Hvað fór úrskeiðis við breytingar á íslensku stjórnarskránni?

Lagastofnun Háskóla Íslands stendur fyrir norrænu málþingi um stjórnskipunarrétt sem haldið verður í Reykjavík dagana 2. og 3. maí 2014 undir yfirskriftinni Magtfordeling og grundlovsændringer i nordisk forfatning.

Málþingið, sem verður bæði á ensku og Norðurlandamálum, er haldið í samvinnu við lagastofnanir háskólanna í Árósum, Osló og Uppsölum og er liður í samstarfsneti fræðimanna við lagadeildir þessara skóla.

Markmið málþingsins er að leiða saman helstu sérfræðinga Norðurlandanna á sviði stjórnskipunarréttar og efna til samræðu fræðimanna á sviði lögfræði og stjórnmálafræði, lögfræðinga, stjórnmálafræðinga, háskólanema, dómara, embættismanna í stjórnsýslu, þingmanna o.fl. um stöðu stjórnskipunar á Norðurlöndum og breytingar á norrænum stjórnarskrám sem nýlega hafa verið gerðar eða eru í undirbúningi.

Helstu stjórnskipunarsérfræðingar frá öllum Norðurlöndunum munu m.a. fjalla um það hvernig stjórnarskrám er breytt, formlega og óformlega.

Björg Thorarensen lagaprófessor mun í erindi sínu fara yfir það sem fór úrskeiðis við endurskoðun íslensku stjórnarskrárinnar og lærdóma sem má draga af því og Stefanía Óskarsdóttir lektor í stjórnmálafræði fjalla um það hvernig forseti Íslands hefur breytt valdsviði forsetaembættisins án formlegra breytinga á texta stjórnarskrárinnar.

Í Noregi er unnið að að heildarendurskoðun á mannréttindaákvæðum á stjórnarskránni og mun Eivind Smith prófessor við Oslóarháskóla gera grein fyrir því ferli sem er mjög ólíkt íslensku endurskoðuninni.

Michael H. Jensen prófessor við háskólann í Árósum fjallar um kosti og galla þess hversu erfitt er að breyta dönsku stjórnarskránni, en þar þarf tiltekið hlutfall kjósenda að samþykkja allar breytingar á stjórnarskrá.

Í Svíþjóð og Finnlandi voru gerðar ýmsar stjórnarskrárbreytingar árið 2011, m.a. vegna veru ríkjanna í ESB og er nú fjallað um stofnanir sambandsins í þessum stjórnarskrám.