Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Í nýlegri grein um hugsanlegar aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið skrifar utanríkisráðherra meðal annars:„Í stað þess að tollar falli niður á einni nóttu mætti semja um að þeir falli niður smátt og smátt, sem gefur búgreinunum svigrúm til að hagræða og aðlaga sig að breyttu umhverfi.“ Skoðun 27.7.2026 13:31
Fullyrðingar utanríkisráðherra um samningssvigrúm Íslands Utanríkisráðuneytið hefur á undanförnum dögum tekið virkan þátt í umræðunni um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst með efni á eigin upplýsingaveitum. Þegar stjórnvöld kjósa að beita opinberum miðlum sínum með þeim hætti aukast kröfur um að upplýsingarnar séu nákvæmar, rekjanlegar og byggðar á frumheimildum. Það á ekki síst við þegar um er að ræða umdeilt pólitískt álitaefni þar sem kjósendur eiga að geta tekið upplýsta afstöðu. Skoðun 26.7.2026 12:30
Stöðugleiki í heljargreipum Stöðugleiki er eitt mest notaða orðið í umræðunni um gjaldmiðlamál. Sjaldnar er hins vegar spurt hvað átt sé við. Felst stöðugleiki fyrst og fremst í föstu gengi gjaldmiðils (miðað við aðra gjaldmiðla) eða í því að hagkerfið geti tekist á við áföll án langvarandi samdráttar? Skoðun 23.7.2026 12:30
Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Skoðun 22.7.2026 08:33
Er ESB í alvöru svona vinsælt? Pawel Bartoszek, formaður utanríkismálanefndar Alþingis, skrifar grein í Morgunblaðið 2. júní sl. undir fyrirsögninni: „Af hverju er ESB svona vinsælt?“ Hann leitar svara í niðurstöðum nýrrar Eurobarometer-könnunar og bendir á að 58% íbúanna séu jákvæð í garð aðildar lands síns að sambandinu. Af þessu dregur hann þá ályktun að Evrópusambandið sé vinsælt meðal íbúa þess. Skoðun 4. júní 2026 07:33
Þegar umræðan og staðreyndirnar fara ekki saman Verðbólga, háir vextir og húsnæðisvandi hafa eðlilega skapað óánægju víða í íslensku samfélagi. Um það þarf vart að deila. Stundum virðist þessi umræða leiða að einni fyrirframgefinni niðurstöðu: að vandamál okkar samfélags liggi ekki aðeins í einstökum ákvörðunum eða hagstjórn, heldur í íslenska samfélagslíkaninu sjálfu. Skoðun 2. júní 2026 09:30
Af hverju má ekki segja nei? Það er með ólíkindum að fylgjast með því hvernig umræðustjórar ESB-aðildarsinna leitast við að ramma inn komandi þjóðaratkvæðagreiðslu. Þar er forðast að ræða efnislega hvort aðild að Evrópusambandinu sé góð eða slæm hugmynd, eða hvaða upplýsingar liggja fyrir um sambandið eða ferlið sem boðað er að taki við. Skoðun 27. maí 2026 08:30
Hvar er Ísland kynnt sem umsóknarríki? Málflutningur ríkisstjórnarinnar síðustu mánuði hefur einkennst af fullyrðingum um að aðildarumsókn Íslands frá 2009 sé enn „í gildi“. Skoðun 20. maí 2026 10:31
Spurningunni breytt – en ekki forsendunum Það tók ekki langan tíma fyrir nýtt orðalag þjóðaratkvæðaspurningarinnar að rekast á eigin forsendur. Skoðun 19. maí 2026 09:00
