Mótmæli við áformum um sameiningu leikskóla

Við undirritaðir starfsmenn leikskólans Hamraborgar Grænuhlíð 24 Reykjavík,  lýsum yfir áhyggjum okkar af framvindu leikskólamála og þeim alvarlegu afleiðingum sem við teljum að sameining leikskóla geti haft í för með sér. Í tillögum þeim sem starfshópur á vegum menntaráðs leggur til, kemur fram að þrjátíu leikskólar verði sameinaðir í fjórtán verði þær samþykktar. Hamraborg er einn af þessum þrjátíu leikskólum sem nefndin leggur til að sameinist nágrannaleikskólanum Sólbakka sem stendur við Stakkahlíð 19.

Mikill stöðugleiki hefur ríkt í starfsmannahaldi í Hamraborg sem hefur gert það að verkum að allt innra starf er mjög fastmótað  og öflugt þróunarstarf er snýr að vinnu með börn og vísindi hefur náð að festa rætur. Einnig hefur okkur tekist vel til að halda í þær hefðir og gildi sem mótað hafa starfsemi leikskólans frá upphafi.  Góð samvinna og starfsandi ríkir meðal okkar starfsmanna sem óneitanlega hefur skilað sér út til barnanna og foreldra þeirra. Við gerum okkur öll grein fyrir því að þetta hefði aldrei verið hægt ef við byggjum ekki yfir góðu utanumhaldi og faglegri stýringu af hálfu yfirmanna okkar, þ.e.a.s. leikskólastjóra og aðstoðarleikskólastjóra, sem leitt hafa starfið af mikilli alúð og metnaði.

Miklar breytingar hafa átt sér stað í öllu leikskólastarfi undanfarin ár og að sama skapi hafa kröfur til faglegra vinnubragða aukist til muna. Samfara þessum breytingum hefur aukning orðið á öðrum verkefnum er skólastjórnendur sinna sem snúa að innri rekstri, starfsmannahaldi og fundarsetum ásamt því að takast á við þjóðfélagsbreytingar og breyttar rekstrarforsendur. Álagið hefur því oft á tíðum verið mikið hjá þeim og því enn nauðsynlegra að þeir séu í góðum tengslum við starfsmenn, nemendur og foreldra og að innan leikskólans ríki sátt og virðing fyrir því starfi sem þar er unnið.

Niðurskurður hefur verið í rekstri leikskólanna undanfarin ár og er að okkar mati kominn langt yfir sársaukamörk. Slíkur niðurskurður getur ekki annað en snert það metnaðarfulla starf sem þar er unnið. En með góðri samvinnu og mikilli útsjónarsemi hefur okkur tekist að halda áfram af sama metnaði og fyrr, með það að leiðarljósi að niðurskurðurinn komi ekki niður á skjólstæðingum okkar. En hve langt er hægt að ganga og hvernig á okkur að takast að halda áfram þegar búið er að kippa endanlega undan okkur stoðunum. Það gengur ekki á hugsjóninni einni saman.

Við eigum erfitt með að sjá hvernig takast megi að gera tvær rekstrareiningar að einni þegar stjórnendur hafa átt full í fangi með að halda utanum það sem þeir höfðu fyrir í þeim aðstæðum sem eru í þjóðfélaginu. Við spyrjum, hvernig á okkur að takast að halda áfram af sama metnaði þegar ekki ríkir lengur sátt um þær starfsaðstæður  eða aðferðir sem okkur er þröngvað út í ?

Hvernig fer fyrir því ólíka starfi sem leikskólarnir Hamraborg og Sólbakki hafa hvor um sig lagt metnað í að byggja upp?

Í  tillögum og greinagerð um starfsumhverfi leikskóla sem unnin var af starfshópi leikskólasviðs Reykjavíkur í september sl. segir að ef ákveðið verður í Menntaráði að sameina leikskóla í Reykjavík geri starfshópurinn þá tillögu að haft verði að leiðarljósi að „Við sameiningu leikskóla verði tveir eða fleiri leikskólar reknir sem ein rekstrareining með sameiginlegri skólanámskrá og starfs- og fjárhagsáætlun undir stjórn eins leikskólastjóra“

Þar segir einnig “Markmið með sameiningu verði að styrkja faglegt starf og þróun leikskólastarfsins og bæta nýtingu fjármagns“ og „við ákvörðun um sameiningu leikskóla verði tekið tillit til stærðar leikskóla, landfræðilegrar legu, innra starfs, hefða og gilda viðkomandi leikskóla og framtíðarsýnar“.

