Mengun frá stóriðju komin að mörkum

Uppbyggingu frekari starfsemi á iðnaðarsvæðinu á Grundartanga eru settar skorður og mun að óbreyttu takmarkast við lítil fyrirtæki. Styrkur brennisteinstvíoxíðs innan þynningarsvæðis loftmengunar fyrir Norðurál og járnblendiverksmiðju Elkem hefur náð þolmörkum.

Þetta er meðal þess sem kemur fram í úttekt óháðra sérfræðinga um umhverfisáhrif stóriðjunnar á Grundartanga sem var kynnt í gær. Skýrslan var unnin að frumkvæði Faxaflóahafna sf. sem landeiganda á Grundartanga.

„Það hefur ríkt ákveðin tortryggni; ákveðnar grunsemdir um það að mengun, til dæmis flúormengun, sé meiri en mælingar fyrirtækjanna gefa til kynna,“ sagði Hjálmar Sveinsson, formaður stjórnar Faxaflóahafna, og sagði að þess vegna hefði verið ráðist í úttektina. Hann taldi vinnuna mikilvæga því nú væri óþarfi að rífast um staðreyndir mála og jafnframt að framtíðaráætlanir Faxaflóahafna og sveitarfélagsins lytu að því að lítil fyrirtæki bætist í hóp þeirra tíu fyrirtækja sem þar eru fyrir. „Þá er mikilvægt að hafa rannsókn sem á að vera hafin yfir allan vafa, svo við vitum hvaða fyrirtækjum við getum hleypt inn á svæðið,“ sagði Hjálmar.

Guðjón Jónsson, efnaverkfræðingur hjá VSÓ ráðgjöf og formaður starfshópsins, tiltók það helst við kynningu niðurstaðna rannsóknarinnar að þolmörkum væri náð á þynningarsvæðinu á Grundartanga hvað varðaði styrk brennisteinstvíoxíðs frá álveri Norðuráls og járnblendiverksmiðju Elkem. Kemur fram í skýrslunni að kvaðir í reglugerð um mengun brennisteinstvíoxíðs eru ekki uppfylltar. Á þetta við um ákvæði um sólarhringsgildi fyrir gróðurverndarmörk en það gildi hefur mælst 21 sinni yfir leyfilegum mörkum en má fara sjö sinnum yfir mörk á ári. Sólarhringsgildi fyrir heilsuverndarmörk hefur einu sinni farið yfir hámarksgildi, en má fara þrisvar yfir mörk á ári.

Í því samhengi vakti Guðjón athygli á því að kröfur til iðjuveranna í starfsleyfum væru sambærilegar því sem gerist annars staðar. „Í einhverjum tilfellum eru þær strangari hér á landi en þær birtast í Evróputilskipunum,“ sagði Guðjón og bætti við að vöktun umhverfisins gæfi skýra mynd af umhverfisálaginu á Grundartanga, og ekki væri ástæða til að efast um eftirlitið eða þann mengunarvarnabúnað sem nýttur er af fyrirtækjunum.