Leggur til að at­kvæða­greiðslunni verði frestað

„Þegar þjóðin þarf að taka afstöðu til næsta skrefs í átt að Evrópusambandinu á hún rétt á skýrum upplýsingum og vandaðri umræðu um málið. Þess vegna tilkynnti ég í ræðu minni á Alþingi í gær að ég muni leggja fram breytingatillögu við þingsályktunartillögu ríkisstjórnarinnar,“ segir Guðrún í færslu á Facebook.

Fyrri umræðu lokið

Alþingismenn luku í gærkvöldi fyrri umræðu um þingsályktunartillögu ríkisstjórnarinnar um þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við ESB. Þingfundur stóð fram til að verða ellefu þar sem tekist var á um málið en að endingu lauk umræðunni og fer málið nú í síðari umræðu og til meðferðar hjá utanríkismálanefnd Alþingis.

Guðrún segir að í fyrsta lagi muni hún leggja til að fyrirhugaðri þjóðaratkvæðagreiðslu verði frestað frá 29. ágúst til 17. október 2026. 

„Ástæðan er einföld. Málið er of mikilvægt til að það sé keyrt áfram á hlaupum, með takmarkaðri umræðu og á þeim tíma sem Alþingi er ekki að störfum. Þjóðin á rétt á því að fá nægan tíma til að kynna sér málið og mynda sér upplýsta skoðun.“

Skýra þurfi spurninguna

Í öðru lagi muni hún leggja til breytingu á orðalagi spurningarinnar sem leggja eigi fyrir þjóðina. Spurningin verði að vera skýr og hún verði að endurspegla það hvað felst í því að hefja aðildarviðræður við Evrópusambandið. Það sé ekki í boði að leggja fyrir þjóðina óskýra eða villandi spurningu í svona afdrifaríku máli.

Þingsályktunartillagan sem liggur nú fyrir þinginu er nokkuð skorinorð og hljóðar svo:

Alþingi ályktar að fram fari þjóðaratkvæðagreiðsla 29. ágúst 2026 um hvort aðildarviðræðum Íslands við Evrópusambandið skuli fram haldið.

Eftirfarandi spurning verði borin upp í þjóðaratkvæðagreiðslunni:

„Á að halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu?

❏ Já, halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu.

❏ Nei, ekki halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu.“

Treystir þjóðinni

Guðrún segist í þriðja lagi munu leggja til að utanríkismálanefnd leiti til Feneyjanefndarinnar um ráðgjöf. Það þurfi að tryggja að orðalag spurningarinnar og framkvæmd þjóðaratkvæðagreiðslunnar standist bæði íslensk lög og alþjóðleg viðmið um þjóðaratkvæðagreiðslur.

Nefnd Evrópuráðsins um lýðræði með lögum, sem í daglegu tali er kölluð Feneyjanefndin, er ráðgjafarnefnd Evrópuráðsins um stjórnskipunarmál.

„Ég treysti þjóðinni til að taka afstöðu í þessu máli. Þjóðin á þann rétt að vita um hvað hún er spurð og hvað getur tekið við. Það er lágmarkskrafa í lýðræðisríki,“ segir Guðrún.