Trump-liðar heita að­gerðum gegn sakamáladómstólnum

Margir áhrifamenn í Bandaríkjunum hafa einnig gagnrýnt dómstólinn harðlega og menn úr röðum Trump-liða heita aðgerðum.

Benjamín Netanjahú, forsætisráðherra Ísrael, fordæmdi ákvörðunina og sagði Ísrael hafna henni með „viðbjóði“, eins og bent er á í frétt AP fréttaveitunnar.

Dómstóllinn gaf einnig út handtökuskipun á hendur Mohammed Diab Ibrahim Al-Masri, eða „Deif“, æðsta hernaðarleiðtoga Hamas-samtakanna. Óljóst er hvort hann sé á lífi, en fyrr á þessu ári fór æðsti saksóknari ICC fram á handtökuskipun á hendur þeim þremur auk þeirra Ismail Haniyeh og Yahya Sinwar, fyrrverandi leiðtogum Hamas-samtakanna, en þeir hafa báðir verið felldir af Ísraelum.

Ísraelar segja að Deif sé einnig dáinn en það hefur ekki verið staðfest.

Sjá einnig: Gefa út handtökuskipun á hendur Netanjahú

Ísrael er ekki eitt af þeim 124 ríkjum sem hafa skrifað undir Rómarsamþykktina um stofnun Alþjóðlega sakamáladómstólsins. Ferðist Netanjahú eða aðrir sem dómstóllinn hefur lýst eftir til þessara ríkja, eiga þeir að vera handteknir.

Bandaríkin, helstu bakhjarlar Ísrael, hafa ekki heldur skrifað undir sáttmálann. Það hafa Rússar né Kínverjar ekki heldur gert. Ráðamenn nokkurra ríkja sem hafa skrifað undir sáttmálann hafa lýst því yfir að ferðist Netanjahú þangað verði hann handtekinn.

Viktor Orbán, forsætisráðherra Ungverjalands, hefur lýst því yfir að Netanjahú verði ekki handtekinn þar, þó ríkið hafi skrifað undir Rómarsamþykktina. Í viðtali gagnrýndi hann dómstólinn harðlega.

Biden segist standa með Ísrael

Karine Jean-Pierra, talskona Bidens, sagði í gær að ferli ICC væri „gallað“. Vísaði hún til þess hvernig Karim Khan, æðsti saksóknari dómstólsins, hefði staðið að rannsókn á Nicolas Maduro, forseta Venesúela, og hvernig yfirvöld í Ísrael hefðu ekki fengið tækifæri til að bregðast við aðgerðum dómstólsins.

Sagði hún það draga úr trúverðugleika dómstólsins og rannsókn saksóknarans.

Ríkisstjórn Bidens hefur þó neitað, enn sem komið er, að fara í aðgerðir gegn dómstólnum.

Eftir að saksóknari ICC fór fram á handtökuskipanirnar í maí, samþykkti fulltrúadeild Bandaríkjaþings frumvarp um að beita starfsmenn dómstólsins refsiaðgerðum. Atkvæðagreiðslan um frumvarpið fór 247-155 og var hún studd af 42 þingmönnum Demókrataflokksins.

Biden sagðist mótfallinn frumvarpinu og það var aldrei tekið fyrir í öldungadeildinni.

Hvíta húsið sendi í gær út yfirlýsingu þar sem handtökuskipanirnar gegn Netanjahú og Gallant voru fordæmdar og þeim hafnað. Í henni var haft eftir Biden að þær væru forkastanlegar og ómögulegt væri að setja Ísrael og Hamas á sama stall.

„Við munum ávallt standa með Ísrael og öryggi þess.“ 

Bandarískir þingmenn hafa margir slegið á svipaða strengi og hafa sumir þeirra kallað eftir aðgerðum gegn dómstólnum. Þeirra á meðal er öldungadeildarþingmaðurinn Lindsey Graham, sem er náinn bandamaður Donalds Trump, sem flytur í Hvíta húsið í janúar.

Mike Waltz, fulltrúadeildarþingmaður frá Flórída, og verðandi þjóðaröryggisráðgjafi Trumps, lýsti því yfir að dómstóllinn hefði engan trúverðugleika og að yfirvöld Bandaríkjanna hefðu afsannað ásakanirnar gegn Netanjahú og Gallant.

Hann sagði einnig að búast mætti við hörðum viðbrögðum gegn ICC og Sameinuðu þjóðunum í janúar og sakaði hann þessar stofnanir um gyðingahatur.

Þegar Trump var síðast forseti beitt hann Sakamáladómstólinn refsiaðgerðum. Hann hefur þó ekki tjáð sig um mál Netanjahús og Gallants.

Í fámennum hópi

Netanjahú er nú kominn í tiltölulega fámennann hóp þjóðarleiðtoga og stríðsherra sem hafa verið ákærðir af Alþjóðlega sakamáladómstólnum.

Þeirra á meðal eru Omar al-Bashir, fyrrverandi forseti Súdan, Moammar Gadhafi, fyrrverandi leiðtogi Líbíu, Joseph Kony, alræmdur stríðsherra frá Úganda, og Vladimír Pútín, forseti Rússlands.

Sjá einnig: Gefa út handtökuskipun á hendur Pútín

Eins og í tilfelli Pútíns, þykir ólíklegt að Netanjahú og Gallant muni nokkurn tímann standa frammi fyrir dómurum ICC. Handtökuskipanirnar gætu takmarkað ferðalög þeirra um heiminn en án stuðnings Bandaríkjanna er einnig ólíklegt að þær muni hafa mikil áhrif á hernað Ísraela á Gasaströndinni.

Í frétt AP segr að heilt yfir hafi ICC gefið út handtökuskipanir á hendur sextíu manns. Af þeim hefur 21 verið færður fyrir dómara. Ellefu hafa verið sakfelldir og fjórir sýknaðir.

Þrjátíu eru enn taldir ganga lausir.