Vill banna myndatökur af grunuðum og vitnum

Þingmenn Miðflokksins vilja meina fjölmiðlum að taka myndir í dómshúsum af sakborningum, vitnum og hverjum öðrum sem tengjast dómsmálum sem þar eru til meðferðar. Verði frumvarp flokksins um breytingar á lögunum samþykkt verða myndatökur og hljóðupptökur af sakborningum eða vitnum á leið í dómshús eða frá því óheimilar.

Þorsteinn Sæmundsson er flutningsmaður frumvarpsins en vísað er til fyrirmynda frá Noregi og Danmörku þar sem myndatökur eru bannaðar á leið til eða frá þinghaldi og sömuleiðis í dómshúsi.

Misjafnt er hvernig þessu er farið milli landa. Hér á landi hafa ljósmyndarar fjölmiðla getað tekið myndir í og við dómshús. Bæði í málum sem þangað eru komin til meðferðar og sömuleiðis þegar grunaðir menn eru leiddir fyrir dómara og gerð gæsluvarðhaldskrafa. Hins vegar hefur ekki mátt taka myndir eftir að dómari mætir í dómssal.

Í Bretlandi er verið að fara í hina áttina og opna dómstólana frekar fyrir fjölmiðlum. Þannig hefur verið ákveðið að leyfa myndatökur í breskum dómssölum þar sem þær hafa verið bannaðar hingað til. Frumvarp þess efnis hefur verið lagt fyrir breska þingið og talið að það fái brautagengi. Er miðað við að leyfi fáist til að mynda í dómssölum þegar dómur er upp kveðinn.

Telja myndatökur geta haft slæm áhrif

Í greinargerð Miðflokksmanna sem fylgir frumvarpinu segir að þeir telji að mjög hafi færst í vöxt að reynt sé að ná myndum af aðilum og vitnum í dómsmáli þegar þeir sinna erindum sínum í dómhúsum. Einkum eigi þetta við í opinberum málum.

„Undanfarin ár hefur jafnvel verið tíðkað að beina myndavélum inn í dómsali þegar dyr eru opnaðar meðan á þinghaldi stendur, svo sem þegar nýtt vitni gengur í salinn. Leiðir það til þess að hinn ákærði og vitni þurfa jafnan að hafa vara á sér að þessu leyti meðan á þinghaldinu stendur í stað þess að einbeita sér að málsvörn sinni eða vitnaleiðslu. Þykja þessar aðstæður vera til þess fallnar að trufla málsaðila, enda hafa þær slæm áhrif á bæði sakborninga og vitni. Dæmi eru um að vitni hafi viljað koma sér undan því að bera vitni vegna þessa. Einnig er ljóst að tækninni hefur fleygt fram hvað varðar farsíma, spjaldtölvur og myndavélar þannig að unnt er t.d. að taka myndir af skjölum í dómsal eða skjölum í fórum sakborninga eða vitna í dómhúsi. Slíkar myndatökur geta haft óeðlileg áhrif á gang mála.“

Frumvarp Miðflokksmanna er ekki nýtt af nálinni. Má segja að það dúkki upp með reglulegu millibili. Siv Friðleifsdóttir, þingkona Framsóknarflokksins, lagði fram sambærilegt frumvarp árið 2012 og var það endurflutt á síðasta löggjafarþingi.

Málið var til umræðu á Alþingi í gær og má sjá hana hér að neðan. Þar tókust helst á þeir Kolbeinn Óttarsson Proppé, þingmaður VG, og Þorsteinn Sæmundsson. Óhætt er að segja að þeir sjái hlutina í ólíku ljósi.