Var orðalag spurningarinnar mótað í Brussel? Rannsóknaþjónusta Evrópuþingsins (European Parliamentary Research Service – EPRS) vinnur greiningar og samantektir fyrir þingmenn og starfsfólk Evrópuþingsins um stefnumál, lagasetningu og pólitíska þróun innan og utan Evrópusambandsins. Skýrslur þjónustunnar eru ekki formleg stefna Evrópusambandsins, en þær gefa mikilvæga innsýn í hvernig mál eru metin og rædd innan stofnana ESB. Skoðun 15. maí 2026 10:51
Hvenær eiga stjórnvöld að standa með eigin atvinnulífi? Undanfarið hef ég fylgst úr fjarlægð með umræðunni um Vélfag á Akureyri og þær afleiðingar sem refsiaðgerðir og tengsl við rússneska hagsmuni höfðu fyrir fyrirtækið. Ég hef ekki forsendur til að leggja mat á alla þætti málsins. Það sem hefur hins vegar vakið athygli mína er hversu lítill áhugi virtist vera af hálfu íslenskra stjórnvalda á því að standa vörð um fyrirtækið, störfin og þá atvinnustarfsemi sem um var að ræða. Skoðun 12. maí 2026 10:31
Farið á bak við þing og þjóð? Utanríkismálanefnd hefur nú fengið yfirlit um samskipti utanríkisráðherra við ráðamenn í Evrópusambandinu og aðildarríkjum þess vegna fyrirhugaðrar þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna. Óskað var eftir þessum gögnum þann 27. mars sl., eftir því sem fram kemur hjá Diljá Mist Einarsdóttur sem á sæti í nefndinni, en gögnin virðast fyrst hafa borist nefndinni 5. maí. Skoðun 6. maí 2026 12:02
Þegar niðurstaðan kemur á undan greiningunni Í greininni „Áhrifamat; Hvað aðild myndi þýða fyrir hinn almenna Íslending“ eftir Matthías Ólafsson og Cailean Macleod, sem birtist á Vísi 30. apríl 2026, er lagt upp með að þar sé fjallað um áhrif hugsanlegrar aðildar Íslands að Evrópusambandinu. Skoðun 3. maí 2026 21:31
Óvissa í aðfangaöflun landbúnaðar Í nýlegri umfjöllun í norska miðlinum Nationen er fjallað um aukna óvissu í aðgengi að lykilaðföngum landbúnaðar. Skoðun 26. apríl 2026 18:02
Aðlögun er hluti af aðildarferlinu Samkvæmt 49. gr. sáttmálans um Evrópusambandið felst umsókn um aðild í því að ríki sækir um inngöngu í samband sem byggir á fyrirliggjandi regluverki þess, og ganga viðræðurnar út á að samræma löggjöf og byggja upp stjórnsýslu til að framfylgja því. Um þetta þarf vart að deila enda fara viðræður við ný aðildarríki fram á þessum grunni. Skoðun 21. apríl 2026 11:02
Þetta segir fundargerð ESB frá 18. desember 2012 um aðlögun Í opinberri fundargerð ráðs Evrópusambandsins frá 18. desember 2012 er gerð grein fyrir stöðu aðildarviðræðna Íslands. Auk fulltrúa aðildarríkja ESB sat íslensk sendinefnd undir forystu þáverandi utanríkisráðherra fundinn. Skoðun 19. apríl 2026 16:04
Landskjörstjórn gerir athugasemd við spurninguna Í grein eftir undirritaða sem birtist 31. mars á Vísi, „Á Landskjörstjórn að gera athugasemdir við spurninguna?“, var bent á að orðalagið „halda áfram viðræðum“ gæfi í skyn ákveðna stöðu sem væri ekki sjálfgefin — og að slíkt orðalag gæti haft áhrif á það hvernig kjósendur skilja spurninguna. Skoðun 11. apríl 2026 20:32
Sérlausnir á grundvelli 349. greinar Sáttmálans um starfshætti Evrópusambandsins? Spyrjið Möltu Af og til skýtur þeirri hugmynd upp að Ísland geti sóst eftir ýmsum sérlausnum í „framhaldi viðræðna um aðild að Evrópusambandinu“. Þar hefur grein 349. í Sáttmálanum um starfshætti Evrópusambandsins (SSEB) verið nefnd meðal þess sem byggja mætti á. Skoðun 7. apríl 2026 07:44
