Uppstokkun á kvótakerfinu

Fimmtán prósent heildarafla hvers árs verða komin á frjálsan leigumarkað eftir fimmtán ár, samkvæmt frumvörpum sjávarútvegsráðherra um stjórn fiskveiða sem afgreidd voru út úr ríkisstjórn í dag. Veiðigjald verður hækkað um fimmtíu prósent.

Frumvörp um breytingar á stjórnun fiskveiða voru loks afgreidd út úr ríkisstjórn í dag og verða væntanlega kynnt fyrir stjórnarflokkunum á morgun, þegar kostnaðarmati á þeim er lokið. Eftir það verður hagsmunaaðilum í sjávarútvegi kynnt frumvörpin áður en þau verða formlega lögð fram á Alþingi. Frumvörpin eru tvö og segir sjávarútvegsráðherra að meiningin sé að annað þeirra taki gildi strax í haust.

„Sem felur þá fyrst og fremst í sér möguleika á styrkingu strandveiðanna og byggðatengdra aðgerða og úthlutun til byggða," segir Jón Bjarnason sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.

Átta prósent heildarveiðiheimilda verða sett í sérstakan pott á fyrsta árinu sem fara svo stighækkandi og verða 15 prósent að fimmtán árum liðnum. Þessum heimildum verður úthlutað sérstaklega til að styðja við nýliðun. Þá verður veiðigjaldið hækkað um fimmtíu prósent upp í 13 krónur á kílóið. Það ætti að skila fimm milljörðum sem nýttir verða til verkefna á landsbyggðinni.

„Það eru mjög sterkir og ákveðnir nýliðunarmöguleikar í þessu frumvarpi þannig að nýir aðilar geti komist inn í greinina eftir ýmsum leiðum. Bæði í gegnum strandveiðar og byggðakvóta, í gegnum nýtingarsamninga og leigu. En meginatriði frumvarpsins er jú að það er verið að klippa á ímynduð eignaréttartengsl eða eignarrétt á fiskveiðiauðlindinni - og að hún sé með afgerandi hætti í eigu og ráðstöfun þjóðarinnar," segir sjávarútvegsráðherra.

Jón segir byggðatengingu veiðiheimlda verða aukna og hún styrkt.

„En þetta er grundvallarstef í frumvarpinu. Enda vitum við að harðasta gagnrýnin á núverandi fiskveiðistjórnunarkerfi er einmitt hversu veikar sjávarbyggðirnar vítt og breitt um landið hafa staðið gagnvart flutningi og sölu aflaheimilda úr byggðunum."

Forystumenn stjórnarflokkanna segjast bæði geta kinnroðalaust mælt með þessu frumvarpi við sína flokksmenn, en Samfylkingin boðaði fyrningarleið fyrir kosningar, en nú er talað um samningaleið.

Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra segir frumvörpin fela í sér endurúthlutun á aflaheimildum.

„Þannig að það er bara notuð önnur aðferð við þetta sem menn komust að samkomulagi um í stóru nefndinni (sáttanefndinni). Þannig að grundvallaratriðið er þessi kerfisbreyting og ég held að flokkarnir geti staðið vel að þessu máli," segir forsætisráðherra.

Jóhanna og Steingrímur J. Sigfússon fjármálaráðherra eru bæði sannfærð um að ríkisstjórnin hafi meirihluta fyrir málinu á Alþingi. „Við erum með alla ríkisstjórnina á bakvið okkur. Það skiptir nú máli í fyrstu umferð," segir Jóhanna.

„Vonandi breiðari stuðningur en það," segir fjármálaráðherra. „Ég tel að miðað við ályktanir sumra annarra stjórnmálaflokka þá getum við vel vænst liðsauka og stuðnings úr fleiri áttum ef því væri að skipta," segir Steingrímur J. Sigfússon.