Svörum kallinu og kjósum á laugardaginn

Á laugardaginn kemur þann 27. nóvember gefst kjósendum kostur á því að velja góðan hóp af fólki sem fær það sögulega hlutverk að semja nýja stjórnarskrá fyrir lýðveldið Ísland. Hvorki meira né minna! Við skulum ekki láta þetta stórkostlega tækifæri til að hafa áhrif á samfélagið framhjá okkur fara. Hver vill vera fúli kallinn sem hefur allt á hornum sér en leggur ekki einu sinni á sig að mæta á kjörstað?

Stjórnlagaþingið er einstakt tækifæri til að gera ýmsar nauðsynlegar breytingar og viðbætur við stjórnarskrá lýðveldisins. Best væri að skrifa nýja stjórnarskrá án þess endilega að umbylta stjórnskipan landsins. Mér finnst að stjórnarskráin eigi að vera auðskilin hverjum Íslendingi. Uppbyggingin á að endurspegla þá hugsun að allt vald sé komið frá fólkinu. Það þarf að hugsa til framtíðar þegar við breytum stjórnarskránni því henni á ekki að breyta mjög oft. Það sem mér er efst í huga er að treysta stoðir lýðræðisins og auka áhrif almennings á stjórnarfar í landinu. Stærsti lærdómurinn af hruninu er að vald spillir!

Stjórnarskráin þarf að setja valdhöfum skýr mörk og tryggja jafnvægi milli löggjafarvaldsins, framkvæmdavaldsins og dómsvaldsins. Ég tel að við eigum að fylgja þingræðishefðinni áfram, en það þarf að efla Alþingi og auka vægi þess gagnvart framkvæmdavaldinu. Meðal annars með því að ráðherrar sitji ekki á þingi, að ráðherrar hafi ríka upplýsinga- og sannleiksskyldu gagnvart þinginu, að mikilvæg utanríkismálefni séu borin undir þingið og ekki síst með því að veita Alþingi víðtækar heimildir til eftirlits og rannsókna með framkvæmdavaldinu. Það kemur vel til greina að takmarka þann tíma sem ráðherrar geta setið samfleytt í embætti. Einnig að kveðið sé á um að ríkisstjórn verði fjölskipað stjórnvald sem ber sameiginlega ábyrgð á stjórnarathöfnum. Það þarf að tryggja betur sjálfstæði dómstóla og setja ákvæði um val á hæstaréttardómurum.

Ég er eindreginn stuðningsmaður þess að vægi atkvæða sé hið sama óháð búsetu. Mér hugnast best að gera landið að einu kjördæmi. Ég er einnig mjög hlynnt persónukjöri þar sem kjósendur geti valið fulltrúa sína af framboðslistum á kjördegi.

Mér finnst einnig brýnt að auka bein áhrif almennings með þjóðaratkvæðagreiðslum. Stjórnarskráin gæti kveðið á um að tiltekinn fjöldi kjósenda eða tiltekinn fjöldi þingmanna, eða bæði geti, kallað eftir þjóðaratkvæðagreiðslu um lagafrumvörp. Það þarf að setja ákvæði um upplýsingaskyldu stjórnvalda og tryggja almenningi aðgang að opinberum gögnum.

Ákvæði núverandi stjórnarskrár um forsetaembættið þarf að endurskoða enda eru þau arfleifð fyrri tíma. Forsetaembættið á að mínu mati að vera sameiningartákn þjóðarinnar, en valdalítið og ópólitískt. Embættistíma forseta ætti helst að takmarka við tvö kjörtímabil.

Mér finnst afar mikilvægt að náttúruauðlindir verði lýstar sameign þjóðarinnar og að þær beri að nýta á sjálfbæran hátt. Sömuleiðis að allir eigi rétt á heilbrigðu umhverfi. Við verðum að tryggja afkomendum okkar lífvænlega framtíð og hún byggist á sjálfbærri nýtingu auðlinda í hreinu umhverfi.

Aðskilnaður ríkis og kirkju er ekki forgangsmál Stjórnlagaþings í mínum huga. Þetta mál á að útkljá með sérstakri þjóðaratkvæðagreiðslu eftir góða umræðu meðal þjóðarinnar.

Ég gef kost á mér vegna þess að ég hef einlægan áhuga á því að bæta samfélag okkar. Þó ég hafi mótaðar skoðanir mæti ég til leiks með opinn huga og vilja til að taka þátt í málefnalegri umræðu þar sem skynsemi, yfirvegun og hagsmunir þjóðarinnar ráða ferðinni. Verði ég kjörin á Stjórnlagaþingið mun ég leggja mig alla fram og vinna af heilindum að því að breið samstaða náist um nýja stjórnarskrá sem endurómar vilja þjóðarinnar.