Nýjum drögum frá Trump lýst sem ránstilraun Samúel Karl Ólason skrifar 27. mars 2025 19:35 Vólódímír Selenskí, forseti Úkraínu ræddi við blaðamenn í París í dag. AP/Aurelien Morissard Ráðamenn í Bandaríkjunum hafa sent Úkraínumönnum drög að nýju samkomulagi sem myndu í raun veita Bandaríkjamönnum stjórn á auðlindum Úkraínu. Drögin innihalda þó ekki nokkurs konar öryggistryggingar. Blaðamenn Financial Times hafa komið höndum yfir drögin en í grein miðilsins (áskriftarvefur) segir að um mikla stigmögnun á fyrri kröfum Bandaríkjamanna sé að ræða. Heimildarmenn miðilsins meðal ráðamanna í Úkraínu hafa meðal annars lýst drögunum sem ósanngjörnum og tilraun til ráns. Þeir segja að samkomulag sem byggi á þessum drögum myndi grafa undan fullveldi Úkraínu og gera ríkið háð Bandaríkjunum. Samkvæmt nýju kröfunum myndu allar tekjur Úkraínu af námu-, olíu og gasvinnslu og allar tekjur af innviðum eins og höfnum, olíu- og gasleiðslum og lestum að fara í sjóð sem stýrt yrði frá Bandaríkjunum og hann yrði notaður til að deila tekjunum með ríkjunum tveimur. Tekjunum yrði breytt í erlenda mynt og fluttar úr landi. Tefjist það að flytja tekjurnar í sjóðinn gætu Úkraínumenn, samkvæmt drögunum, þurft að greiða Bandaríkjamönnum skaðabætur. Bandaríkin myndu fá greitt úr sjóðnum á undan Úkraínu og myndi sjóðurinn þar að auki hafa yfirstjórn á innviðaverkefnum, fjárfestingum og auðlindasölu. Sjóðinum yrði stýrt af fimm manna nefnd og myndu Bandaríkjamenn skipa þrjá þeirra og því hafa neitunarvald yfir öllum ákvörðunum. Í drögunum er einnig klausa um það að bandarískir embættismenn ættu að fá aðgang að öllum opinberum gögnum í Úkraínu og sömuleiðis aðgang að fjármálagögnum einkarekinna fyrirtækja þar í landi. Sagði Trump-liða sífellt breyta kröfum sínum Vólódímír Selenskí, forseti Úkraínu, er staddur í Frakklandi en þangað fór hann á fund fjöldal þjóðarleiðtoga og erindreka. Hann ræddi við blaðamenn í dag og sagði Bandaríkjamenn sífellt vera að breyta kröfum þeirra í garð Úkraínu. Hann tók þó fram að hann vildi ekki að hann væri talinn mótfallin því að semja við Bandaríkjamenn. Þá sagði Selenskí að hann væri ekki á leið aftur til Washington DC. Frá því Donald Trump tók við embætti forseta Bandaríkjanna, hefur hann lagt mikla áherslu á að Úkraínumenn greiði Bandaríkjunum á einhvern hátt fyrir þá hernaðaraðstoð sem ríkið hefur fengið. Sjá einnig: Neitaði að skrifa undir plagg Trumps um sjaldgæfa málma Trump hefur einnig ítrekað talað máli Rússa og Vladimírs Pútin, forseta Rússlands, og hafa Bandaríkjamenn heilt yfir beitt Úkraínumenn miklum þrýstingi. Á sama tíma hafa Trump og erindrekar hans talað fyrir því að fella niður refsiaðgerðir og viðskiptaþvinganir gegn Rússum, í skiptum fyrir lítið sem ekki neitt. Sjá einnig: Segjast ræða um að opna aftur Nord Stream-gasleiðslurnar Selenskí fór í byrjun mars til Bandaríkjanna með því markmiði að skrifa undir samkomulag við Trump um afnot Bandaríkjamanna af auðlindum í Úkraínu. Sá fundur endaði