Yfir tugur heyrnarlausra barna fá ekki námsefni

Á þriðja tug heyrnarlausra grunnskólabarna hér á landi þarf námsefni á táknmáli en ekkert þeirra hefur aðgang að því þar sem það er ekki framleitt. Valgerður Stefánsdóttir, forstöðumaður Samskiptamiðstöðvar heyrnarlausra og heyrnarskertra, segir að án námsefnisins fái börnin ekki þá menntun sem þau eiga rétt á og læri ekki að lesa og skilja námsefnið.  

Tungumálin jafnrétthá í lögum

Stöð tvö sagði frá því fyrr í vikunni að Andri Fannar Ágústsson, tólf ára fái ekki þau námsgögn sem hann þarf en Andri Fannar fæddist heyrnalaus og hans aðalmál er táknmál. Fjölskyldan höfðaði mál gegn ríkinu og sveitarfélaginu en því var vísað frá dómi. Í lögum frá 2011 segir þó:  „Íslenskt táknmál er jafnrétthátt íslensku sem tjáningarform í samskiptum manna í milli og er óheimilt að mismuna mönnum eftir því hvort málið þeir nota. Önnur málsókn er nú í undirbúningi. Forstöðumaður Samskiptamiðstöðvar  heyrnarlausra og heyrnarskertra, segir mjög þröngan skilning á móðurmáli barnanna sem. Valgerður segir að fyrst þurfi börnin að læra námsefnið á táknmáli og síðan geti þau lært að lesa íslensku.  

Læra málið í gegnum augun en ekki eyrun

„Börn sem eru heyrnarlaus tileinka sér ekki íslensku á máltökutímanum á sama hátt og börn sem heyra af því að íslenskan kemur í gegnum eyrun. Eina leiðin fyrir börn sem eru heyrnarlaus er í gegnum íslenskt táknmál eða í gegnum augun”, sagði Valgerður í fréttum Stöðvar 2 í kvöld. Hún segir að til þess að íslensk börn geti nýtt sér íslenskar námsbækur þá verða þau að vera búin að skilja hugtökin í til dæmis líffræði í gegnum íslenskt táknmál. 

Lestrarátakið nær ekki til heyrnarlausra barna

„Og nú er átak menntamálaráðherra í lestri fyrir öll börn og til að heyrnalaus börn verði læs þá verða þau að fá góðan málþroska á íslensku táknmáli”, segir Valgerður ennfremur og að þessi hópur barna verði ekki var við þetta átak ráðherra.Ekkert stöðugildi eða fjárframlög er til staðar til þess að búa til námsefnið og hefur Illugi Gunnarsson, menntamálaráðherra ekki vilja tjá sig um málið.  

Móðurmálið er táknmál

Valgerður segir að heyrnarlausi nemendurnir séu oft mjög einangraðir í skólanum vegna heyrnarleysisins og skorts á námsgögnum. Þau fái því ekki það nám sem þeir eiga rétt á. „Það sem vantar fyrst og fremst er skilningur fólks á því hvað er máltileinkun og máltaka og hvað móðurmálið er. Ég held að hugmyndafræði fólks um mál sé eins og við heyrum fólk oft segja að öll börn hljóti nú alla vega að geta lært að lesa sama hvað.  En vandinn er að heyrnarlausa barnið verður að eiga móðurmál til þess að geta lesið og móðurmál þess er ekki íslenskra. Þannig að hann verður að læra íslensku á grundvelli sín tungumáls sem er íslenskt táknmál”, segir Valgerður