Á Landskjörstjórn að gera athugasemdir við spurninguna? Fyrir Alþingi liggur tillaga um að efna til þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort halda eigi áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu. Björn Bjarnason fyrrverandi ráðherra og fleiri hafa vakið máls á mikilvægi þess hvernig spurningin sem lögð er fyrir kjósendur er orðuð. Til eru alþjóðleg viðmið til að styðjast við í því efni, meðal annars í svokölluðum Feneyjaviðmiðum Evrópuráðsins um framkvæmd þjóðaratkvæðagreiðslna. Þar er lögð áhersla á að spurningar skuli vera skýrar, ekki villandi og þannig fram settar að kjósendur geti skilið efni þeirrar ákvörðunar sem þeir eru beðnir um að taka. Skoðun 31. mars 2026 08:00
Gerðir samningar sviknir af ESB Fremur furðuleg grein birtist í gær á Vísi eftir Andrés Pétursson, fyrrverandi formann Evrópusamtakanna. Þar gerði hann að umræðuefni reynslu frænda okkar Íra af sjávarútvegsmálum innan Evrópusambandsins. Slæma reynslu svo ekki sé meira sagt. Skoðun 27. mars 2026 16:00
Tollabandalag ESB og mörk „sérlausna“ Í umræðuþættinum Torginu setti Gunnar Þór Pétursson forseti lagadeildar Háskólans í Reykjavík, fram þá hugmynd að mögulega mætti semja um að búvörur yrðu ekki tollfrjálsar frá fyrsta degi við aðild Íslands að Evrópusambandinu, sem hluta af aðlögun eða tímabundinni ráðstöfun. Slík nálgun hljómar aðlaðandi við fyrstu sýn. En hún þarf að standast lagaramma sambandsins, auk reynslu úr aðildarviðræðum annarra ríkja og ekki síður úr viðræðum Íslands og ESB á árunum 2009–2013. Skoðun 26. mars 2026 19:02
Svíar lækka matarskatt – Norðmenn ræða – en hvað með Ísland? Verðbólgan leikur fleiri grátt en íslenska neytendur um þessar mundir. Í sumum nágrannalanda okkar hefur þegar verið gripið til aðgerða eða umræða um þær í gangi. Í Svíþjóð hefur verið ákveðið að lækka virðisaukaskatt á matvörur úr 12% í 6% tímabundið, frá 1. apríl og út árið 2027. Samhliða hafa eldsneytisgjöld verið lækkuð, sem styrkir kaupmátt neytenda og samkeppnisstöðu landsins. Svíar reikna með að áhrifin komi fljótt fram í verslun þegar neytendur í nágrannalöndum beina innkaupum sínum til landsins. Skoðun 18. mars 2026 10:46
Hvað gerðist með „sérlausn“ Írlands? Þegar Írland gekk í Evrópubandalagið árið 1973 (forvera Evrópusambandsins, ESB) var sameiginlega sjávarútvegsstefnan enn í mótun. Í aðildarviðræðunum lagði Írland mikla áherslu á stöðu strandbyggða og verndun nálægra fiskimiða. Skoðun 13. mars 2026 11:01
Mótmæli bænda í ESB náðu eyrum þingsins í Strassborg Samtök bænda og samvinnufélaga bænda í aðildarlöndum ESB, Copa-Cogeca, hafa fylgt fast eftir mótmælunum vegna Mercosur-samninganna. Skoðun 23. janúar 2026 16:31
Lærdómur frá Grænlandi um fæðuöryggi Landbúnaður á Grænlandi hefur um langt skeið verið lítt áberandi í umræðu um efnahag og framtíð landsins. Hann er lítill að umfangi, bundinn við afmarkað svæði og starfar við afar krefjandi náttúruskilyrðum. Skoðun 21. janúar 2026 15:02