Nám í hjúkrun fast í flöskuhálsi

Skortur á hjúkrunarfræðingum er viðvarandi vandamál á sama tíma og aðsókn í hjúkrunarfræðinám er mikil. Flöskuhálsinn er hins vegar sá að fjárveiting til verklegs náms (klínísks náms) inni á heilbrigðisstofnunum er fjarri því að vera í samræmi við þörfina og takmarkar hversu marga er hægt að mennta.

Á hverjum skólavetri tekur Háskóli Íslands (HÍ) inn 120 nýnema í hjúkrunarfræði og Háskólinn á Akureyri (HA) aðra 55 nýnema. Mun fleiri sækjast eftir því að komast í námið og hjá HA sóttu til dæmis rúmlega 200 um á þessu ári. Af þeim hófu 130 nám í haust – en afföllin eru af ýmsum ástæðum. Þessi hópur „keppir“ um plássin 55 á vormisseri fyrsta árs í samkeppnis­prófi í desember – sem er tilkomið vegna takmarkana inn í verklega námið. Hjá HÍ er annar háttur hafður á við inntöku nýnema. Þar gildir frammistaða á inntökuprófi og meðaleinkunn úr þremur kjarnagreinum í námi til stúdentsprófs. Fyrsta árs nemendur hafa þannig öðlast rétt til setu í hjúkrunarfræðideild strax í upphafi náms – innan ramma fjöldatakmarkana skólans.

Fjárveiting til verklegs hluta námsins er ásteytingarsteinninn og takmarkar fjöldann sem hægt er að taka í nám. Í hnotskurn eru plássin í verklega náminu færri en þörfin segir til um, en ekki síður að þeir sem fá það hlutverk að kenna verðandi kollegum sínum fá aðeins málamyndagreiðslu fyrir.

„Kjarninn er sá að eins og staðan er í dag þá er fjárveiting til þess að kenna nemendum í færnisetri og í öllu klínísku námi í skötulíki. Ef við gætum haft launaða kennara á vettvangi og ekki þurft að reiða okkur eins mikið og raunin er á hjúkrunarfræðinga, sem um leið annast stóran hóp sjúklinga, þá gætum við menntað fleiri og samtímis tryggt gæði námsins,“ segir Helga Jónsdóttir, forseti hjúkrunarfræðideildar HÍ.

„Hjúkrunarfræðingum sem vinna hjá undirmönnuðum heilbrigðisstofnunum þar sem álagið er mikið finnst það vera byrði að taka á móti hjúkrunarnemum án þess að fá fjárhagslega umbun fyrir,“ segir Eydís Kr. Sveinbjarnardóttir, forseti heilbrigðisvísindasviðs HA, og bendir á að finna þurfi nýjar leiðir við kennslu hjúkrunarnema og fjölga þannig brautskráðum hjúkrunarfræðingum í samhengi við þörfina í dag – og ekki síður þegar til framtíðar er litið.

Í Háskóla Íslands hefur námskrá verið endurskoðuð og gerðar verulegar breytingar til samræmis við þarfir íslensks heilbrigðiskerfis. Eins var byrjað að kenna og starfa eftir nýrri námskrá við Háskólann á Akureyri í haust; var hún stytt og aðlöguð klínísku námi í sérgreinum hjúkrunar þar sem erfiðast hefur verið að koma hjúkrunarnemum í klínískt nám á heilbrigðisstofnunum.

Fréttin birst fyrst í Fréttablaðinu.