með hávaðarifrildi og fór Selenskí frá Bandaríkjunum án þess að skrifa undir. Evrópa segir nei Síðan þá hafði samband ríkjanna skánað töluvert og höfðu Úkraínumenn til að mynda samþykkt tillögu Trump að almennu vopnahléi yfir þrjátíu daga. Pútín hafnaði því að endingu en gerði svo seinna meir samkomulag við Bandaríkjamenn um vopnahlé á Svartahafi, í skiptum fyrir niðurfellingu refsiaðgerða og aðgang að mörkuðum heimsins fyrir landbúnaðarvörur. Rússar krefjast þess einnig að fá aftur aðgang að SWIFT-greiðslukerfinu, sem notað er til að miðla greiðslum milli alþjóðlegra banka. Flestum rússneskum bönkum var meinaður aðgangur að kerfinu eftir innrásina í febrúar 2022. Sjá einnig: Vilja aðstoð við útflutning og losna við þvinganir áður en þeir hætta árásum Þetta takmarkaða vopnahlé á Svartahafi snýr einnig að árásum á orkuinnviði í Úkraínu og í Rússlandi og virðist sem það hafi haldið síðustu daga. Á fundinum í Frakklandi í dag ákváðu leiðtogar um þrjátíu ríkja að fella ekki niður refsiaðgerðir gegn Rússum, fyrr en rússneskir hermenn hörfuðu frá Úkraínu. Hvaða áhrif það mun hafa á vopnahléið er ekki ljóst. Ætla að styrkja her Úkraínu Eftir fundinn í París í dag hétu leiðtogarnir sem sóttu hann því að styrkja her Úkraínu en Keir Stamer, forsætisráðherra Bretlands, og Emmanuel Macron, forseti Frakklands, reyndu að ýta undir stuðning fyrir því að senda hermenn til Úkraínu, þegar búið er að skrifa undir friðarsamkomulag, þar sem þeir yrði ætlað að tryggja friðinn. Eins og fram kemur í grein Reuters hefur það gengið erfiðlega og er það að miklu leyti vegna þess að vopnahlé þykir fjarlægur draumur. Framtíðin byggir að stórum hluta á ákvörðunum Rússa og að hvaða leyti Bandaríkjamenn eru tilbúnir til að styðja meinta bandamenn sína. Macron tilkynnti í dag aukna hernaðaraðstoð handa Úkraínumönnum fyrir um tvo milljarða evra. Aðgerðir og orðræða Trumps hefur leitt til mikilla áhyggja í Evrópu um að Bandaríkjamönnum sé ekki lengur treystandi til að koma ríkjum Evrópu til aðstoðar. Ráðamenn víðsvegar um Evrópu hafa á undanförnum vikum tilkynnt umfangsmikla hernaðaruppbyggingu en hún mun taka tíma og í millitíðinni munu Evrópumenn þurfa að reiða sig að miklu leyti á Bandaríkin. Í Evrópu hefur sérstök áhersla verið lögð á að draga úr kaupum á vopnum og hergögnum frá Bandaríkjunum. Úkraína Rússland Bandaríkin Evrópusambandið NATO Vladimír Pútín Donald Trump Innrás Rússa í Úkraínu Hernaður Tengdar fréttir Ætlar að fjölga hermönnum á norðurslóðum Vladimír Pútín, forseti Rússlands, segir að rússneskum hermönnum muni fjölga á norðurslóðum. Á sama tíma gagnrýndi hann aðildarríki Atlantshafsbandalagsins fyrir meinta vígvæðingu á norðurslóðum. Þetta sagði hann í ræðu sem hann flutti í dag um þau fjölmörgu og stóru tækifæri á þessum slóðum og ætlanir ríkisstjórnar hans til að nýta þau. 27. mars 2025 18:04 Mesta endurnýjun vopnabúrs Svíþjóðar frá kalda stríðinu Sænska ríkisstjórnin tilkynnti í dag að hún ætlaði að taka þrjú hundruð milljarða sænskra að láni til þess að endurnýja vopnabúnað Svíþjóðar. Aðgerðirnar eru þær umfangsmestu frá tímum kalda stríðsins, að sögn Ulfs Kristersson, forsætisráðherra. 