Við eigum erfitt með að sjá hvernig hægt sé að styrkja það faglega starf sem verið er að vinna í dag á hvorum leikskólanum fyrir sig þegar sameina á þá í einn skóla með einni skólanámskrá og starfsáætlun. Við þekkjum af eigin raun þá miklu vinnu sem fer í gerð skólanámskrár, þar er mikilvægt að skrá heildræna sýn og markmið með leikskólastarfinu. Þegar  móta á eina stefnu úr stefnum tveggja skóla þarf að leggja fram aukið fjármagn í slíka vinnu.

Við skiljum vel að ráðdeildarsemi er nauðsynleg, einhverstaðar verður að spara. Við erum hinsvegar ekki sammála meirihluta borgarstjórnar um þá leið sem valin hefur verið né hvernig sú leið var valin.

„Í slíkum niðurskurði eru auðvitað ekki allir sáttir“ sagði borgarfulltrúi í sjónvarpsviðtali. Það er rétt. En þegar enginn er sáttur nema meirihluti borgarstjórnar, er þá ekki eitthvað að?

Er sameining leikskóla sú leið sem er vænlegust til árangurs?

Í desember 2010 var fjárhagsáætlun Reykjavíkurborgar fyrir árið 2011 samþykkt í borgarstjórn. Þar kemur m.a. fram að gert er ráð fyrir að ná fram sparnaði með því að sameina leikskóla. Á þeim tíma hafði enginn verið boðaður til samráðs. Eftir að „Starfshópur um nýjar leiðir til samrekstrar og sameiningar leikskóla, grunnskóla og frístundaheimila í Reykjavík“, hafði verið myndaður, voru haldnir hverfafundir með foreldrum, viðtöl tekin við skólastjórnendur, opið fyrir hugmyndir á vef Reykjavíkurborgar og slembiúrtak foreldra og leikskólastarfsfólks skipað í rýnihópa. Þ.e. eftir að ákvörðun hafði verið tekin um sameiningu. Það er því ekki hægt að segja að leikskólakennarar hafi á neinn hátt tekið þátt í ákvarðanatöku um sameiningu leikskólanna.

Þess í stað verðum við vitni að því að borgarfulltrúi í menntaráði mælti jafnvel með því að við fylgdum fordæmi Finna í niðurskurði í skólamálum (Borgarstjórnarfundur, Ráðhúsi Reykjavíkur, 15, febrúar 2011, Eva Einarsdóttir). Eins og flestir vita sem þekkja eitthvað til skólamála, hafa Finnar ítrekað varað við slíkum niðurskurði. Þegar borgarfulltrúa var bent á þetta bar hún því við að hún hafi nú bara haft 6 vikur til að lesa sér til um þessi mál.

Er verið að taka mikilvægar ákvarðanir um framtíð leikskólamála í borginni í of miklum flýti og án aðkomu fagfólks í menntun ungra barna?

Eru tillögur um sameiningu leikskólanna faglega unnar?

Hvað verður um starfsgleði, metnað og hugsjón okkar leikskólakennara þegar starf okkar og þekking á leikskólamálum er algerlega virt að vettugi?

Það kemur ekki til með að hafa bara áhrif á leikskólakennarastéttina, sem er reyndar deyjandi stétt.  Mjög mikið vinnuálag og laun sem duga ekki fyrir nauðsynjum eru ekki spennandi kostur fyrir ungt fólk sem er að velja sér ævistarf. Í dag eru einungis 9 nemendur á 1. ári í staðnámi í leikskólakennarafræðum við Háskóla Íslands.

Slík vanvirðing á þekkingu okkar leikskólakennara hefur mikil áhrif á líðan leikskólabarnanna í borginni. Mikilvægt er að börnin upplifi vellíðan, öryggi, góð samskipti og gleði. Það eru grunnforsendur í námi hvers barns.  Til þess að svo megi verða þarf að standa að baki þeim sterkur, jákvæður og ánægður starfsmannahópur sem vinnur saman eftir sameiginlegri uppeldissýn og hugsjón.

“Samfélag sem getur ekki staðið vörð um sína minnstu bræður er að mínum dómi ekki burðugt samfélag” sagði  borgarstjóri Reykjavíkurborgar við fyrri umræðu um fjárhagsáætlun Reykjavíkurborgar 2011. Hann var þar að tala um að verja þjónustu við fjölskyldur með börn og þá sem minnst mega sín. Erum við að standa vörð um yngstu borgarana með því að tefla í tvísýnu því metnaðarfulla fagstarfi sem unnið hefur verið í leikskólum borgarinnar undanfarin misseri?

Vér mótmælum öll.