Ómálga líf Valgarður Egilsson skrifar 7. mars 2011 10:00 Það eru nokkur lögmál í lifandi náttúru sem hafa yfir sér einhverja frumfegurð. a) Lífið er undarlegra en dauðinn. Fyrir ævalöngu var óreiða af hljóðum og tónum í loftinu – allt líflaus óreiða og hafði ekki merkingu. Svo á einhverju stigi kom einhver Beethoven og raðaði upp þessum tónum (sem aðskildir höfðu enga merkingu haft), raðaði þeim upp saman – svo haganlega, að til varð ómæld fegurð, níunda sinfónía Beethovens. Og: einu sinni voru líka milljón-trilljón atóm og mólekúl … ein líflaus óreiða í heiminum – líflaus með öllu. Einhvern veginn hafa sameindirnar raðast upp saman … og svo nett, að til er orðin lifandi vera – úr þessum trilljón sameindum (sem hver um sig, aðskildar, voru lífvana). Frá lífvana efni verður til lifandi maður, hugur – vitund, tilfinningar, hugsun. Lífið er undarlegra en dauðinn. b) Fóstrið endurtekur (á fyrstu þroskaskeiðum sínum) sögu dýranna – dýrin virðast eiga sama upphaf. Framan af fylgir mannsfóstrið svipaðri leið og fóstur annarra spendýra, oft í smáatriðum sameinda. Síðar fer það að víkja smávegis útaf alfaraveginum – þeirri leið sem flest fóstur fara – og við fæðingu er hægt að greina mun á barni órangútans og manns – samt er munurinn furðulítill. Lítið eitt af erfðaefninu hefur þó tekið breytingum. Það hafa tapast einhverjir stúfar, annars staðar eitthvað bæst við. Hversu mikið er eftir af dýrinu í okkur? spyr einhver. Svar: Næstum allt. c) Fegurðina á enginn. Það er aðeins hægt að verða vitni að henni. d) Ætt þín er rakin aftur – í ljós og mold. e) Ómálga börn hugsa í myndum, það gera ómálga dýrin líka (staðhæfing höf.). Skynsemi ómálga barna er mikil – en hún er án tungumáls – sbr. allt það sem kjúklingurinn kann – strax og hann er skriðinn úr egginu, fer hann að tína fræ og velur þau bestu af kostgæfni; hann kann það, og hugsar sinn gang. Hann kann margt fleira. Og það án þess að kunna neitt tungumál. Ályktun: Það þarf ekki allaf tungumál til að hugsa með. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson Skoðun Halldór 20.06.2026 Halldór Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Skoðun Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Skoðun Áfram gakk Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Hvað þarf að vera til staðar ef dánaraðstoð verður heimiluð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hver borgar þegar samningurinn er svikinn? Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun ESB aðild er óskynsamleg frá efnahagslegu sjónarmiði Kristinn Sv. Helgason skrifar Skoðun Er kominn tími á nýtt norrænt leiðtogahlutverk? Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Þegar fyrirmyndirnar horfa í skjáinn Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hver framleiðir matinn okkar eftir 20 ár? Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Er dr. Henry Alexander bara til punts? Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Mikilvægur áfangi fyrir Norðurland og landið allt Heimir Örn Árnason skrifar Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Frelsi ungra Íslendinga til framtíðar Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Evrópa í áfalli, skilin eftir í gervigreindarkapphlaupinu. Verður Ísland líka utangátta? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun Til hamingju með Þjóðarhöll! Dagur B. Eggertsson skrifar Sjá meira
Það eru nokkur lögmál í lifandi náttúru sem hafa yfir sér einhverja frumfegurð. a) Lífið er undarlegra en dauðinn. Fyrir ævalöngu var óreiða af hljóðum og tónum í loftinu – allt líflaus óreiða og hafði ekki merkingu. Svo á einhverju stigi kom einhver Beethoven og raðaði upp þessum tónum (sem aðskildir höfðu enga merkingu haft), raðaði þeim upp saman – svo haganlega, að til varð ómæld fegurð, níunda sinfónía Beethovens. Og: einu sinni voru líka milljón-trilljón atóm og mólekúl … ein líflaus óreiða í heiminum – líflaus með öllu. Einhvern veginn hafa sameindirnar raðast upp saman … og svo nett, að til er orðin lifandi vera – úr þessum trilljón sameindum (sem hver um sig, aðskildar, voru lífvana). Frá lífvana efni verður til lifandi maður, hugur – vitund, tilfinningar, hugsun. Lífið er undarlegra en dauðinn. b) Fóstrið endurtekur (á fyrstu þroskaskeiðum sínum) sögu dýranna – dýrin virðast eiga sama upphaf. Framan af fylgir mannsfóstrið svipaðri leið og fóstur annarra spendýra, oft í smáatriðum sameinda. Síðar fer það að víkja smávegis útaf alfaraveginum – þeirri leið sem flest fóstur fara – og við fæðingu er hægt að greina mun á barni órangútans og manns – samt er munurinn furðulítill. Lítið eitt af erfðaefninu hefur þó tekið breytingum. Það hafa tapast einhverjir stúfar, annars staðar eitthvað bæst við. Hversu mikið er eftir af dýrinu í okkur? spyr einhver. Svar: Næstum allt. c) Fegurðina á enginn. Það er aðeins hægt að verða vitni að henni. d) Ætt þín er rakin aftur – í ljós og mold. e) Ómálga börn hugsa í myndum, það gera ómálga dýrin líka (staðhæfing höf.). Skynsemi ómálga barna er mikil – en hún er án tungumáls – sbr. allt það sem kjúklingurinn kann – strax og hann er skriðinn úr egginu, fer hann að tína fræ og velur þau bestu af kostgæfni; hann kann það, og hugsar sinn gang. Hann kann margt fleira. Og það án þess að kunna neitt tungumál. Ályktun: Það þarf ekki allaf tungumál til að hugsa með.
Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Gervigreind er að breyta því hvað það þýðir að vera góður stjórnandi Gísli Rafn Ólafsson skrifar
Skoðun Af hverju borgum við evrópsk metverð fyrir grænmeti sem endist í tvo daga? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Stjórnsýsluframkvæmd við vörslusviptingu búfjár, meðalhóf eða flýtilausn? Sævar Þór Jónsson skrifar
Skoðun Evrópa í áfalli, skilin eftir í gervigreindarkapphlaupinu. Verður Ísland líka utangátta? Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar