Greinileg batamerki sjást á lífríki Mývatns

 Magn blábaktería í Mývatni í sumar fór á tímabili vel yfir það magn sem talið er varasamt í leiðbeiningum Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar (WHO). Hins vegar var magn blábaktería mun minna en tvö síðastliðin sumur þegar bakteríurnar hreinlega yfirtóku lífríkið. Lífríki vatnsins hefur tekið við sér að nokkru leyti.

Árni Einarsson, forstöðumaður Náttúrurannsóknastöðvarinnar við Mývatn (RAMÝ), segir að strax í júní hafi bakteríurnar gert vart við sig í Ytriflóa (norðurhluta Mývatns) og blóminn hafi ekkert látið á sér kræla í Syðriflóa fyrr en óvenju seint. Um miðjan ágúst náði hann þangað. Í byrjun september hafi hann þó rokið upp og mælingar í útfalli Laxár hafi farið yfir 60 [míkrógrömm af blaðgrænu í hverjum lítra vatns] þegar mest var. Tölur yfir 50 er talið varasamt í leiðbeiningum WHO. Árni segir að mörkin sem WHO setur varði það hvort vatnið geti verið varasamt fyrir heilsu fólks sem baðar sig í vatninu eða drekkur það. Hvorugt eigi þó við í Mývatni í dag.

Árni segir að þó mun minna sé af bakteríum í sumar en árin á undan þá breyti það ekki nauðsyn þess að grípa til aðgerða. Vatnið hafi ekki náð að verða tært í 15 ár og botngróður að mestu horfinn þess vegna með neikvæðum áhrifum á lífríkið.

„Þegar dregur úr bakteríublómanum hjarnar lífríkið við, og það gerðist í sumar. Það voru greinileg batamerki á átu, andarungar komust fleiri á legg og það er að koma upp smásilungur í vatninu aftur,“ segir Árni en segir að hornsílatalning sumarsins hafi verið sú lægsta síðan þær rannsóknir hófust 1989. Því hefur þriðja sumarið bæst við þá sögulegu lægð sem hornsílastofninn er í. Til marks um það sást fiskætan toppönd ekki á vatninu í sumar að kalla, en fækkun hennar hefur fylgt hruni hornsílisins.

Eins og Fréttablaðið hefur fjallað um sýnir lífríki Mývatns augljós og alkunn merki um ofauðgun. Þau merki fóru að sjást fyrir mörgum árum og talin tengjast athöfnum manna sem hafa breytt næringarefnaflæði í vatnið. Mývatn er mjög næringarríkt frá náttúrunnar hendi og fræðilega séð getur smá viðbót farið með lífríkið í annan og óæskilegan farveg. Helst hefur verið litið til fráveitumála við Mývatn og niðurstaða samstarfshóps umhverfisráðherra um málefni vatnsins er að rétt sé að ríkisvaldið og Skútustaðahreppur vinni saman að umbótum í fráveitumálum og öðrum aðgerðum til að draga úr innstreymi næringarefna í Mývatn.

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu