Prófessorar funda vegna mála Jóns Baldvins og HÍ

Prófessorar funda nú, meðal annars vegna mála Jóns Baldvins Hannibalssonar og Háskólans. Formaður þeirra, Rúnar Vilhjálmsson, segir að málið varði mikilvæg atriði og siðferðileg álitamál sem Háskólinn stendur frammi fyrir og hlýtur að taka afstöðu til.

Mál Jóns Baldvins Hannibalssonar, eða sú ákvörðun Háskóla Íslands að draga til baka boð um að hann kæmi að kennslu sem gestakennari, er mikið hitamál sem flestir fjölmiðlar landsins hafa fjallað um. Sem dæmi má nefna að í leiðara stærsta dagblaðs landsins, Fréttablaðsins, segir Ólafur Þ. Stephensen ritstjóri þau svör sem komið hafa frá Háskóla Íslands ekki boðleg. Ólafur vísar þar til orða Daða Más Kristóferssonar, forseta Félagsvísindasviðs HÍ, þess efnis að það sé um friðinn að tefla. „Þau jafngilda því að segja að sé gagnrýni á ákvarðanir Háskólans nógu hávær, bakki skólinn út úr þeim burtséð frá efni málsins,“ skrifar Ólafur.

Fundur félags prófessora við ríkisháskólann er nú yfirstandandi. Til fundarins var boðað áður en mál Jóns Baldvins komust í hámæli, en þau munu engu að síður verða til umfjöllunar undir dagskrárliðnum önnur mál. Rúnar Vilhjálmsson er formaður félagsins og hann segir að á fundinum verði lög fram gögn sem framkvæmdastjóri félagsins hefur tekið saman og lagt mat á þau. En félagið er bæði kjarafélag og fagfagfélag sem lætur sig málefni allra háskóla í landinu varða. Ekki er hægt að segja um það á þessu stigi hvort félagið sendi frá sér ályktun eftir fundinn.

Rúnar segir tekist á um tvö sjónarmið: Hvort gera eigi einhverjar siðferðiskröfur til kennara á öllum skólastigum og jafnvel á háskólastiginu líka og hverjar þær eigi þá að vera; hvar eigi að draga mörk, hverjir eigi að setja þær reglur og hvernig eigi að fylgja þeim eftir? Og hitt sjónarmiðið segir að hér verði að gera greinarmun á óskildum málum. „Aðalatriði er þegar ráðnir eru kennarar að þeir hafi hæfni, þekkingu, getu til þess að fræða og þjálfa nemendur. Og að við verðum að geta umgengist hvert annað þó að við séum með einhverjar ávirðingar á bakinu vegna annarra hluta, á öðrum vettvangi og á öðrum tíma. Þarna eru þessi sjónarmið að glíma. Sumir leggja mikla áherslu á siðferðisþáttinn og fyrirmyndina sem kennarinn er. Jafnvel friðinn sem það skapi í háskólasamfélaginu, ef hann er ekki siðferðilega óflekkaður – hvað svo sem það þýðir? Svo eru aðrir sem benda þá á það á móti að ef við ætlum að siðbæta háskólann með þessum hætti verði kannski ekki margir eftir í mörgum deildum til að kenna, stunda rannsóknir. Hver á að meta og hvar drögum við mörkin?“



Spurður hvort ekki sé ljóst að akademían sé í klemmu vegna málsns segir Rúnar að þau sjónarmið hafi komið fram að þetta sé að einhverju leyti stormur í vatnsglasi, hvað það varðar að ekki sé um að ræða skriflegan samning sem var rift, heldur var þarna gert óformlegt samkomulag sem ekki gekk eftir.„En þetta tengist mjög mikilvægum málum sem lúta að því á hvaða forsendum við vegum og metum hvert annað í háskólasamfélaginu og hvernig við veljum fólk til starfa, almennt, hvort sem við erum að fastráða eða lausráða fólk. Þar koma þá inn í spurningar eins og um siðferðileg málefni og jafnvel bæði brotlega hegðun og ósiðsama hegðun og hvort hún eigi þá að skipta mál? Jafnvel tengist þetta umræðunni um það hvenær menn ljúka störfum eða er sagt upp, komi slíkt upp. Þannig að þarna eru stór mál á bak við.“