Hækkun skrá­setningar­gjalds hjá Há­skóla Ís­lands

Þann 12. febrúar sl. Var kosið um hækkun skrásetningargjalds þar sem niðurstaðan var að hækka skrásetningargjald Háskóla Íslands (HÍ) úr 75.000 kr í 100.000 kr. Var þetta niðurstaðan þrátt fyrir kvörtun hafi borist til Umboðsmanns Alþingis vegna gjaldsins og enn er beðið eftir áliti hans um lögmæti skrásetningagjaldsins. Haldin voru mótmæli gegn hækkuninni við rektorsskrifstofur í Aðalbyggingu HÍ og yfir þúsund einstaklingar höfðu skrifað undir undirskriftarlista gegn hækkun skrásetningargjaldsins. Engu að síður samþykkti háskólaráð Háskóla Íslands að hækka skrásetningargjaldið

Einstaklingar á aldrinum 18-29 ára eru tæp 12% þeirra sem eru undir lágtekjumörkum og falla því undir skilgreininguna fátæk (hagstofa íslands, 2023). Stærsti hópur háskólanema er á þessu aldursbili og þetta eru jafnframt einstaklingar sem eru að taka sín fyrstu skref sem fullorðnir einstaklingar, með metnað til að mennta sig og leggja sitt af mörkum til samfélagsins.

Öryrkjar fá 25% afslátt af skrásetningargjaldi HÍ. Fyrir hækkunina kostaði háskólamenntun 55 þúsund krónur á ári fyrir öryrkja sem er viðráðanlegt fyrir einstakling sem er rétt yfir lágtekjumörkum en nú er gjaldið 75 þúsund krónur á ári. Hækkun samanber t.d. matarkostnað fyrir heila viku hjá sumum, stóran hluta bókakostnaðar fyrir eina önn sumra nema, bensínkostnað á mánuði fyrir suma og svo mætti áfram telja. Þeir sem eru í náminu: starfstengt nám fyrir fólk með þroskahömlun eru líklegast einnig öryrkjar og því undir lágtekjumörkum eða rétt yfir þeim. Eiga þau sem eru á fyrsta ári í því námi að hætta því námi því það hefur ekki efni á náminu? Þessi niðurstaða um hækkun skrásetningargjalds við HÍ þýðir að nám verði óaðgengilegra fyrir þá sem eru með þroskahömlun, örorku og aðra sem eru við eða undir lágtekjumörkum. Samkvæmt lögum um samning sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks (nr.80/2025) skal fatlað fólk eiga rétt á menntun án mismunar og á grundvelli jafnra tækifæra. Aðildarríki samningsins skulu tryggja að fatlað fólk hafi aðgang að almennu námi á háskólastigi og njóti viðeigandi aðlögunar til þess. Með því að hækka skrásetningagjald HÍ get ég ekki séð að lögin séu virt. Með hækkuninni verður afturför og fatlað fólk á enn minni möguleika á háskólamenntun á Íslandi.

Höfundur er háskólanemi við Félagsráðgjafardeild Háskóla Íslands og öryrki.

Heimildir

Hagstofa Íslands.(2023). Lágtekjuhlutfall einstaklinga eftir kyni og aldri 2004-2023[tafla] https://px.hagstofa.is/pxis/pxweb/is/Samfelag/Samfelag__lifskjor__3_fjarhagsstada__1_einstaklingar/LIF01130.px/table/tableViewLayout2/

Lög um samning sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks nr,80/2025