Stíga annað stórt skref að virkjun við Búr­fell

Þetta kemur fram í tilkynningu frá Landsvirkjun. Búrfellslundur liggur innan staðarmarka Rangárþings ytra og er leyfi hlutaðeigandi sveitarstjórnar áskilið til nýtingar á réttindum innan þjóðlendu, annarra en vatns- og jarðhitaréttinda. Það leyfi liggur fyrir og er ein forsenda samningsins. 

Virkjunarkosturinn var settur í nýtingarflokk rammaáætlunar árið 2022 og verður fyrsti vindorkugarður landsins, fáist öll tilskilin leyfi. Landsvirkjun hóf undirbúning verkefnisins árið 2010. Gert er ráð fyrir að allt að 30 vindmyllur verði reistar í vindorkugarðinum og að uppsett afl verði um 120 MW.

Orkustofnun veitti Landsvirkjun á mánudag virkjunarleyfi fyrir vindorkuveri við Búrfell.

„Það er ákaflega ánægjulegt að samkomulag um lands- og vindorkuréttindi sé í höfn. Landsvirkjun hefur vandað mjög til verka við undirbúning Búrfellslundar og samningurinn er mikilvægur áfangi í átt að því að verkefnið verði að veruleika,“ segir Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar.

Hann tjáði sig um vindmyllurnar í fréttum Stöðvar 2 í gær.

„Þetta eru há mannvirki en það er hægt að staðsetja þau þannig að þau falli ágætlega að landslaginu þannig að þau beri ekki við himin eins og við höfum reynt að gera á þeim útsýnisstöðum sem þar eru í kring. Við höfum líka ákveðið að fara ekki í hæstu vindmyllurnar, þær eru farnar að vera 200-250 metra háar í erlendis, það er algengt, en við erum að fara hæst í 150 metra og við getum gert það því hér eru góð vindskilyrði,“ sagði Hörður.

Bjarni Benediktsson, forsætisráðherra sagði við undirritunina að það væri fagnaðarefni að vindorkan verði þriðja stoðin í orkukerfi landsins.

Samningurinn er gerður á grundvelli nýlegra breytinga á reglugerð um meðferð og nýtingu þjóðlendna, sem byggja á breytingum á þjóðlendulögum sem samþykkt voru á Alþingi í vor. Með breytingunum er forsætisráðherra veitt heimild til að víkja frá auglýsingaskyldu um ráðstöfun lands og landsréttinda innan þjóðlendna til aðila sem þegar hefur afnotarétt eða annars konar réttindi á sama nýtingarsvæði, enda þjóni slík ráðstöfun markmiðum um sjálfbærni, þjóðhagslega hagkvæmni, orkuöryggi og sé í nánum og eðlislægum tengslum við nýtingu sem fyrir er.

Orkustofnun gaf út virkjunarleyfi fyrir Búrfellslund í vikunni. Í kjölfarið ætlar Landsvirkjun að sækja um framkvæmdaleyfi til sveitarstjórnar Rangárþings ytra. Ef það fæst tekur stjórn Landsvirkjunar endanlega ákvörðun um hvort ráðist verði í verkefnið.

Semja um fjárhæð

Íslenska ríkið og Landsvirkjun munu nú hefja viðræður til að ná fram samkomulagi um fjárhæð endurgjalds vegna vindorkuréttinda en þar skal m.a. taka mið af fyrirliggjandi fordæmum dómstóla, gerðardóma og matsnefnda um sambærileg orkunýtingarréttindi í íslenskum rétti. Einnig verður horft til ákvæða um endurgjald slíkra réttinda í öðrum samningum milli ríkisins og Landsvirkjunar.

Endurgjald fyrir landsréttindi og vegna efnisnáms skal miða við markaðsverð vegna sambærilegra réttinda.

Hafi aðilar ekki náð samkomulagi um fjárhæð endurgjalds fyrir lands- og vindorkuréttindi innan 90 daga frá útgáfu virkjunarleyfis er, samkvæmt samningnum, heimilt að vísa ákvörðun um endurgjald til sérstaks gerðadóms, segir á vef Stjórnarráðsins.

Undir feldi í næsta hreppi

Oddviti Skeiða- og Gnúpverjahrepps, nágrannasveitarfélags Rangárþings ytra, segir sveitarfélögin á áhrifasvæði fyrirhugaðs vindmyllugarðs í Búrfellslundi verða fyrir umtalsverðu fjárhagslegu tjóni af framkvæmdunum.  Ákvörðun um hvort kæra eigi útgáfu Orkustofnunar á virkjanaleyfi verði tekin á næstu sveitarstjórnarfundum.

„Það er lögbundið hlutverk okkar að gæta hagsmuna íbúa sveitarfélagsins og sú umgjörð sem okkur er boðið upp á í dag hún einfaldlega stenst ekki sveitarstjórnarlög. Stórframkvæmdir sem eru ávkarðaðar af Alþingi sem skila engum tekjum eða ávinningi í nærumhverfið, þær skaða nærumhverfið,“ segir Haraldur Þór Jónsson oddviti Skeiða- og Gnúpverjahrepps.

„Við erum ekki sátt við stöðuna eins og hún er.“

Þorgerður María Þorbjarnardóttir, formaður Landverndar, gagnrýnir áform um vindorkuver við Búrfell og segir mikilvægt að áætlanir um vindorkuver fari ekki fram úr regluverkinu. Bæði sjáist vindorkuver víða af hálendinu og þá vilji Landvernd sjá þjóðgarð á svæðinu.

„Að öðru, þá er mjög mikið af þessum áformum á teikniborðinu og það er ofboðslega mikilvægt að það sé skýrt hvert við ætlum að fara með þau, hvort við ætlum að vera með mörg lítil eða fá stór. Þessari stefnumörkun hefur ekki verið lokið en samt er komið hérna fyrsta virkjunarleyfið fyrir vindorkuveri, sem er bara mjög stór áfangi í þessari vegferð og það er mjög hættulegt ef vegferðin fer einhvern veginn fram úr regluverkefnu, sem við höfum séð gerast á Íslandi í ýmsu eins og í fiskeldinu, þar sem það kann ekki góðri lukku að stýra að regluverkið komi eftir á,“ sagði Þorgerður María í fréttum Stöðvar 2 í gær.

Vindmyllugarðar eru fyrirhugaðir víðar á landinu. Franska félagið Qair hélt kynningarfund fyrir Dalamenn í gærkvöldi um áform félagsins um að byggja upp vindmyllugarð í landi Sólheima á Laxárdalsheiði. Til stendur að reisa þar 29 vindmyllur og eiga þær að rísa upp í 200 metra hæð.