Kjör heilbrigðisstétta

Í frétt á RÚV þann 8. desember komu fram athyglisverðar tölur sem sýndu að iðjuþjálfar hafa hækkað minnst í launum af stéttum opinberra starfsmanna eða aðeins um 4,4% frá október 2008. Það sem er sérstaklega sláandi við þessar tölur er að þessar hækkanir eru lægri en kjarasamningar kveða á um. Þær stéttir sem hafa komið verst út eru sjúkraþjálfarar sem hafa hækkað um 7,7% og hjúkrunarfræðingar sem hafa hækkað um 9,7%. Til samanburðar má nefna að BHM-félagar sem flest þessara félaga tilheyra hafa hækkað um 15%. Laun á almennum markaði hafa hækkað langt umfram laun opinberra starfsmanna. Það sem er sameiginlegt með þessum stéttum er að þetta eru svokallaðar „kvennastéttir“ sem starfa á heilbrigðissviði. Er þetta það samfélag sem við viljum byggja upp? Er þetta það samfélag sem ríkisstjórnin sem kennir sig við velferð boðaði?

Hvernig má það vera að launahækkanir iðjuþjálfa eru lægri en kjarasamningar kveða á um? Stórar opinberar heilbrigðisstofnanir um land allt hafa brugðið á það ráð í niðurskurðinum að fletja út skipulag stofnana. Það hefur markvisst verið unnið að því að færa iðjuþjálfa, sem og stéttir eins og sjúkraþjálfara, sálfræðinga og fleiri, niður í skipuriti og skerða laun þeirra í leiðinni. Það er þyngra en tárum taki að tækifæri þessara fagstétta til að vinna sig upp í starfi og hafa með virkum hætti áhrif á stefnumótun og stjórnun stofnana hafi verið skert.

Skortur á iðjuþjálfum

Byrjunarlaun iðjuþjálfa á Landspítala eru nú 266.413 kr. á mánuði. Það er uppskeran eftir fjögurra ára strembið háskólanám. Það er mikill skortur á iðjuþjálfum í flestum landshlutum hér á landi. Stofnanir staðsettar á höfuðborgarsvæðinu hafa ítrekað auglýst eftir iðjuþjálfum en engin umsókn hefur borist. Er hugsanlegt að iðjuþjálfar séu farnir að sækja á önnur mið? Getur verið að þeir sjái ekki fram á að geta framfleytt fjölskyldum sínum á þeim launum sem boðið er upp á?

Iðjuþjálfun er afar fjölbreytt fag og er vaxandi stétt um allan heim. Flestir iðjuþjálfar hafa starfað inni á sjúkrahúsum og endurhæfingarstofnunum en með fleiri starfandi iðjuþjálfum hér á landi hefur starfsvettvangur þeirra breyst og breikkað í samræmi við þá fjölgun sem verður. Iðjuþjálfar láta til sín taka á ýmsum sviðum og hafa með hugviti sínu og hugmyndaauðgi sett á laggirnar úrræði eins og Ljósið – miðstöð fyrir krabbameinsgreinda, Hugarafl og Hlutverkasetur. Þessi úrræði hafa sannað sig og eru nú þegar mikilvæg fyrir samfélagið.

Með sérþekkingu sinni setja iðjuþjálfar fram góðar og ódýrar lausnir sem geta skipt sköpum við að auka sjálfsbjargargetu fólks. Til að auka virkni, færni og sjálfsbjargargetu einstaklinga sem eiga við andleg, félagsleg eða líkamleg vandamál að etja skiptir ráðgjöf, stuðningur og þjálfun iðjuþjálfa miklu. Tenging við úrræði í samfélaginu er einnig mikilvægur hluti af starfi iðjuþjálfa. Markmiðið er að einstaklingar geti betur tekist á við daglegt líf sem er þeim og samfélaginu mikilvægt.

Nú hafa um 20% hjúkrunarfræðinga á Landspítalanum sagt upp störfum, þeir hafa fengið nóg. Búast má við að fleiri stéttir fari að grípa til þessara örþrifaráða. Tökum höndum saman um að halda í gott starfsfólk innan spítalanna, við viljum ekki byggja upp láglaunasjúkrahús.