Fær að skila eftir­líkingunni til Páls í Pólaris

Héraðsdómur Reykjaness rifti kaupsamningi bandaríska viðskiptamannsins Noah Siegel og Páls G. Jónssonar, kenndur við Pólaris, með dómi sínum á föstudag. Málið hefur verið á dagskrá dómstóla í nokkur ár og ekki útséð með að málið komi til kasta Landsréttar.

Héraðsdómur skipti um skoðun

Siegel keypti taflborðið af Páli árið 2012 en var ekki skemmt þegar í ljós kom síðar að um eftirlíkingu var að ræða. Söluverð borðsins og fleiri skákmuna hljóðaði upp á 190 þúsund dollara eða sem nemur tæplega 26 milljónum íslenskra króna. Kaupunum fylgdu einnig tvö hliðarborð, eitt sett af Staunton-taflmönnum, ein Garde skákklukka og eitt áritað tréborð með nöfnum Fischers og Spasskí.

Héraðsdómur Reykjaness komst að þeirri niðurstöðu sumarið 2023 að Siegel hefði ekki náð að sýna fram á að Páll hefði mátt vita að um eftirlíkingu hefði verið að ræða. Siegel áfrýjaði til Landsréttar sem taldi héraðsdóm ekki hafa skoðað ógildingarreglur samningsréttar við meðferð á málinu.

Málið kom aftur til kasta héraðsdóms sem sá þá málið öðrum augum. Nú taldi dómurinn hafið yfir skynsamlegan vafa að um eftirlíkingu væri að ræða og það hefði Páll mátt vita. Í það minnsta hefði hann ekki getað fullyrt að borðið hefði verið notað í eingívi aldarinnar.

2,6 milljónir króna í málskostnað

Sögulegt mikilvægi einvígisins er vel þekkt. Sagnfræðingar telja einvígið hafa markað upphaf endaloka kalda stríðsins. Þarna áttust við undrabarnið Fischer og svo Spasskí, skilgetið afkvæmi hins gríðarsterka sovéska skákskóla sem hafði svo gott sem einokað alþjóðlega skákheiminn í áratugi.

Báðir eru látnir og virði muna sem notaðir voru í Laugardalshöll árið 1972 hækka vafalítið aðeins í verði. Eftirlíkingar af mununum eru þó eðli máls samkvæmt ekki jafn eftirsóttar.

Ekki aðeins hefur viðskiptum þeirra Siegel og Páls verið rift heldur þarf Páll að greiða Siegel 2,6 milljónir króna í málskostnað. Hann hefur fjögurra vikna frest til að ákveða hvort hann áfrýi málinu til Landsréttar.

Umsvifamikill viðskiptamaður

Páll stofnaði heildverslunina Pólaris árið 1964 eftir að hafa starfað við flugumsjón á Keflavíkurflugvelli árin á undan. Hann tók við umboði Pan Am-flugfélagsins og stofnaði ferðaskrifstofuna Pólaris.

Síðar hóf hann framleiðslu á gosdrykkjum í fyrirtækinu Sanitas sem hann keypti, og stofnaði síðan bruggverksmiðju á Akureyri undir merkjum Víking brugg.

Páll var til viðtals í Reykjavík síðdegis árið 2012 þegar hann var að selja fyrrnefnda muni sem rötuðu til Siegel. Skáksamband Íslands lagði fram kröfu um að hann afhenti sambandinu munina að gjöf. Hann sagði á móti engan hafa stutt sambandið jafnmikið fjárhagslega og hann sjálfur.