Eignabrunatryggingar bankanna

Fjármálastofnanir hafa valdið gífurlegu eignatjóni hjá almenningi. Þessar fjármálastofnanir kveiktu verðbólgubál sem breiddist út um allt samfélagið og olli gífurlegum eignabruna í öllu veðsettu húsnæði. Ólíklegt þykir að tryggingafélögin muni bæta eignabruna af völdum verðbólgubáls, enda hæpið að verðbólgubál verði talið viðurkennt form af eldsvoða.

Verðtrygging

Það er þó til mjög vafasöm trygging fyrir eignabruna veðsettra fasteigna af völdum verðbólgu, nefnilega verðtrygging.

Verðtrygging er undarlega sviksamleg trygging sem fjármálastofnanir selja lántakendum. Hún leggst mánaðarlega ofan á höfuðstól lánsins en auk þess þurfa lántakendur að staðgreiða verðtryggingargjald mánaðarlega. Það vill svo til að þessi tryggingasvik valda í raun þeim eignabruna sem eigendur húsnæðis verða fyrir. En það eru ekki lántakendur sem fá bætur frá verðtryggingasala vegna eignabrunans, heldur er því öfugt farið. Lántakendur borga verðbætur til tryggingasalans. Í stuttu máli er það þannig að lántakendur borga ofurháa tryggingu sem veldur sjálf eignabrunanum, en tjónið lendir allt á lántakendum sem þurfa auk þess að borga tryggingasalanum verðbætur (eftirstöðvar verðtryggingarinnar) vegna eignabrunans.

Tryggingasvik

Hugsum okkur að vátryggingafélag hefði selt okkur rándýra brunatryggingu sem við greiddum mánaðarlega. Ímyndum okkur einnig að í tryggingaskjalinu sjálfu væri sjálfvirkur íkveikjubúnaður sem myndi fara í gang að nokkrum árum liðnum og brenna húsið okkar. Við krefðum tryggingafélagið um brunabætur en fengum þau svör að það séum við sem ættum að greiða brunabæturnar til tryggingafélagsins en ekki öfugt.

Tryggingafélagið seldi okkur fokdýra brunatryggingu sem við borguðum mánaðarlega. Svo kveikti tryggingafélagið í húsinu okkar en ætlaði samt að rukka okkur fyrir tjónið.

Það er varla hægt að hugsa sér grófari tryggingasvik en verðtryggingu húsnæðislána. Verðtrygging veldur eignabruna, lántakendur borga trygginguna og tjónið, en bankarnir hirða eignirnar og rukka okkur áfram fyrir ógreiddar verðbætur.

Óréttmætir viðskiptahættir

Verðtrygging brýtur augljóslega í bága við góða viðskiptahætti og telst því til óréttmætra viðskiptahátta sem eru bannaðir samkvæmt lögum um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu nr. 57/2005 (sbr. greinar 5, 8 og 9). Neytendastofa hefur því fulla heimild til þess að banna verðtryggingu og/eða úrskurða að hún teljist til óréttmætra viðskiptahátta.

Þess ber að geta Neytendastofa hefur samþykkt að taka til meðferðar kvörtun þar sem m.a. er farið fram á að Neytendastofa úrskurði að verðtrygging húsnæðislána skuli teljast til óréttmætra viðskiptahátta.