Er kennari ógn fyrir að trúa börnum sem segja frá ofbeldi? Ása Lind Finnbogadóttir skrifar 28. apríl 2026 20:00 Yfirmanni mínum barst kvörtunarbréf yfir því að ég skuli trúa barnungum stúlkum fram yfir fullorðinn geranda. Viðkomandi taldi mig ekki til hæfa til að kenna börnum af því að ég stend með börnum. Er ekki eitthvað bogið við þessa röksemdafærslu? Sem kennari ber mér einmitt (samkvæmt siðareglum og námskrá) að standa með mannréttindum og vinna gegn ofbeldi. Ég kýs að trúa þolendum ofbeldis. Ég kýs að trúa börnum sem segja frá ofbeldi og áreitni. Reynslan sýnir að yfir 90% gerenda neita að hafa beitt ofbeldi. Gerendur ljúga. Reynslan sýnir að samt hefiur samfélagið tilhneigingu til að trúa þeim frekar og hneykslast á að þeir séu kallaðir út með einhverjum hætti. Oft er reynt að nota dómskerfið sem afsökun og af því að viðkomandi fékk ekki dóm sé hann pottþétt saklaus. Það sér það hver maður að dómskerfið okkar er gallað þegar kemur að þessu. Nýlegur dómur gagnvart manni sem braust inn á heimili og misnotaði barn alvarlega sýnir það svart á hvítu. Ég trúi fjölmörgum stúlkum á barnsaldri sem segja frá kynferðislegri áreitni Ingó Veðurguðs í gegnum tíðina. Það að hann neiti er bara svo gefið. Nær allir ofbeldismenn gera það. Hins vegar er það mjög fátítt að þolendur ljúgi til um ofbeldi. Og þegar að margar ólíkar stúlkur segja sömu sögu um sama mann er næsta öruggt að maðurinn er sekur. Það er fáránlegt að ætla mörgum ólíkum 14 ára stúlkum sem þekkjast ekki að ákveða að ljúga allar sömu sögunni. Til hvers í ósköpunum? Og þó hún væri bara ein. Skiptir ekki máli. Rannsóknir og töluleg gögn segja líka sömu sögu. Gerendur ljúga en þolendur segja satt. Það að til séu einstök dæmi um einhverjar lygar þolenda í gegnum tíðina á að sjálfsögðu ekki að yfirskyggja fjöldann. Það er samt tilhneiging almennings sem elskar þolendaskömmun og er sekur um gerendameðvirkni. Þetta er allt þekkt. En einmitt af því að ég stend með mannréttindum og af því að ég fordæmi hvers konar ofbeldi trúi ég þolendum. Það að töluleg gögn bakki það upp er bara extra bónus. Af því að ég er kennari og stend með börnum og unglingum trúi ég 14 ára stúlkum til að segja sannleikann. Kennarar eru bundnir af námskrá og siðareglum sem snúast að mörgu leiti um að standa með mannréttindum og að tala gegn ofbeldi. Að halda því fram um að ég sé ekki hæf til að kenna börnum því ég stend með þeim og trúi þeim er því furðuleg mótsögn. Að halda að af mér standi ógn gagnvart slaufuðum gerendum eða þeirra fjölskyldum er náttúrulega fásinna. Ég hef ekki einu sinni kallað út minn eigin geranda síðan ég var barn. Það er skammarlegt að vera með barnamálaráðherra sem stendur ekki með börnum. Sem trúir ekki börnum og velur að falla í pitt gerendameðvirkni og trúa geranda og segja með því að börnin hafi verið að ljúga. Gerendur búa til sína eigin slaufun með hegðun sinni, áreitni og ofbeldi. Höfundur er framhaldsskólakennari. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla- og menntamál Ofbeldi gegn börnum Mest lesið Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun Pólitískir vindhanar sem vilja nú hafa afstöðu af þjóð Þórður Snær Júlíusson Skoðun Þjóðinni er að blæða út – og þetta á bara að reddast Vilhelm Jónsson Skoðun Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson Skoðun Mannréttindi eru ekki gjöf stjórnvalda Jón Þorsteinn Sigurðsson Skoðun Ástæður þess að ég kýs NEI þann 29. ágúst Sigurður P. Sigmundsson Skoðun Ég ætla að treysta komandi kynslóðum Margrét Sveinsdóttir Skoðun Hörmuleg húsnæðisstaða ungs fólks á Íslandi Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun „Við hefðum aldrei átt að ganga í ESB,“ sagði engin þjóð aldrei Eiríkur Ragnarsson Skoðun Hörmuleg húsnæðisstaða ungs fólks í ESB Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvar eigum við heima? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Já er uppgjöf og Nei er ekki nóg Ágústa Árnadóttir skrifar Skoðun Hversu lengi eigum við að bíða? Kristín María Birgisdóttir skrifar Skoðun Akkeri og trygging fyrir Ísland Gunnar Örn Gunnarsson skrifar Skoðun Afborgunarlaus lán eru ekki neyðarúrræði – svar við dritdreifingu Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hörmuleg húsnæðisstaða ungs fólks á Íslandi Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Mannréttindi eru ekki gjöf stjórnvalda Jón Þorsteinn Sigurðsson skrifar Skoðun Heilsuspillandi aðbúnaður fanga er dýrt stjórnunarlegt fúsk Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun 29. ágúst ‒ Fullveldið endurheimt? Jean-Rémi Chareyre skrifar Skoðun Fyrsta jáið skiptir máli Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Atvinnulífið ætti að vilja sjá samninginn Margrét Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Upplýsingaóreiðan sem enginn virðist ætla að uppræta – opin spurning til Þorgerðar Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson skrifar Skoðun Endalok einkalífsins: Hið alsjáandi