt út fyrir landsteinana. Stærstu útflutningsmarkaðir margra ríkja Asíu eru í Bandaríkjunum og minnkandi spurn eftir vörum þessara landa kemur ofan á tjónið sem hækkandi olíuverð hefur valdið. Áhrif olíuhækkananna gætu orðið svipuð á ríki Evrópu sem þá að sama skapi munu væntanlega draga úr innflutningi sínum. Þótt Ísland sé ekki eins háð bandarískum fiskmörkuðum og fyrir nokkrum árum þá má gera því skóna að hamfarirnar hafi því eflaust áhrif hér líka.
Erlent Fréttir Mest lesið Þúsund íslensk ungmenni taka yfir Krít Innlent Nokkrir hlutfallslega á pari við Heiðu Innlent Fluttur til Noregs með brunasár á um helmingi líkamans Innlent Guðjón Reykdal Óskarsson er látinn Innlent Snekkjueigandinn stefnir íslenska ríkinu Innlent Hafa þurft að draga verulega úr olíuframleiðslu vegna árása Erlent Lögreglumenn vilja stöðva skaðabótasjóð Trumps Erlent Enginn heima þegar kettirnir kveiktu í eldhúsinu Innlent Ríflega helmingur orðið fyrir kynferðislegri áreitni í vinnunni Innlent Raúl Castro ákærður fyrir morð í Bandaríkjunum Erlent Fleiri fréttir Raúl Castro ákærður fyrir morð í Bandaríkjunum Trump segist munu ræða við forseta Taívan Hafa þurft að draga verulega úr olíuframleiðslu vegna árása Sat inni í 37 daga fyrir að grínast með morðið á Kirk Lögreglumenn vilja stöðva skaðabótasjóð Trumps Jarðskjálfti skók Kaupmannahöfn Segir samstarf Kína og Rússlands stuðla að stöðugleika í heiminum Hugðust frelsa Ahmadinejad og koma honum til valda „Bretland var gert fyrir loftslag sem heyrir sögunni til“ Trump tókst að fella Massie Játaði loksins að hafa myrt Emilie Meng fyrir áratug Streymdu árásinni í beinni á netinu Erindreki Trumps fékk skýr skilaboð frá Grænlendingum Bannar Skattinum að rannsaka Trump og fjölskyldu Pútín lentur í Peking Sonur stofnanda Mango handtekinn í tengslum við andlát föður síns Segja Breta myndu þurfa að uppfylla sömu kröfur og önnur umsóknarríki Venstre vill minnihlutastjórn í Danmörku Tveir látnir og fjórir alvarlega særðir eftir skotárás á Spáni Stjórnvöld í Tasmaníu biðjast afsökunar á líffæra- og líkamshlutaþjófnaði Stofna 200 milljarða sjóð fyrir bandamenn Trumps og biðja forsetann formlega afsökunar Ósáttir við kröfur Trumps: „Grænlendingar eru ekki til sölu“ Táningar skutu þrjá fyrir utan mosku í San Diego Sex kafarar látnir á Maldíveyjum Sótthreinsað hantaveiruskip væntanlegt til Íslands Lýsa yfir neyðarástandi vegna ebólufaraldursins Lammy segir ekkert fararsnið á Starmer Mesti fjöldi aftaka á heimsvísu í 44 ár Segir Taívani ekki vilja átök en þeir muni ekki gefa eftir „Annars verður ekkert eftir af þeim“ Sjá meira