26. mars 2025 13:44 Íhuga að sleppa taumnum á NATO lausum Ríkisstjórn Donalds Trump, forseta Bandaríkjanna, er með til skoðunar að gera umfangsmiklar breytingar á yfirstjórn herafla Bandaríkjanna. Ein þeirra gæti verið að Bandaríkin afsali sér stjórn á herafla Atlantshafsbandalagsins og þykir það til marks um að mögulega ætli Bandaríkjamanna að draga úr umsvifum sínum innan bandalagsins. 22. mars 2025 14:30 Mest lesið Lentu í harkalegum árekstri augnablikum eftir nauðgun Innlent Bandarísk herflugvél fórst í Írak Erlent Stunginn með skrúfjárni við Steinhellu Innlent Íslendingar skipi sér í hóp með öfgaríkjum Innlent Áætla að 188 frelsissviptir útlendingar hefðu verið vistaðir í nýja úrræðinu Innlent Guðmundur Elís ákærður fyrir að fara með stúlku um borð Innlent Á annan tug ferðalanga fastir á Holtavörðuheiði Innlent Kristinn ekki bænheyrður Innlent Sigríður Ingibjörg ráðinn nýr framkvæmdastjóri BSRB Innlent Ríkið sýknað vegna dauða ungrar konu í átökum við lögreglu Innlent Fleiri fréttir Bandarísk herflugvél fórst í Írak Stofnandi Noma hættir í skugga ofbeldisásakana Khamenei heitir því að halda Hormússundi lokuðu Sakar Úkraínumenn um að hóta sér og fjölskyldu sinni Feðginin prófuðu nýjar skammbyssur Lögga með „vægt kvíðakast“ tók sjúkrabíl manns sem hafði verið skotinn Bandaríkjamenn virðast lítið vita hvað þeir eru að gera Þrír handteknir í tengslum við sprengingu í Ósló Úthýsa aðalsmönnum úr lávarðadeild breska þingsins Segir nánast ekkert ósprengt í Íran og að stríðinu gæti lokið fljótt Ráðist á þrjú skip á Persaflóa í nótt Mojtaba Khamenei særður en óhultur Segir Ísland geta klárað viðræður á einu og hálfu ári Forsprakki Noma sakaður um andlegt og líkamlegt ofbeldi Íhuga að fara inn í Íran til að ná í auðgað úran Hafi grandað fjölda skipa á örfáum klukkustundum Birta sönnunargögn um að Bandaríkjamenn hafi verið ábyrgir fyrir árásinni Sex látnir eftir eldsvoða í strætisvagni Talin hafa skotið tíu skotum í átt að heimili Rihönnu Bera kennsl á fleiri möguleg fórnarlömb lögreglumanns Snúa sér aftur að kjarnorku fimmtán árum eftir Fukushima Gefa ekki eftir fyrr en „óvinurinn hefur verið gersigraður“ Ræddi við Pútín í síma og íhugar að slaka frekar á refsiaðgerðum Íranir enn vígreifir „Höfum ekki unnið nóg“ Vaxandi ótti við langvarandi átök Skutu niður eldflaugar í landhelgi Tyrklands Rannsaka heimagerða sprengju sem hryðjuverk Felldu sex í árás á enn einn bátinn Eldhaf í Glasgow Sjá meira
