Bókasafnsfræðingar vilja rafbækur á söfnin

Bókasafnsfræðingar skora á stjórnvöld að breyta höfundarréttarlögum svo bókasöfn geti lánað út rafbækur. Í dag, 23. apríl, er Dagur bókarinnar.

Hrafnhildur Hreinsdóttir, varaformaður Upplýsingar, félags bókasafns- og upplýsingafræðinga, segir málið stranda að sumu leyti á bókaútgefendum og rithöfundum, sem séu hræddir við að höfundarréttarvörðu efni verði stolið ef það er gert aðgengilegra á vefnum.

„Við viljum fá útgefendur og rithöfunda að borðinu til að ræða bestu útfærsluna. Hið fullkomna viðskiptamódel fyrir þessi útlán hefur ekki verið fundið. Höfundarréttarlögin eru frekar gömul lög en það er ekkert í þeim sem hvetur til þess að viðskipti með rafbækur gangi snurðulaust fyrir sig. Það þarf að nútímavæða lögin.“

Hrafnhildur segist ekki hafa áhyggjur af því að bókum verði stolið. „Nei, í grunninn er fólk heiðarlegt. Það er fullt af fólki sem nýtir sér rafbækur án þess að hér hafi orðið stór svartur markaður. Ég held að útgefendur séu að eyða of mikilli orku í að læsa þessum bókum en það verður bara til trafala fyrir þróunina.“

Ragnheiður Tryggvadóttir, framkvæmdastjóri Rithöfundasambands Íslands, segir að um flókið höfundarréttarmál sé að ræða.

„Þetta er mál sem engum hefur tekist að leysa. Útgefendur eru harðari í þessu en rithöfundar því þetta snýst enn frekar um lífsafkomu þeirra. En rithöfundar hafa áhyggjur af því að efnið þeirra muni flæða um haftalaust. Við verðum að finna leið til að gera rafbækur aðgengilegar án þess að skerða höfundarrétt og tekjumöguleika,“ segir Ragnheiður.

Heiðar Ingi Svansson, varaformaður Félags íslenskra bókaútgefanda, segir að umræða um aðgengi rafbóka þurfi að fara fram í stærra samhengi.

„Þetta tengist að mínu viti bókmenningarstefnu stjórnvalda. Inn í þá umræðu verðum við að taka nýjustu fréttir af hækkun virðisaukaskatts á bókum, stoðkerfi ríkisins við bókaútgáfu og hugsanlegt rafrænt aðgengi að bókum sem eru í höfundarrétti og komnar úr höfundarrétti. Á Norðurlöndum hafa verið settir verulegir peningar í það að koma menningararfi á rafrænt form og gera hann aðgengilegan. Þetta snýst um menningarpólitík stjórnvalda,“ segir Heiðar Ingi.