Landlæknir segir Íslendinga ekki eiga að þurfa að búa við svona óöryggi

ATH: Viðtalið við landlækni var tekið í gær áður en samningar náðust í deilu lækna við ríkið.



„Ég hef aldrei á mínum langa ferli staðið frammi fyrir aðstæðum eins og þessum. Ég taldi heldur ekki að ég myndi gera það en nú er bara að reyna að komast í höfn með þetta,“ segir Birgir Jakobsson, nýr landlæknir Íslendinga sem hefur verið sex daga í embætti á krísutíma í íslensku samfélagi.

Viðtalið var tekið við Birgi í gær en þau tíðindi urðu í deilu aðilanna í nótt að samningar náðust. Samningarnir verða kynntir læknum í næstu viku.

Birgir er sérfræðingur í barnalækningum og hlaut sérmenntun í Svíþjóð. Hann hefur átt farsælan og langan feril. Fyrst sem barnalæknir og sérfræðingur, seinna sem stjórnandi á sænskum sjúkrahúsum. Nú síðast stýrði hann Karolinska háskólasjúkrahúsinu í Stokkhólmi.

Engin bein afskipti af samningamálum

Staða sjúklinga í því umróti sem verið hefur í heilbrigðiskerfinu síðustu vikurnar er honum mikið umhugsunarefni. Samkvæmt lögum um heilbrigðisþjónustu eiga Íslendingar að eiga kost á fullkomnustu heilbrigðisþjónustu sem á hverjum tíma eru tök á að veita.

„Þetta er ófremdarástand sem verður að ganga yfir. Það verður að leysa þessa deilu,“ segir Birgir og segir Íslendinga ekki eiga að þurfa að búa við það óöryggi sem nú ríkir.“

Hann segist ekki ætla að beita sér í deilu lækna með öðrum hætti en þeim að fylgjast með afleiðingum verkfallsaðgerða og að öryggi sjúklinga sé tryggt.

„Það er hlutverk embættisins að fylgjast með því og hafa samráð við sjúkrahússtofnanir og aðra sem eru í verkfallsaðgerðum. Við höfum engin bein afskipti af samningamálum eða slíku. Ég hef notað hvert tækifæri sem ég hef fengið til að lýsa þeim áhyggjum sem ég hef. Þær eru miklar, því lengur sem verkfallsaðgerðir standa yfir, þeim mun hættara er öryggi sjúklinga. Þetta er mjög alvarlegt mál.“

Hafði miklar áhyggjur

En er hægt að segja það tryggt í þeirri stöðu sem nú er upp komin? Ólafur Ólafsson, fyrrverandi landlæknir, sagði sjúklinga í bráðri hættu. Hvað finnst honum, getur hann tekið undir orð Ólafs?

„Ég hef raunverulega ekkert í höndunum að taka svo sterkt til orða en hef miklar áhyggjur af áframhaldandi aðgerðum lækna sem munu hafa áhrif á öryggi sjúklinga. Að gera ekki þessar aðgerðir sem eru taldar nauðsynlegar í dag til að minnka áhættu sjúklinga færir okkur aftur um þrjátíu ár.“

„Ég er alveg sannfærður um að læknum finnst þetta ófremdarástand sjálfum. Ég veit að þeir leggja allt á sig til að tryggja hag sinna sjúklinga þannig að þetta hlýtur að vera erfitt fyrir þá líka. Ég get skilið báða deiluaðila og tek enga afstöðu í þessu máli. En það verður að leysa þetta á einhvern hátt og það fljótt.“

„Enn hafa ekki komið upp alvarleg atvik þótt líðan og heilsa þeirra sjúklinga sem bíða eftir aðgerðum og þjónustu versni með hverjum deginum sem líður. Birgir segir að ef slíkt hendi, þá marki það ákveðin skil í verkfallsaðgerðunum. Eins sé mikilvægt að tilkynna strax um slík atvik.“

„Það er mjög mikilvægt að það sé tilkynnt alveg um leið ef það gerist, að öðru leyti finnst mér mikilvægt að það sé séð um slík atvik á hefðbundinn hátt. Ferlið í kringum þetta er mjög gott og ég held að maður haldi sig við það. Ef öryggi sjúklinga er augljóslega ógnað eða það eru vísbendingar um það þá er full ástæða til að grípa inn í með fullum krafti.“

Viðtalið við Birgi var tekið áður en samningar tókust í deilunni í nótt.