Blaðamenn Financial Times hafa komið höndum yfir drögin en í grein miðilsins (áskriftarvefur) segir að um mikla stigmögnun á fyrri kröfum Bandaríkjamanna sé að ræða. Heimildarmenn miðilsins meðal ráðamanna í Úkraínu hafa meðal annars lýst drögunum sem ósanngjörnum og tilraun til ráns. Þeir segja að samkomulag sem byggi á þessum drögum myndi grafa undan fullveldi Úkraínu og gera ríkið háð Bandaríkjunum. Samkvæmt nýju kröfunum myndu allar tekjur Úkraínu af námu-, olíu og gasvinnslu og allar tekjur af innviðum eins og höfnum, olíu- og gasleiðslum og lestum að fara í sjóð sem stýrt yrði frá Bandaríkjunum og hann yrði notaður til að deila tekjunum með ríkjunum tveimur. Tekjunum yrði breytt í erlenda mynt og fluttar úr landi. Tefjist það að flytja tekjurnar í sjóðinn gætu Úkraínumenn, samkvæmt drögunum, þurft að greiða Bandaríkjamönnum skaðabætur. Bandaríkin myndu fá greitt úr sjóðnum á undan Úkraínu og myndi sjóðurinn þar að auki hafa yfirstjórn á innviðaverkefnum, fjárfestingum og auðlindasölu. Sjóðinum yrði stýrt af fimm manna nefnd og myndu Bandaríkjamenn skipa þrjá þeirra og því hafa neitunarvald yfir öllum ákvörðunum. Í drögunum er einnig klausa um það að bandarískir embættismenn ættu að fá aðgang að öllum opinberum gögnum í Úkraínu og sömuleiðis aðgang að fjármálagögnum einkarekinna fyrirtækja þar í landi. Sagði Trump-liða sífellt breyta kröfum sínum Vólódímír Selenskí, forseti Úkraínu, er staddur í Frakklandi en þangað fór hann á fund fjöldal þjóðarleiðtoga og erindreka. Hann ræddi við blaðamenn í dag og sagði Bandaríkjamenn sífellt vera að breyta kröfum þeirra í garð Úkraínu. Hann tók þó fram að hann vildi ekki að hann væri talinn mótfallin því að semja við Bandaríkjamenn. Þá sagði Selenskí að hann væri ekki á leið aftur til Washington DC. Frá því Donald Trump tók við embætti forseta Bandaríkjanna, hefur hann lagt mikla áherslu á að Úkraínumenn greiði Bandaríkjunum á einhvern hátt fyrir þá hernaðaraðstoð sem ríkið hefur fengið. Sjá einnig: Neitaði að skrifa undir plagg Trumps um sjaldgæfa málma Trump hefur einnig ítrekað talað máli Rússa og Vladimírs Pútin, forseta Rússlands, og hafa Bandaríkjamenn heilt yfir beitt Úkraínumenn miklum þrýstingi. Á sama tíma hafa Trump og erindrekar hans talað fyrir því að fella niður refsiaðgerðir og viðskiptaþvinganir gegn Rússum, í skiptum fyrir lítið sem ekki neitt. Sjá einnig: Segjast ræða um að opna aftur Nord Stream-gasleiðslurnar Selenskí fór í byrjun mars til Bandaríkjanna með því markmiði að skrifa undir samkomulag við Trump um afnot Bandaríkjamanna af auðlindum í Úkraínu. Sá fundur endaði með hávaðarifrildi og fór Selenskí frá Bandaríkjunum án þess að skrifa undir. Evrópa segir nei Síðan þá hafði samband ríkjanna skánað töluvert og höfðu Úkraínumenn til að mynda samþykkt tillögu Trump að almennu vopnahléi yfir þrjátíu daga. Pútín hafnaði því að endingu en gerði svo seinna meir samkomulag við Bandaríkjamenn um vopnahlé á Svartahafi, í skiptum fyrir niðurfellingu refsiaðgerða og aðgang að mörkuðum heimsins fyrir landbúnaðarvörur. Rússar krefjast þess einnig að fá aftur aðgang að SWIFT-greiðslukerfinu, sem notað er til að miðla greiðslum milli alþjóðlegra banka. Flestum rússneskum bönkum var meinaður aðgangur að kerfinu eftir innrásina í febrúar 2022. Sjá einnig: Vilja aðstoð við útflutning og losna við þvinganir áður en þeir