Lán frá Noregi

Í umræðunni um Alþjóða gjaldeyrissjóðinn (AGS) og Icesave-ríkisábyrgðina hefur það vakið athygli að lán frá Norðmönnum sé tengt láni frá AGS og þar með lausn á Icesave-deilunni. Þessi afstaða Noregs hefur komið mörgum spánskt fyrir sjónir þar sem ætla mætti að frændur okkar væru líklegastir til að koma Íslendingum til hjálpar í kreppunni.

Eftir heimsókn mína til Noregs flutti ég þær fréttir að afstaða þarlendra þingmanna væri að mörgu leyti á misskilningi byggð. Í umræðunni í Noregi væri því haldið fram að þar sem engin formleg beiðni um lánveitingu hefði borist frá Íslandi væri ekki inni í myndinni að lána Íslendingum óháð lánum frá AGS. Einnig sagði ég frá því að Norski Miðjuflokkurinn, Centerpartiet, hefði lýst því yfir að hann væri reiðubúinn að lána Íslendingum óháð aðgerðaáætlun AGS og lausn á Icesave-deilunni. Þetta eru jákvæð tíðindi, sérstaklega í ljósi þess að Centerpartiet hefur verið einn þriggja flokka sem mynda ríkisstjórn Noregs og komu vel út í nýafstöðnum alþingiskosningum í Noregi.

Þingmaðurinn Per Olaf Lundteigen sem er í fjárlaganefnd norska Stórþingsins staðfesti þessar fregnir. Hann bætti líka um betur og sagði frá því að það væri mikill vilji innan þingsins að lána háar fjárhæðir til Íslendinga. Hafði hann sjálfur nefnt allt að 2000 milljarða íslenskra króna í því samhengi en nefndi að það væri samningsatriði á milli þjóðanna í hvaða formi lánin væru.

Þingmaður norska Verkamannaflokksins, Marianne Aasen, sagði í fréttum Ríkissjónvarpsins sl. fimmtudag að lánin frá Noregi væru nú tengd lánveitingum AGS. Það sem hins vegar vakti athygli var að hún sagði einnig að það væri óraunhæft að lána Íslendingum ótengt AGS „án þess að Íslendingar bæðu formlega um það". Málflutningur þessara tveggja þingmanna fer því saman að þessu leyti.

Íslensk stjórnvöld verða nú að bregðast skjótt við og senda formlega beiðni um lánveitingu til Norðmanna telji þau Íslendinga þurfa lán til að styrkja gjaldeyrisforðann. Einn þriggja ríkisstjórnarflokkanna í Noregi hefur þegar lýst yfir að hann muni taka jákvætt í slíka beiðni og ljóst að margir þingmenn annarra flokka myndu skoða slíkt með opnum huga.

Lán frá Noregi óháð AGS myndi gjörbreyta stöðu Íslendinga, ekki bara í samskiptum við sjóðinn heldur einnig í deilunni um Icesave. Íslensk stjórnvöld gætu þá líka í fyrsta skipti frá því að bankarnir hrundu staðið upprétt gagnvart öðrum þjóðum. Það er frumskilyrði við endurreisn efnahags landsins.

Höfundur er þingmaður. Framsóknarflokksins og á sæti í fjárlaganefnd.