Pabbi og Guð eru með mér

Það er heppni og hamingja að hafa heilsu til að stunda sjóinn. Það eru ekkert margir á mínum aldri sem standa í því, þó þeir séu í mörgu öðru,“ segir hinn sjötíu og fimm ára Hilmar F. Thorarensen, fyrrverandi bankastarfsmaður, þegar hringt er í hann norður í Árneshrepp á Ströndum.

Hann gerir út frá Norðurfirði á bátnum Hönnu sem smíðaður var fyrir aldamótin 1900 og er skráður 2,2 tonn. Hanna er elsti bátur á Íslandi með fiskveiðiheimild og líklega sá minnsti.

Gæftir hafa verið afleitar í sumar því norðanáttin hefur verið stíf. Spurður hvort það sé ekki hættuspil að vera á svona bátskríli í brælu svarar Hilmar: „Ekki þegar pabbi og Guð eru með mér. Þeir sjá um mig en auðvitað verð ég líka að hugsa eitthvað sjálfur.“

Mikið streðað í uppvextinum

Hilmar er ættaður frá Gjögri í föðurætt og ólst þar upp við sjósókn og landbúnað, sonur Karls F. og Regínu Thorarensen sem margir muna eftir sem fréttaritara Morgunblaðsins og DV og fastagesti hjá Eiríki Jóns á Bylgjunni.

„Mamma var dugleg að rífa kjaft og pabbi var duglegur að vinna,“ segir Hilmar glettnislega og heldur áfram á sömu nótum:

„Axel á Gjögri, sem Ómar Ragnarsson gerði frægan, var föðurbróðir minn. Svo fann Ómar Gísla á Uppsölum og þá gleymdu allir Axel. Nú eru bæði Axel og Gísli farnir þannig að þá er ég pikkaður upp!“

Hilmar fæddist í Reykjavík 1940 og kom fyrst að Gjögri 1941.

„Þá var stríð og hvatt til þess að konur og börn væru sem minnst í borginni, vegna hættu á loftárásum, þannig að ég átti mín fyrstu spor hér, ársgamall,“ lýsir hann.

„Svo fluttu foreldrar mínir hingað 1942 og byggðu sér hús tveimur árum seinna. Pabbi var ketil- og plötusmiður og fékk vinnu við síldarverksmiðjuna á Djúpavík en reri líka til fiskjar.

Við vorum með fáeinar ær og eina kú og þó bústofninn væri ekki stærri þá fylgdi honum mikið streð. Við þurftum til dæmis að sækja heyskap yfir Reykjarfjörðinn og inn í botn hans. Þar var slegið með orfi og ljá, rakað með hrífum og heyið sett í fangahnappa, bundið í bagga og borið niður í bát og siglt með það heim þar sem það var borið upp á land og þurrkað.“ 

Eftir að Hilmar fór í héraðsskóla 15 ára kveðst hann lítið hafa verið á Gjögri nema á vorin að sinna sauðburði og grásleppu.

Rær á nítjándu aldar bát

Hilmar segir ekki vitað hvenær báturinn hans var smíðaður en sannanlega hafi hann verið til árið 1899 og þá í eigu Guðmundar Jónssonar, sem kenndur var við Helgastaði í Reykjavík.

„Vorið 1959 var báturinn úti í Örfirisey, illa farinn en keyptur norður að Gjögri til að nýta úr honum vélina í annan bát, Víganes. Pabbi var fenginn til að færa vélina milli báta og fékk að hirða þennan að launum, gerði hann upp og hækkaði um eitt borð og var kominn á sjó á honum um haustið,“ lýsir Hilmar sem hefur róið á Hönnu í sumarfríum síðustu 30-40 ár. 

Hann fékk Hafliða Aðalsteinsson frá Hvallátrum á Breiðafirði til að smíða hana nánast upp á nýtt árið 2010 og hrósar Hafliða í hástert, segir hann hörkuduglegan, verklaginn, úrræðagóðan og alltaf í góðu skapi. 

Nýja vélin hafi hins vegar bilað og ekki staðið undir væntingum og samskiptin við seljandann valdið honum vonbrigðum. „Bátnum get ég treyst en vélinni ekki,“ segir hann.

Sjálfur hefur Hilmar verið mammonsþjónn mest af sinni starfsævi, að eigin sögn, og eftir nám við Samvinnuskólann unnið við bankastofnanir, lengst í Landsbankanum á Eskifirði.

En í sumar er hann á strandveiðum og hefur landað 12.818 kílóum af fiski í 27 róðrum.

Nú heyrist kallað í Hilmar að heiman, það er eiginkonan, Ingigerður Þorsteinsdóttir, sem hann kveðst hafa verið kvæntur í 44 ár.  „Það telst góð ending eins og á Hönnu,“ segir hann hlæjandi. 

„Ingigerður er ættuð héðan úr hreppnum, dóttir séra Þorsteins Björnssonar fríkirkjuprests og Sigurrósar Torfadóttur, þau áttu sjö stráka og eina stelpu og gerðu það ábyggilega bara fyrir mig að eignast stelpuna.“