hætta árásum Þetta takmarkaða vopnahlé á Svartahafi snýr einnig að árásum á orkuinnviði í Úkraínu og í Rússlandi og virðist sem það hafi haldið síðustu daga. Á fundinum í Frakklandi í dag ákváðu leiðtogar um þrjátíu ríkja að fella ekki niður refsiaðgerðir gegn Rússum, fyrr en rússneskir hermenn hörfuðu frá Úkraínu. Hvaða áhrif það mun hafa á vopnahléið er ekki ljóst. Ætla að styrkja her Úkraínu Eftir fundinn í París í dag hétu leiðtogarnir sem sóttu hann því að styrkja her Úkraínu en Keir Stamer, forsætisráðherra Bretlands, og Emmanuel Macron, forseti Frakklands, reyndu að ýta undir stuðning fyrir því að senda hermenn til Úkraínu, þegar búið er að skrifa undir friðarsamkomulag, þar sem þeir yrði ætlað að tryggja friðinn. Eins og fram kemur í grein Reuters hefur það gengið erfiðlega og er það að miklu leyti vegna þess að vopnahlé þykir fjarlægur draumur. Framtíðin byggir að stórum hluta á ákvörðunum Rússa og að hvaða leyti Bandaríkjamenn eru tilbúnir til að styðja meinta bandamenn sína. Macron tilkynnti í dag aukna hernaðaraðstoð handa Úkraínumönnum fyrir um tvo milljarða evra. Aðgerðir og orðræða Trumps hefur leitt til mikilla áhyggja í Evrópu um að Bandaríkjamönnum sé ekki lengur treystandi til að koma ríkjum Evrópu til aðstoðar. Ráðamenn víðsvegar um Evrópu hafa á undanförnum vikum tilkynnt umfangsmikla hernaðaruppbyggingu en hún mun taka tíma og í millitíðinni munu Evrópumenn þurfa að reiða sig að miklu leyti á Bandaríkin. Í Evrópu hefur sérstök áhersla verið lögð á að draga úr kaupum á vopnum og hergögnum frá Bandaríkjunum.
Úkraína Rússland Bandaríkin Evrópusambandið NATO Vladimír Pútín Donald Trump Innrás Rússa í Úkraínu Hernaður Tengdar fréttir Ætlar að fjölga hermönnum á norðurslóðum Vladimír Pútín, forseti Rússlands, segir að rússneskum hermönnum muni fjölga á norðurslóðum. Á sama tíma gagnrýndi hann aðildarríki Atlantshafsbandalagsins fyrir meinta vígvæðingu á norðurslóðum. Þetta sagði hann í ræðu sem hann flutti í dag um þau fjölmörgu og stóru tækifæri á þessum slóðum og ætlanir ríkisstjórnar hans til að nýta þau. 27. mars 2025 18:04 Mesta endurnýjun vopnabúrs Svíþjóðar frá kalda stríðinu Sænska ríkisstjórnin tilkynnti í dag að hún ætlaði að taka þrjú hundruð milljarða sænskra að láni til þess að endurnýja vopnabúnað Svíþjóðar. Aðgerðirnar eru þær umfangsmestu frá tímum kalda stríðsins, að sögn Ulfs Kristersson, forsætisráðherra. 26. mars 2025 13:44 Íhuga að sleppa taumnum á NATO lausum Ríkisstjórn Donalds Trump, forseta Bandaríkjanna, er með til skoðunar að gera umfangsmiklar breytingar á yfirstjórn herafla Bandaríkjanna. Ein þeirra gæti verið að Bandaríkin afsali sér stjórn á herafla Atlantshafsbandalagsins og þykir það til marks um að mögulega ætli Bandaríkjamanna að draga úr umsvifum sínum innan bandalagsins. 