Björk Vilhelmsdóttir: Mætum vaxandi fátækt

25. maí 2010 06:00

Allir eiga að hafa í sig og á, þak yfir höfuðið og geta lifað með reisn í samfélagi manna. Það eru mannréttindi. En nú hefur ekki verið jafn mikil fátækt í okkar samfélagi í áratugi. Það er á ábyrgð sveitarfélaga að tryggja þeim framfærslu sem ekki geta séð fyrir sér og sínum, hafa hvorki launatekjur né bætur almanna- eða atvinnuleysistrygginga.

Í dag er miðað við 125.500 fyrir einstakling og 200.000 fyrir hjón sem lágmark. Þetta dugar ekki til. Við í Samfylkingunni viljum tryggja fólki framfærslu eins og hún er skilgreind í dag af ESB og Hagstofunni, kr. 160.800 á mánuði fyrir einstakling. Um er að ræða tekjur eftir skatta auk félagslegra bóta s.s. húsaleigubóta og barnabóta og tengdra greiðslna.

Dæmi. Einstaklingur með fjárhagsaðstoð fær 125.500 og 18.000 kr. í húsaleigubætur. Hann vantar 17.300 kr. á mánuði til að komast upp í 160.800 kr. Reykjavíkurborg á að tryggja þessa viðbót.

Það er ekki hægt að horfa á sífellt stækkandi biðraðir við hjálparsamtök án þess að aðhafast. Sveitarfélagið ber ábyrgð á því að tryggja fólki framfærslu, en það er annarra að taka á skuldavanda, verðlagsástæðum og lágum tekjum sem valda fátækt.

Einstæðar mæður og barnmargar fjölskyldur eru í áhættuhópi. Stéttskipting barna kemur skýrast fram í því að börn tekjulágra og skuldugra foreldra geta ekki leyft sér að stunda tómstundir, íþróttir og listnám, þrátt fyrir 25.000 króna framlag í formi Frístundakorta, sem var mikið framfaraspor. Vegna barna foreldra sem fá fjárhagsaðstoð er greitt sérstaklega kr. 11.600 á mánuði í skólamáltíðir eða tómstundir. Þetta dugir ekki til, tómstundir, íþróttir og listnám verður að vera ódýrara. Þá höfum við lagt til að allir geti greitt inn á Frístundakort ef styrkja þarf börn frekar.

Hér á landi getur fólk ekki lifað af tekjum sem skilgreindar eru sem lágtekjur, miðað við hve margir leita á náðir hjálpar- og líknarsamtaka. Ástæður eru m.a. geysilega hátt verðlag á matvöru og húsnæði. Vextir af lánum eru mikið hærri en í Evrópu. Fátækt fólk stendur ekki undir neyslubyrðinni.

Borgaryfirvöld verða að gæta sérstaklega að því að hækka ekki gjaldskrár umfram verðlag. Með öllum tiltækum ráðum þarf að vinna að auknum jöfnuði meðal fólks. Ójöfnuður leiðir til sundrungar, en í samfélagi þar sem jöfnuður ríkir, er meiri velsæld og heilsa fólks betri.