Afrakstur áratuga vinnu

 Mynsturskræpa, næturskóf, viðarskegg, tíglarein og fjallakúpa eru meðal nafna á fléttum (skófum) í náttúru Íslands. Hörður Kristinsson grasafræðingur lýsir þeim í máli og myndum í nýrri bók, ásamt 387 öðrum. Hún heitir Íslenskar fléttur og er sú fyrsta um þennan hluta flórunnar. 

Á bak við bókina er áratuga rannsóknarstarf Harðar sem nú nálgast áttrætt. Hann tók allar myndirnar í henni  nema tvær, þær minna á listaverk eftir Kjarval. Hann hefur líka gefið flestum fléttunum nöfn eftir ákveðnu kerfi en gömul alþýðunöfn eins og álfabikar, engskóf og fjallagrös halda sér.

Hörður segir upphafið að bókinni mega rekja til könnunar á landnámi gróðurs í Surtsey, meðal annars fléttna.

„Sérfræðingar frá Bandaríkjunum töldu að til þess þyrfti að fá upplýsingar um fléttur á Íslandi í heild. Þá var ég við doktorsnám í líffræði í Þýskalandi og var fenginn til að rannsaka fléttuflóru Íslands sem var draumur minn. Því tók við tveggja sumra ferðalag um allt landið við að safna fléttum. Það var risastórt verkefni sem má þakka Surtsey.“

Nær 800 tegundir fléttna hafa fundist hér á landi og er alltaf að fjölga, að sögn Harðar.

 „Þó þurfa fléttur dálítinn tíma til að ná fótfestu því þær eru sambýli þörungs og svepps, sem flækir dálítið málið,“ lýsir hann.

Hann segir fléttur forðast uppblástur og á móbergssvæðum sé mun minna um þær en á blágrýtissvæðum. „Við höfum bæði suðlægar tegundir og norðlægar, landrænar tegundir og úthafstegundir. Það er aðallega loftslagið sem ræður.“

Bókin er ekki í stóru broti og kemst vel í venjulegan bakpoka. „En það er svolítið þungur í henni pappírinn,“ segir Hörður. Þannig að hún sígur aðeins meira í en æskilegt væri.“