Tryggjum orkuskipti og almannahag Oddný Harðardóttir og Stefán Jón Hafstein skrifa 14. febrúar 2026 12:02 Eftirspurn eftir endurnýjanlegri orku er sífellt að aukast hér á landi. En í hvað á orkan að fara? Samkvæmt núgildandi lögum er ekkert sem hamlar því að raforku sem framleidd er hér á landi verði varið til stórframkvæmda sem auka losun gróðurhúsalofttegunda. Enga forgangsröðun í þágu orkuskipta eða orkuöryggis almennings er þar heldur að finna. Við þessu þarf að bregðast strax með lagasetningu sem raðar orkuskiptum og orkuöryggi almennings fremst. Orkuþörf heimila á Íslandi og minni orkunotenda er samanlagt um 20% raforkunnar. Megnið af orkuframleiðslunni, eða rétt um 80%, fer til stórnotenda. Á haustfundi Landsvirkjunar 2025 kom fram víðtækur pólitískur vilji til þess að ríkið og samfélagið í heild forgangsraði orkunni okkar betur þar sem heimili og orkuskipti verði tekin fram yfir nýja stórnotendur sem bjóða upp orkuverð á samkeppnisforsendum. Þessum vilja þarf að fylgja eftir og staðfesta með lögum. Tryggja þarf almenningi í landinu örugga orku á verði sem skilar þjóðinni réttmætum ávinningi af sameiginlegum auðlindum og forgangsraða einnig orkuvinnslu í þágu orkuskipta. Við Íslendingar eigum mikla hagsmuni undir því að allar þjóðir dragi úr losun gróðurhúsalofttegunda. Það varðar hvorki meira né minna en hvort hér verði yfirleitt hægt að búa. Öll frekari hlýnun eykur líkur á að sjávarstraumar breytistsem getur valdið því að Ísland verði óbyggilegt.Mikið er undir og við Íslendingar þurfum að gefa gott fordæmi og fá aðrar þjóðir með okkur ef takast á að stöðva alvarlega þróun í loftlagsmálum. Við undirrituð tökum því undir áskorun samtakanna Aldins gegn loftlagsvá, þar sem skorað er á ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur að leggja strax fram fumvarp á Alþingi um forgang orkuskipta og orkuöryggis almennings við framleiðslu raforku. Höfundar eru félagar í Aldin - samtökum eldra fólks gegn loftslagsvá. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Stefán Jón Hafstein Oddný G. Harðardóttir Orkumál Orkuskipti Umhverfismál Mest lesið Listin að blekkja heila þjóð Halldóra Mogensen Skoðun Slapp lifandi út af elliheimili Margrét Sigríður Guðmundsdóttir Skoðun Strætisvagni ekið á 150 km hraða í gegnum íbúðarhverfi við grunnskóla - „Stórkostlegt sjónarspil“ Haukur Magnússon,Kristján Vigfússon,Margrét Manda Jónsdóttir Skoðun Ertu ekki hress? Sigurbjörg J. Helgadóttir Skoðun Er Kristrún Frostadóttir viljandi að reyna að leiða þjóðina inn í ESB? Gunnar Ármannsson Skoðun ADHD og hvatvísi Hjördís María Karlsdóttir Skoðun Mataræði stéttaskiptingarinnar: Þegar hollusta verður forréttindi Steinar Björgvinsson Skoðun Vandinn er ekki lóðaskortur Óli Örn Eiríksson Skoðun Dómar eiga að hafa tilgang Védís Einarsdóttir Skoðun Eru 700 milljónir á ári ekki miklir peningar? Róbert Ragnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Námsárangur í frjálsu falli — hversu lengi ætlum við að horfa á? Nína Berglind Sigurgeirsdóttir skrifar Skoðun Þjóð í vaxtafjötrum hafta Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Samningsmarkmið Íslands mega ekki vera leyndarmál Júlíus Valsson skrifar Skoðun Dánaraðstoð og hjúkrunarfræðingar: Hvað segja gögnin? Bjarni Jónsson skrifar Skoðun Lögreglu-Ríkið Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Þarf einhverja yfirbyggingu í skólamálum Mosfellsbæjar? Haukur Skúlason skrifar Skoðun Verkin tala! Kristinn Jakobsson skrifar Skoðun Vandinn er ekki lóðaskortur Óli Örn Eiríksson skrifar Skoðun Af hverju? - Af hverju ekki? Halldór Bachmann skrifar Skoðun Er staða Garðabæjar jafn sterk og við höldum? Tinna Borg Arnfinnsdóttir ,Hreiðar Jónsson skrifar Skoðun Er fagmennska kennara einskis virði? Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Að þora að vera til fyrirmyndar Trausti Jóhannsson skrifar Skoðun Orkan sem skapar verðmæti Sævar Freyr Þráinsson skrifar Skoðun Er Kristrún Frostadóttir viljandi að reyna að leiða þjóðina inn í ESB? