Tónlistarbrautin og tröllin í fjöllunum

Á þessum björtu haustdögum hefur borgin iðað af litríku mannlífi og tónlist hefur hljómað úr hverju horni. Fólk frá ólíkum heimshornum hefur sótt okkur heim og í nokkra daga hefur Reykjavík umbreyst í fjölþjóðlegt menningarsamfélag þar sem fólk kemur alls staðar að til þess að njóta íslenskrar tónlistar.

Erlendir fjölmiðlar fjalla um íslenska tónlist af undrun og forvitni og velta fyrir sér hvernig það geti verið að svo lítið samfélag fóstri svo marga unga kraftmikla og hæfileikaríka tónlistarmenn. Blaðamenn skrifa háfleygar greinar um það að tónlistin sé sprottin frá fjöllunum, úr óravíddum hafsins og innblásin af hinni hrikalegu náttúru landsins. Að hún sé upprunnin úr ævintýraveröld þar sem tröll og huldufólk ráði ríkjum.

Þessi umfjöllun er vafalaust fyrirtaks landkynning og stuðlar að bættri ímynd lands og þjóðar, svo ekki sé talað um þau skínandi góðu efnahagslegu áhrif sem íslensk tónlist hefur haft fyrir þjóðarbúið. Menn eru steini lostnir yfir tekjunum sem Airwaves-hátíðin hefur skilað til þjóðarinnar sem nema um 1,1 milljarði um síðustu helgi og trúa því vart að tónlistargyðjan færi okkur 15 milljarða á silfurfati inn í hagkerfið á ári hverju.

Í framhaldi af þessari jákvæðu umfjöllun um íslenska tónlist er mikilvægt að gera sér grein fyrir upp úr hvaða umhverfi hún sprettur og hvernig megi hlúa að því.

Tónlistin fæddist ekki í djúpinu og er ekki upprunnin meðal álfa. Hún er afrakstur þess góða starfs sem unnið hefur verið í tónlistarskólum landsins. Það er mikilvægt að við gerum okkur grein fyrir mikilvægi þess að skapa jarðveg þar sem gróska sem þessi er yfirhöfuð möguleg.

Nú í haust er á ný boðið upp á Tónlistarbraut við Menntaskólann við Hamrahlíð í samstarfi við Tónlistarskólann í Reykjavík og aðra skóla. Skólarnir tveir tengjast sterkum böndum og hafa unnið náið saman í gegnum tíðina að því að skapa umhverfi fyrir ungt tónlistarfólk til þess að þroskast og dafna. Nú taka skólarnir höndum saman og vinna með jákvæðum hætti að nýrri námsskrá þar sem sköpun er skilgreind sem einn af grunnþáttum menntunar.

Menntaskólinn við Hamrahlíð hefur lengi verið mikilvæg uppeldisstöð tónlistarfólks og þar hefur ríkt sú stefna að tónlistarnám sé sjálfsagður partur af almennri menntun. Birtingarmynd þeirrar stefnu er Kór Menntaskólans við Hamrahlíð sem lengi hefur verið eldisstöð ungra tónlistarmanna undir dyggri forystu Þorgerðar Ingólfsdóttur. Þar kemur saman ungt fólk og syngur og upp úr þeim jarðvegi hafa sprottið ótal hljómsveitir, kammerhópar og farsæl samvinna þeirra sem seinna urðu ástsælustu tónlistarmenn þjóðarinnar. Jafn ólíkt tónlistarfólk og Kristinn Sigmundsson og Ólöf Arnalds, Stuðmenn, Hjaltalín, Samaris, Moses Hightower og Retro Stefson hafa stigið sín fyrstu skref á tónlistarsviðinu í MH og óhætt er að segja að í engum framhaldsskóla hafi verið jafn öflugt tónlistarlíf.

Tónlistarbrautin greiðir götu þeirra nemenda sem stunda tónlistarnám af alvöru og hugsunin á bak við hana er að skapa frjóan jarðveg fyrir ungt tónlistarfólk til þess að dýpka skilning, þekkingu og færni í tónlist og þeim fræðigreinum sem tengjast henni. Í Menntaskólanum við Hamrahlíð hafa nemendur nú tækifæri til þess að velja tónlist sem aðalnámsgrein og sækja öll þau námskeið sem tengjast tónlist, bæði í hljóðfæraleik og fræðigreinum við Tónlistarskólann í Reykjavík.

Tónlistarskólinn í Reykjavík hefur alltaf verið vagga framhaldsmenntunar í tónlist og hefur þá stefnu að veita nemendum staðgóða klassíska menntun í tónlist sem nýtist fólki vel sama eftir hvaða refilstigum tónlistarinnar menn kjósa að fikra sig. Þar er lögð sérstök rækt við samleik og samvinnu nemenda, en við skólann er meðal annars starfrækt sinfóníuhljómsveit og kammersveitir af ýmsu tagi, svo sem strengjasveit, klarínettukór, flautukór, blásarasveit og ótal minni kammerhópar.

Einnig er sett á svið ópera á hverju skólaári í Iðnó undir styrkri stjórn Þórunnar Guðmundsdóttur. Að því viðbættu stendur skólinn fyrir tónleikaröðum og ótal opinberum tónleikum víða um borgina á hverju skólaári þar sem nemendur hljóta nauðsynlega reynslu í því að koma fram.

Þetta er reynsla og þekking sem er dýrmæt fyrir tónlistarmenn og ekki síður fyrir þá sem ekki gera tónlist að atvinnu sinni. Í tónlistarnámi læra menn góð og sjálfstæð vinnubrögð, að stilla saman strengi sína með öðru fólki og að koma fram, sem er gott veganesti út í lífið hvað sem menn taka sér fyrir hendur. Að því ógleymdu að upplifa galdur tónlistarinnar sem er nóg verðmæti í sjálfu sér.

Það þarf ekki hagfræðiséní til þess að átta sig á því að það er skynsamlegt að nota augnablikið, velgengnina og þessa jákvæðu umfjöllun og veðja á íslenska tónlist. Að styrkja grunnstoðir tónlistarmenntunar og tryggja öruggt og frjótt umhverfi fyrir ungt tónlistarfólk svo það geti haldið áfram að blómstra og vekja undrun og eftirtekt í alþjóðasamfélagi.