Auglýsingar ríkisstjórnar sagðar hreinn og klár kosningaáróður

Fyrir rúmri viku þá keypti ríkisstjórnin heilsíðuauglýsingar í bæði Fréttablaðinu og Morgunblaðinu þar sem hún vill vekja athygli á sínum góðu verkum.

Ýmsir hafa orðið til að vekja athygli á því að svo virðist vera að stjórnarflokkarnir Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur séu komnir í kosningagírinn nú þegar rúmt ár er til kosninga, og þeir séu þá að misnota aðstöðu sína. Sú er í það minnsta skoðun Björns Vals Gíslasonar varaformaður VG sem skrifar á bloggsíðu sína:

„Ríkisstjórn hægriflokkanna hefur nú gripið til þess ráðs að auglýsa meint ágæti sitt í Fréttablaðinu undir nafni ríkisstjórnar Íslands. Það hlýtur að teljast vera nokkuð sérstök aðgerð og til vitnis um lítið sjálfstraust að þurfa að kaupa heilsíður í fjölmiðlum í þessum tilgangi og leita allt aftur í Hrunárin eftir hagstæðum samanburði,“ skrifaði Björn Valur 5. janúar og segir ýmsar spurningar vakna um pólitískar auglýsingar af þessu tagi og telur hann stjórnarflokkana komna út á hálan ís.

Í þeirri auglýsingu sem Björn birtir er fjallað um lækkun tolla og aukinn kaupmátt.

Fyrirspurn Vísis

Vísir sendi svohljóðandi fyrirspurn á Sigurð Má Jónsson 22. þessa mánaðar:

Sæll herra upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar!

Hér er fyrirspurn. Ég rek augu í það að í Mogga dagsins er heilsíðuauglýsing frá ríkisstjórn Íslands.

a) Hvaðan kemur það fé sem varið er til auglýsingarinnar, þá gerðar og birtingar?

b) Hversu mikið kostaði að láta gera auglýsinguna og svo birtingarkostnaður?

c) Er eðlilegt að ríkisstjórn Íslands verji fé skattgreiðenda til að auglýsa ágæti sitt og afrek, er ekki margvíslegur vettvangur annar eðlilegri? Svo sem ræðupúlt Alþingis hvaðan sendar eru sérstaklega út allar ræður þingmanna? Eða bara í fjölmiðlum?

d) Má túlka þetta sem svo að ríkisstjórnin líti svo á að hún njóti ekki sannmælis í fjölmiðlum?

e) Má túlka þetta sem svo að ríkisstjórnarflokkarnir séu komnir í kosningagír, nú þegar rúmt ár er til kosninga?

f) Væri ekki eðlilegra að flokkarnir mættu þeim kostnaði sem af slíku hlýst með því að taka af því fé sem sérstaklega er veitt beint til flokkanna?

Svar barst samdægurs svohljóðandi:

„Ánægjulegt að þú hefur rekið augun í auglýsinguna í Morgunblaðinu - hún var reyndar líka í Fréttablaðinu í gær en hefur greinilega farið framhjá þér. Við höfum móttekið ósk þína og setjum málið í vinnslu.“

Engin svör

Síðan hefur Vísir ítrekað fyrirspurn sína tvívegis en því hefur í engu verið svarað. Samkvæmt upplýsingalögum, 17. grein, skal tekin ákvörðun um það hvort orðið verður við beiðni um aðgang að gögnum svo fljótt sem verða má. „Hafi beiðni ekki verið afgreidd innan sjö daga frá móttöku hennar skal skýra aðila frá ástæðum tafanna og hvenær ákvörðunar sé að vænta.“

Ríkisstjórnin virðist samkvæmt þessu hafa brotið gegn upplýsingalögum, en gæti falið sig á bak við það að hér er kveðið á um aðgang að gögnum, en lögin snúa ekki að fyrirspurnum. Í svari fjölmiðlanefndar við fyrirspurn þessa efnis segir að svo virðist að hvergi sé skýrt kveðið á um það í lögum að ráðuneyti/upplýsingafulltrúar verði að svara fjölmiðlum innan ákveðins tímafrests.

„Það er hins vegar óskráð meginregla í íslenskum stjórnsýslurétti að hver sá sem ber upp skriflegt erindi við stjórnvald á rétt á að fá skriflegt svar nema erindið beri það með sér að svars sé ekki vænst,“ segir meðal annars í svörum frá fjölmiðlanefnd.

Hreinar og klárar áróðursauglýsingar

Árna Pál Árnason formaður Samfylkingar segir hér um hreinar og klárar áróðursauglýsingar að ræða.

„Okkur finnst þetta mjög undarleg ráðstöfun á almannafé, enda um hreinar áróðursauglýsingar að ræða en ekki neinar upplýsingar til almennings um rétt sem fólk er að fá eða slíkt. Þá vekur athygli að fyrirbærið „ríkisstjórn Íslands“ stendur fyrir auglýsingunum, en það fyrirbæri er ekki til sem stjórnarfarsleg eining og hefur ekki kennitölu,“ sagði Árni Páll í samtali við Vísi nú fyrir helgi. Hann sagði jafnframt að til stæði að Katrín Júlíusdóttir muni leggja fram fyrirspurn um þetta í dag.