Ólíklegt að flokkurinn fái hljómgrunn

Einhverjar tilraunir hafa verið gerðar með framboð kristilegra flokka á Íslandi en þær hafa ekki gengið vel, að sögn Gunnars Helga Kristinssonar, prófessors í stjórnmálafræði við HÍ.

Kristileg stjórnmálasamtök hafa verið stofnuð og hyggjast þau bjóða fram í Alþingiskosningum árið 2017 og í sveitarstjórnarkosningum ári síðar. Samtökin hafna hjónavígslu samkynhneiðra í kristnum kirkjum, vilja banna fóstureyðingar og eru á móti útgjöldum ríkisins vegna kynleiðréttinga.

Gunnar Helgi segir að samskonar flokkar byggðir á trúarhreyfingum hafi starfað í nágrannalöndum okkar, þar sem bann gegn fóstureyðingum, hafa m.a. verið á stefnuskránni. „Það er ákveðinn hópur kjósenda í kringum svona safnaðarstarf sem er fyrir utan meginstrauminn. Það gæti auðvitað verið einhver hljómgrunnur fyrir svona flokki í því starfi, sérstaklega með aðgangi að virkum félögum, en miðað við fyrri reynslu er það ekki mikill hljómgrunnur,“ segir Gunnar Helgi, aðspurður.

Hann bætir við að flokkurinn virðist vera mjög eindreginn í stefnumálum sínum. „Þessir flokkar eins og í Noregi og Svíþjóð byggja á mjög gömlum grunni, safnaðarstarfi í fríkirkjulegum hreyfingum eða í leikmannahreyfinum sem á sér rætur alveg aftur á 19. öld og hafa forverar þeirra verið lifandi hluti af pólitísku lífi í þeim löndum í mjög langan tíma,“ segir Gunnar Helgi. „Það er enginn hefð fyrir svona pólitísku, kristilegu starfi á Íslandi sem ég kannast við, þannig að þetta er meira utan við meginstrauminn á Íslandi. Það er því líklegt að það hafi ekki enn slípast af því ýmsir, kannski öfgakenndari kantar.“

Spurður hvort flokkurinn sé mögulega tímaskekkja, miðað við eindregin stefnumál sín, segist hann búast við því að langflestum kjósendum finnist það. „En það eru til kjósendur sem þetta höfðar til og það er engin mæling á því hversu mikinn hljómgrunn þetta fær fyrr en við höfum einhverjar kannanir. En mér finnst allar líkur á því að það sé ekki mikill grundvöllur fyrir þessu.“

Viðbrögð við afhelgun samfélagsins

Að sögn Gunnars Helga hafa kristilegir flokkar í Svíþjóð og Noregi verið litlir þó svo að til dæmis Kjell Magne Bondevig úr kristilega demókrataflokknum hafi orðið forsætisráðherra Noregs. „Þessir flokkar hafa orðið til sem viðbrögð við afhelgun samfélagsins, sem varð áberandi á milli 1960 og 1970. Þeir höfða til fólks sem vill hafa trúarleg gildi í meiri hávegum heldur en kannski samfélagið gerir yfirleitt. Það saknar þessara eldri tíma þar sem kirkja var meiri hluti af daglegu lífi fólks og berst gegn hlutum eins og fóstureyðingum,“ segir Gunnar Helgi. „En það er engin hefð fyrir því að þetta sé neitt átakamál á Íslandi, ekki í hinu stóra samhengi. Það er langsamlega líklegt að þetta nái ekki miklum hljómgrunni en maður veit auðvitað aldrei.“