Sjálf­stæðis­menn segja ríkis­stjórn og stéttar­fé­lög ráðskast með sveitar­fé­lögin

Síðustu dagana fyrir undirritun kjarasamninga breiðfylkingarinnar og Samtaka atvinnulífsins hinn 7, mars fór ekki fram hjá neinum að ekki var eining innan Sambands íslenskra sveitarfélaga um aðkomu þeirra að samningunum.

Þegar samningarnir lágu nánast fyrir hinn 4. mars og ríkisstjórnin tilbúin með sitt stóð á svörum frá sveitarfélögunum varðandi lækkun á gjaldskrám og fjórðungs kostnaðarþátttöku með ríkinu til að tryggja gjaldfrjálsar skólamáltíðir í grunnskólum. Þá sagði Vilhjálmur Birgisson formaður Starfsgreinasambandsins þetta í kvöldfréttum Stöðvar 2:

„Núna er boltinn dálítið hjá þeim (sveitarfélögunum). Þau verða að átta sig á sinni ábyrgð því það liggur alveg fyrir að ávinningur sveitarfélaga af þeirri leið sem við erum að fara hér er gríðarlegur.“

Tekist á um bókanir og hugmyndafræði

En oddvitar Sjálfstæðisflokksins í sveitarstjórnum vildu fara aðra leiðir, til dæmis að ríkið byði sérstakar ótekjutengdar barnabætur, sem hefðu ekki kostað sveitarfélögin neitt. Tuttugu og sex oddvitar Sjálfstæðisflokksins í sveitarstjórnum landsins birta grein í Morgunblaðinu í dag þar sem þeir saka Heiðu Björgu Hilmisdóttur formann Sambands íslenskra sveitarfélaga um að hafa ekki komið óánægju þeirra á framfæri.

 Ekki hafi verið vakin athygli á bókun í stjórn Sambands sveitarfélaga tæpri viku fyrir undirritun samninga þar sem sagði meðal annars; „ríkisvaldið leiti annarra leiða við að útfæra markmið um gjaldfrjálsar skólamáltíðir.“

Í greininni er hins vegar sleppt að nefna fyrri hluta bókunarinnar þar sem segir: „Stjórn Sambands íslenskra sveitarfélaga samþykkir að skrifa undir yfirlýsingu um sameiginlegar aðgerðir ríkis og sveitarfélaga í tengslum við kjarasamninga.“

Forysta verkalýðshreyfingarinnar virtist hins vegar vita vel af óánægju oddvita Sjálfstæðismanna. Tveimur dögum fyrir undirritun samninga, lágu þeir nánast klárir fyrir en beðið var svara frá sveitarfélögunum. Þá sagði formaður Starfsgreinasambandsins þetta:

„Yfirlýsingin sem við höfum fengið segir að leitast skuli við. Það er orðalag sem við getum ekki fallist á. Því hvað gerist ef það tekst ekki að finna leiðir til að láta skólamáltíðirnar verða gjaldfrjálsar,“ sagði Vilhjálmur í kvöldfréttum hinn 5. mars.

Rósa Guðbjartsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins í Hafnarfirði og bæjarstjóri situr í stjórn Sambands íslenskra sveitarfélaga.

Verða allir grunnskólarnir með. Ég spyr þig, verður Hafnarfjörður td. með í því í haust að foreldrar þurfi ekki að greiða fyrir máltíðirnar?

„Við ætlum að vera með í þessu. En ætlum að útfæra það með þeim hætti sem okkur þykir vænlegastur þegar að þessu kemur. Það á eftir að fara af stað útfærsla með ríkisvaldinu og örðum,“segir Rósa.

Gagnrýni hennar og annarra oddvita Sjálfstæðisflokksins snúi að því að forystufólk sambandsins hafi ekki komið óánægju margra sveitarfélaga með þessa leið á framfæri við stjórnvöld og aðila vinnumarkaðarins.

„Þetta er bara mjög sérstakt mál. Sérstaklega er það vilji sveitarstjórnarfólks að leiðrétta það, að það ríkir og ríkti ekki einhugur um aðferðafræðina. Um að svona væri gripið inn í sjálfsákvörðunarrétt sveitarfélaga,“ segir Rósa Guðbjartsdóttir.

Vonandi bara pólitískt upphlaup

Heiða Björg Hilmisdóttir borgarfulltrúi Samfylkingarinnar og formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga segir þetta óvænt upphlaup hjá Sjálfstæðismönnum sem hafi tekið þátt í þessari ákvörðun á öllum stigum málsins. Þessar aðgerðir hefðu verið forsenda þess að skrifað yrði undir kjarasamninga.

„Það eru miklir hagsmunir í húfi fyrir sveitarfélögin. Það var samhljóða niðurstaða í stjórn að það væri ábyrgðarlaust að skrifa ekki undir þessa yfirlýsingu og við gerðum það. En auðvitað á svo eftir að útfæra leiðirnar til að koma þessum gjaldfrjálsu skólamáltíðum á,“ segir Heiða Björg.

Ef sveitarfélögin bjóða ekki öll upp á gjaldfrjálsar máltíðir næsta haust hefur forystufólk verkalýðshreyfingarinnar sagt að þar með væru forsendur nýgerðra kjarasamninga ekki uppfylltar.

„Þess vegna segi ég að þetta sé óvænt útspil sjálfstæðisflokksfulltrúa,“ segir Heiða Björg. Hún voni því að engin skorist undan.

„Ef svo færi í haust að einhver sveitarfélög verði ekki með þá er þeim (forsendunum) ekki að fullu framfylgt. Það er alveg rétt. En nú eru til dæmis þrír af þeim sem skrifa undir þessa grein í Morgunblaðinu í stjórn sambandsins og samþykktu að skrifa undir þetta. Þannig að ég ætla mér enn þá að vona að þetta sé eitthvað pólitískt upphlaup Sjálfstæðismanna sem síðan verði leiðrétt. Þar sem ég held að þeir hagsmunir sem eru í húfi séu miklu meiri en þeir að rífast um bókanir og fundargerðir,“ segir Heiða Björg Hilmisdóttir.