auga Finnur Ágúst Ingimundarson skrifar Skoðun Að semja gegn sjálfum sér Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Ástæður þess að ég kýs NEI þann 29. ágúst Sigurður P. Sigmundsson skrifar Skoðun Heimurinn brennur minna – en það er aðeins hálf sagan sögð hjá Lomborg Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Ég ætla að treysta komandi kynslóðum Margrét Sveinsdóttir skrifar Skoðun Hvernig er að eiga sæti við borðið Ásta Guðrún Helgadóttir skrifar Skoðun Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifar Skoðun Þjóðinni er að blæða út – og þetta á bara að reddast Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Hörmuleg húsnæðisstaða ungs fólks í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Pólitískir vindhanar sem vilja nú hafa afstöðu af þjóð Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun „Við hefðum aldrei átt að ganga í ESB,“ sagði engin þjóð aldrei Eiríkur Ragnarsson skrifar Skoðun Bandaríkin Gunnar Björgvinsson skrifar Skoðun Bollaleggingar Sigurður Kári Kristjánsson skrifar Skoðun Höggdeyfir fyrir hverja? Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Ísland, já takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Já-sjá leiðir til Já-já Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Hvernig tryggjum við börnum okkar framtíð á Íslandi? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Sjá meira
Yfirmanni mínum barst kvörtunarbréf yfir því að ég skuli trúa barnungum stúlkum fram yfir fullorðinn geranda. Viðkomandi taldi mig ekki til hæfa til að kenna börnum af því að ég stend með börnum. Er ekki eitthvað bogið við þessa röksemdafærslu? Sem kennari ber mér einmitt (samkvæmt siðareglum og námskrá) að standa með mannréttindum og vinna gegn ofbeldi. Ég kýs að trúa þolendum ofbeldis. Ég kýs að trúa börnum sem segja frá ofbeldi og áreitni. Reynslan sýnir að yfir 90% gerenda neita að hafa beitt ofbeldi. Gerendur ljúga. Reynslan sýnir að samt hefiur samfélagið tilhneigingu til að trúa þeim frekar og hneykslast á að þeir séu kallaðir út með einhverjum hætti. Oft er reynt að nota dómskerfið sem afsökun og af því að viðkomandi fékk ekki dóm sé hann pottþétt saklaus. Það sér það hver maður að dómskerfið okkar er gallað þegar kemur að þessu. Nýlegur dómur gagnvart manni sem braust inn á heimili og misnotaði barn alvarlega sýnir það svart á hvítu. Ég trúi fjölmörgum stúlkum á barnsaldri sem segja frá kynferðislegri áreitni Ingó Veðurguðs í gegnum tíðina. Það að hann neiti er bara svo gefið. Nær allir ofbeldismenn gera það. Hins vegar er það mjög fátítt að þolendur ljúgi til um ofbeldi. Og þegar að margar ólíkar stúlkur segja sömu sögu um sama mann er næsta öruggt að maðurinn er sekur. Það er fáránlegt að ætla mörgum ólíkum 14 ára stúlkum sem þekkjast ekki að ákveða að ljúga allar sömu sögunni. Til hvers í ósköpunum? Og þó hún væri bara ein. Skiptir ekki máli. Rannsóknir og töluleg gögn segja líka sömu sögu. Gerendur ljúga en þolendur segja satt. Það að til séu einstök dæmi um einhverjar lygar þolenda í gegnum tíðina á að sjálfsögðu ekki að yfirskyggja fjöldann. Það er samt tilhneiging almennings sem elskar þolendaskömmun og er sekur um gerendameðvirkni. Þetta er allt þekkt. En einmitt af því að ég stend með mannréttindum og af því að ég fordæmi hvers konar ofbeldi trúi ég þolendum. Það að töluleg gögn bakki það upp er bara extra bónus. Af því að ég er kennari og stend með börnum og unglingum trúi ég 14 ára stúlkum til að segja sannleikann. Kennarar eru bundnir af námskrá og siðareglum sem snúast að mörgu leiti um að standa með mannréttindum og að tala gegn ofbeldi. Að halda því fram um að ég sé ekki hæf til að kenna börnum því ég stend með þeim og trúi þeim er því furðuleg mótsögn. Að halda að af mér standi ógn gagnvart slaufuðum gerendum eða þeirra fjölskyldum er náttúrulega fásinna. Ég hef ekki einu sinni kallað út minn eigin geranda síðan ég var barn. Það er skammarlegt að vera með barnamálaráðherra sem stendur ekki með börnum. Sem trúir ekki börnum og velur að falla í pitt gerendameðvirkni og trúa geranda og segja með því að börnin hafi verið að ljúga. Gerendur búa til sína eigin slaufun með hegðun sinni, áreitni og ofbeldi. Höfundur er framhaldsskólakennari.
Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun
Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson Skoðun
Skoðun Afborgunarlaus lán eru ekki neyðarúrræði – svar við dritdreifingu Halldór Jörgen Olesen skrifar
Skoðun Upplýsingaóreiðan sem enginn virðist ætla að uppræta – opin spurning til Þorgerðar Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar
Skoðun Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson skrifar
Skoðun Heimurinn brennur minna – en það er aðeins hálf sagan sögð hjá Lomborg Haukur Logi Jóhannsson skrifar
Skoðun Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifar
Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun
Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson Skoðun