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Eru 700 milljónir á ári ekki miklir peningar? Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Ertu ekki hress? Sigurbjörg J. Helgadóttir skrifar Skoðun Tölum um samfélagið okkar Jónína Margrét Sigmundsdóttir skrifar Skoðun Umferðin vex í Hafnarfirði – hvað ætlum við að gera öðruvísi? Stefán Már Víðisson skrifar Skoðun Listin að blekkja heila þjóð Halldóra Mogensen skrifar Skoðun Hagsmunir launafólks og Evrópusambandið Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Rjúfum vítahring olíunnar Guðjón Hugberg Björnsson skrifar Skoðun Dómar eiga að hafa tilgang Védís Einarsdóttir skrifar Skoðun Vandamál leikskólanna verða ekki leyst nema með aðkomu ríkisins Hans Alexander Margrétarson Hansen skrifar Skoðun Mannréttindi í hættu í yfirfullum fangelsum Tinna Eyberg Örlygsdóttir skrifar Skoðun Ný matarstefna Reykjavíkurborgar – hvað skiptir raunverulega máli? Anna Sigríður Ólafsdóttir skrifar Skoðun Stóra sósíalíska skinkumálið Helgi Áss Grétarsson skrifar Skoðun Slapp lifandi út af elliheimili Margrét Sigríður Guðmundsdóttir skrifar Skoðun ADHD og hvatvísi Hjördís María Karlsdóttir skrifar Skoðun Getum við raunverulega skipulagt borgina? Darío Nunez Salazar skrifar Skoðun Ábyrgt fólk segir satt og rétt frá Gunnsteinn R. Ómarsson skrifar Sjá meira
Eftirspurn eftir endurnýjanlegri orku er sífellt að aukast hér á landi. En í hvað á orkan að fara? Samkvæmt núgildandi lögum er ekkert sem hamlar því að raforku sem framleidd er hér á landi verði varið til stórframkvæmda sem auka losun gróðurhúsalofttegunda. Enga forgangsröðun í þágu orkuskipta eða orkuöryggis almennings er þar heldur að finna. Við þessu þarf að bregðast strax með lagasetningu sem raðar orkuskiptum og orkuöryggi almennings fremst. Orkuþörf heimila á Íslandi og minni orkunotenda er samanlagt um 20% raforkunnar. Megnið af orkuframleiðslunni, eða rétt um 80%, fer til stórnotenda. Á haustfundi Landsvirkjunar 2025 kom fram víðtækur pólitískur vilji til þess að ríkið og samfélagið í heild forgangsraði orkunni okkar betur þar sem heimili og orkuskipti verði tekin fram yfir nýja stórnotendur sem bjóða upp orkuverð á samkeppnisforsendum. Þessum vilja þarf að fylgja eftir og staðfesta með lögum. Tryggja þarf almenningi í landinu örugga orku á verði sem skilar þjóðinni réttmætum ávinningi af sameiginlegum auðlindum og forgangsraða einnig orkuvinnslu í þágu orkuskipta. Við Íslendingar eigum mikla hagsmuni undir því að allar þjóðir dragi úr losun gróðurhúsalofttegunda. Það varðar hvorki meira né minna en hvort hér verði yfirleitt hægt að búa. Öll frekari hlýnun eykur líkur á að sjávarstraumar breytistsem getur valdið því að Ísland verði óbyggilegt.Mikið er undir og við Íslendingar þurfum að gefa gott fordæmi og fá aðrar þjóðir með okkur ef takast á að stöðva alvarlega þróun í loftlagsmálum. Við undirrituð tökum því undir áskorun samtakanna Aldins gegn loftlagsvá, þar sem skorað er á ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur að leggja strax fram fumvarp á Alþingi um forgang orkuskipta og orkuöryggis almennings við framleiðslu raforku. Höfundar eru félagar í Aldin - samtökum eldra fólks gegn loftslagsvá.
Strætisvagni ekið á 150 km hraða í gegnum íbúðarhverfi við grunnskóla - „Stórkostlegt sjónarspil“ Haukur Magnússon,Kristján Vigfússon,Margrét Manda Jónsdóttir Skoðun
Skoðun Námsárangur í frjálsu falli — hversu lengi ætlum við að horfa á? Nína Berglind Sigurgeirsdóttir skrifar
Skoðun Er staða Garðabæjar jafn sterk og við höldum? Tinna Borg Arnfinnsdóttir ,Hreiðar Jónsson skrifar
Skoðun Er Kristrún Frostadóttir viljandi að reyna að leiða þjóðina inn í ESB? Gunnar Ármannsson skrifar
Skoðun Vandamál leikskólanna verða ekki leyst nema með aðkomu ríkisins Hans Alexander Margrétarson Hansen skrifar
Skoðun Ný matarstefna Reykjavíkurborgar – hvað skiptir raunverulega máli? Anna Sigríður Ólafsdóttir skrifar
Strætisvagni ekið á 150 km hraða í gegnum íbúðarhverfi við grunnskóla - „Stórkostlegt sjónarspil“ Haukur Magnússon,Kristján Vigfússon,Margrét Manda Jónsdóttir Skoðun