Enginn jarðstrengur fer um okkar land

Eigendur jarðarinnar Halldórsstaða II í Laxárdal hafa rift samkomulagi við SSB-orku um lagningu jarðstrengs um land þeirra. Ástæðan er sú að rask vegna framkvæmdarinnar er mun meira en landeigendur töldu að yrði, samkvæmt þeim upplýsingum sem þeir fengu upphaflega.

Jarðstrengslögnin er vegna áformaðrar Svartárvirkjunar í Svartá í Bárðardal. Til stóð að leggja um 46 kílómetra langan jarðstreng frá stöðvarhúsi við Svartá, yfir Fljóts- og Laxárdalsheiði niður í Laxárdal. Gert var ráð fyrir að strengurinn myndi koma niður í Laxárdal á móts við Halldórsstaði, liggja þaðan niður dalinn og tengjast virki Landsnets við Laxárvirkjun. Með ákvörðun landeigenda Halldórsstaða er hins vegar ljóst að þessi áform eru úr sögunni.

Halldór Valdimarsson, annar eigenda jarðarinnar, segir að ákvörðun þeirra bræðra tengist ekki Svartárvirkjun beint – þeir hafi sett fyrirvara í samninginn að lágmarks jarðrask yrði við framkvæmdina. Hins vegar sé ljóst af gögnum sem birt hafa verið síðan samningurinn var gerður, að umfang verksins, og tækjabúnaðurinn sem þarf til, sé mun meiri en þær upplýsingar sem lágu fyrir í upphafi gáfu til kynna.

„Þess vegna settum við fyrirvaran – svo við gætum kynnt okkur betur forsendurnar sem þeir gæfu sér. Það er svo annað mál að ég vil ekki sjá þessa virkjun. Ég er mótfallinn því að hrófla við þessari miklu hálendisperlu sem við eigum Íslendingar – sem okkur ber skylda til að varðveita. Enginn jarðstrengur fer um okkar land,“ segir Halldór.

Halldór segir að jarðstrengurinn hefði legið í gegnum land þeirra bræðra á nokkur hundruð metra kafla, og ljóst að ný lagnaleið þarf að koma til í framhaldinu.

Hann veit ekki hug annarra landeigenda í Laxárdal, en gerir ráð fyrir að ræða við aðra til að skoða málið.

„Ég veit ekki hvort aðrir settu fyrirvara eins og við gerðum. En ég er feginn að við gerðum það. En mér fannst ekkert vit í öðru, enda vorum við ekki nægilega vel upplýstir um hvað þarna stóð til þegar sóst var eftir því að við samþykktum þessa lagnaleið. Nú veit ég hvers konar vitleysa þetta er og er feginn því að geta rift þessum samningi,“ segir Halldór.

Frá því að áform SSB-orku voru gerð kunn hafa risið upp hávær mótmæli náttúruverndarsinna, og ekki síst veiðimanna sem eru elskir að Svartá. Fyrir skemmstu var stofnað félag um vernd Svartár – Verndarfélag Svartár og Suðurár – sem hefur það markmið eitt „að standa vörð um náttúru og lífríki Svartár og Suðurár í Bárðardal og koma í veg fyrir að þessari náttúruperlu í jaðri hálendisins verði spillt með orkuframkvæmdum,“ eins og segir samþykkt félagsins.

Átti að liggja í landi 16 jarða

• SSB Orka áformar að reisa virkjun í Svartá í Bárðardal í Þingeyjarsveit. Uppsett rafafl virkjunar verður 9,8 MW.

• Leggja á jarðstreng um 46 kílómetra leið frá stöðvarhúsi, yfir Mývatns- og Laxárdalsheiði að tengivirki Landsnets í Laxárda

• Mannvirki virkjunarinnar verða í landi fjögurra jarða við neðri hluta Svartár í Þingeyjarsveit en jarðstrengurinn mun liggja í landi um 16 jarða sem bæði eru í Þingeyjarsveit og Skútustaðahreppi. 

• Helstu mannvirki virkjunar eru stöðvarhús, aðrennslispípa, jöfnunarþró og stífla, auk frárennslisskurðar, inntakslóns og aðkomuveg.

• Heimild: Verndarfélag Svartár og Suðurár