Samheldni í breyttum heimi

Í dag, 9. maí, fagnar Evrópusambandið því að þennan dag árið 1950 lagði Robert Schuman fram hugmyndir sínar um náið samstarf Evrópuríkja til að koma á varanlegum friði og hagsæld í álfunni. Kjarninn í sýn Schumans var að samstarf Evrópuríkja gæti þróast smátt og smátt en ekki með einni ákvörðun eða á einn tiltekinn hátt. Evrópuríki myndu deila með sér fullveldi og byggja upp samstöðu í gegnum sameiginleg verkefni. Og sú varð raunin.

 

Það sem byrjaði sem kola- og stálbandalag og þróaðist yfir í efnahagsbandalag, hefur breyst í samband sem beinir sjónum sínum í auknum mæli út á við og lætur gott af sér leiða í nánasta umhverfi sínu og um allan heim. Það ber framsýni Schumans glöggt vitni hversu vel þessi hópur lýðrræðisríkja hefur stækkað og dafnað. Aðildarríkjum ESB hefur fjölgað úr sex í 27 og lýðræði, réttarríki og virðing fyrir mannréttindum hefur breiðst út til 500 milljóna íbúa sambandsins.

 

Stórt skref í átt að markmiðinu um að byggja upp trúverðuga utanríkisstefnu var tekið með stofnun utanríkisþjónustu ESB (European External Action Service - EEAS) 1. janúar á þessu ári. Utanríkisþjónustan er sameiginlegur vettvangur ESB-ríkja til að koma á framfæri gildum og hagsmunum Evrópu á alþjóðavettvangi.

 

Í fyrsta skipti getum við sameinað á einum stað þau tæki sem ESB hefur yfir að ráða: samningsumleitanir, pólitíska þátttöku, þróunaraðstoð, neyðar- og mannúðaraðstoð, efnahagssamstarf og borgaralega og hernaðarlega stjórnun hættuástands. Við erum þegar farin að nýta þessa möguleika í viðbrögðum okkar við áskorunum og tækifærum sem upp hafa komið í tengslum við þróun mála í Norður-Afríku.

 

Markmið okkar er að búa til betri og samstæðari utanríkisstefnu ESB, þróa viðbrögð og svör við hnattrænum vandamálum og vinna náið með bandamönnum okkar um allan heim. Þetta er þróun sem ég veit að lengi hefur verið kallað eftir og sem við höfum nú komið til móts við.

 

Skilaboðin frá Evrópu til vina okkar um allan heim eru skýr: við viljum vinna saman að því að að takast á við þær miklu áskoranir sem við stöndum frammi fyrir. Með stofnun sameiginlegrar utanríkisþjónustu verðum við betri og hæfari samstarfsaðili.

 

Við erum stærsta viðskiptaheildin og stærsti veitandi þróunaraðstoðar í heiminum, en við gerum meira en það. Við styðjum við lýðræðisþróun í Egyptalandi og Túnís, vinnum með alþjóðasamfélaginu í að skapa aðstæður fyrir betri framtíð í Líbíu og þrýstum á um breytingar í löndum eins og Sýrlandi sem búa við harðstjórn. Við eigum í baráttu við sjóræningja út af ströndum Sómalíu og aðstoðum við uppbyggingarstarf á Haítí eftir eyðileggingu jarðskjálftans þar. Við miðlum málum milli Serbíu og Kósóvó til að koma á varanlegum friði á vesturhluta Balkanskaga og við leiðum samningaviðræður við Írani um kjarnorkuáætlun þeirra.

 

Á Evrópudeginum 9. maí notar ESB tækifærið til að minnast upphafs Evrópusamvinnunnar. Þar fyrir utan gefst tækifæri til að líta yfir farinn veg og fagna því sem hefur áunnist. Utanríkisþjónusta ESB, ásamt sendinefndum í 130 löndum,  er fulltrúi sterkrar og sameinaðar Evrópu. Hlutverk hennar er að tryggja öryggi og stöðugleika fyrir íbúa Evrópu og stuðla að því að íbúar annarra landa njóti sömu gæða.