22. mars 2025 14:30 Mest lesið Lentu í harkalegum árekstri augnablikum eftir nauðgun Innlent Bandarísk herflugvél fórst í Írak Erlent Stunginn með skrúfjárni við Steinhellu Innlent Íslendingar skipi sér í hóp með öfgaríkjum Innlent Áætla að 188 frelsissviptir útlendingar hefðu verið vistaðir í nýja úrræðinu Innlent Guðmundur Elís ákærður fyrir að fara með stúlku um borð Innlent Á annan tug ferðalanga fastir á Holtavörðuheiði Innlent Kristinn ekki bænheyrður Innlent Sigríður Ingibjörg ráðinn nýr framkvæmdastjóri BSRB Innlent Ríkið sýknað vegna dauða ungrar konu í átökum við lögreglu Innlent Fleiri fréttir Bandarísk herflugvél fórst í Írak Stofnandi Noma hættir í skugga ofbeldisásakana Khamenei heitir því að halda Hormússundi lokuðu Sakar Úkraínumenn um að hóta sér og fjölskyldu sinni Feðginin prófuðu nýjar skammbyssur Lögga með „vægt kvíðakast“ tók sjúkrabíl manns sem hafði verið skotinn Bandaríkjamenn virðast lítið vita hvað þeir eru að gera Þrír handteknir í tengslum við sprengingu í Ósló Úthýsa aðalsmönnum úr lávarðadeild breska þingsins Segir nánast ekkert ósprengt í Íran og að stríðinu gæti lokið fljótt Ráðist á þrjú skip á Persaflóa í nótt Mojtaba Khamenei særður en óhultur Segir Ísland geta klárað viðræður á einu og hálfu ári Forsprakki Noma sakaður um andlegt og líkamlegt ofbeldi Íhuga að fara inn í Íran til að ná í auðgað úran Hafi grandað fjölda skipa á örfáum klukkustundum Birta sönnunargögn um að Bandaríkjamenn hafi verið ábyrgir fyrir árásinni Sex látnir eftir eldsvoða í strætisvagni Talin hafa skotið tíu skotum í átt að heimili Rihönnu Bera kennsl á fleiri möguleg fórnarlömb lögreglumanns Snúa sér aftur að kjarnorku fimmtán árum eftir Fukushima Gefa ekki eftir fyrr en „óvinurinn hefur verið gersigraður“ Ræddi við Pútín í síma og íhugar að slaka frekar á refsiaðgerðum Íranir enn vígreifir „Höfum ekki unnið nóg“ Vaxandi ótti við langvarandi átök Skutu niður eldflaugar í landhelgi Tyrklands Rannsaka heimagerða sprengju sem hryðjuverk Felldu sex í árás á enn einn bátinn Eldhaf í Glasgow Sjá meira
Ætlar að fjölga hermönnum á norðurslóðum Vladimír Pútín, forseti Rússlands, segir að rússneskum hermönnum muni fjölga á norðurslóðum. Á sama tíma gagnrýndi hann aðildarríki Atlantshafsbandalagsins fyrir meinta vígvæðingu á norðurslóðum. Þetta sagði hann í ræðu sem hann flutti í dag um þau fjölmörgu og stóru tækifæri á þessum slóðum og ætlanir ríkisstjórnar hans til að nýta þau. 27. mars 2025 18:04
Mesta endurnýjun vopnabúrs Svíþjóðar frá kalda stríðinu Sænska ríkisstjórnin tilkynnti í dag að hún ætlaði að taka þrjú hundruð milljarða sænskra að láni til þess að endurnýja vopnabúnað Svíþjóðar. Aðgerðirnar eru þær umfangsmestu frá tímum kalda stríðsins, að sögn Ulfs Kristersson, forsætisráðherra. 26. mars 2025 13:44
Íhuga að sleppa taumnum á NATO lausum Ríkisstjórn Donalds Trump, forseta Bandaríkjanna, er með til skoðunar að gera umfangsmiklar breytingar á yfirstjórn herafla Bandaríkjanna. Ein þeirra gæti verið að Bandaríkin afsali sér stjórn á herafla Atlantshafsbandalagsins og þykir það til marks um að mögulega ætli Bandaríkjamanna að draga úr umsvifum sínum innan bandalagsins. 22. mars 2025 14:30