Í þágu heimilanna… utan ESB Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar 15. apríl 2026 12:32 Fyrir síðustu helgi kynnti ríkisstjórn Íslands tímabundnar efnahagsaðgerðir til þess að hemja síhækkandi verðbólgu. Eina raunverulega útspilið sem kom þar fram eru áform ríkisstjórnarinnar um það að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti á dælu úr 24% niður í 11% til þess að bregðast við hækkun á eldsneytisverði af sökum breyttrar heimsmyndar. Hvort að það sé þörf á víðtækari aðgerðum, t.a.m. tímabundin lækkun eða niðurfelling kolefnisgjaldsins, er hægt að ræða endalaust fram og til baka. Valkyrjurnar tala um að þessi aðgerð sé fyrir heimilin í landinu og að hún skili sér beint í vasa heimilanna, sem hún mun svo sannarlega gera, óháð því hversu mikið skilar sér þangað. Persónulega fagna ég því að ríkisstjórnin ætli loks í aðgerðir til þess að reyna að ná verðbólgunni niður, eftir að hafa farið í hverja aðgerðina á fætur annari sem ýtir undir verðbólguna, batnandi mönnum er best að lifa. En þó svo að ég, líkt og margir aðrir Íslendingar, fagni því að ríkisstjórnin fari í aðgerðir til þess að hjálpa heimilinum í landinu að þá er ein stofnun sem gerir það hinsvegar ekki. Sú stofnun nefnist Evrópusambandið. Ríkisstjórn Íslands var nefnilega ekki sú eina til þess að koma með þessa lausn sem svar við hækkun eldsneytisverðs í heiminum, vegna þess að áður en Valkyrjurnar kynntu sínar aðgerðir kynntu ríkisstjórnir Póllands og Spánar áform sín um að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti. Evrópusambandið var hinsvegar ekki á sama máli og var fljótt að senda viðvörun á bæði Pólland og Spán þar sem það minnti ríkisstjórnir beggja landa á það að þeim er í raun óheimilt, samkvæmt Evrópulöggjöfinni, að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti með því móti sem þær hyggjast gera. Ríkisstjórn Íslands getur því fagnað þeirri staðreynd að við séum ekki hluti af Evrópusambandinu. Af því ef við værum hluti af því þá hefði þessi aðgerð, sú eina sem ríkisstjórnin hefur komið með hingað til sem snýr að því að ná niður verðbólgu, verið stöðvuð af Evrópusambandinu. Evrópusambandið hefði stoppað aðgerð sem, að eigin sögn ríkisstjórnarinnar, er fyrir heimilin í landinu. Staðreyndin er nefnilega sú þegar það kemur að Evrópusambandinu að hagsmunir sambandsins munu alltaf ná fram yfir hagsmuni íbúa staks ríkis innan þess. Þegar það er raunin þá er ómögulegt að ganga inn í slíkt samband án þess að gefa upp að minnsta hluta af því fullveldi sem viðkomandi þjóð hefur. Þegar samband áskilur sér rétt til þess að taka fyrir hendur ríkisstjórna landa innan þess, þegar kemur að aðgerðum í þágu íbúa viðkomandi lands, er ómögulegt fyrir ríkisstjórnir landa innan sambandsins að standa í þeirri hagsmunagæslu sem íbúar þeirra eiga skilið. Það þarf ekki að kíkja í neinn pakka til þess að komast að staðreyndum málsins, þær liggja nú þegar á borðinu og það breytist ekki, alveg sama hversu mikið ákveðnir aðilar reyna að halda öðru fram. Hagsmunum Íslendinga er best varið utan Evrópusambandsins og nú, með þeim efnahagsaðgerðum sem kynntar voru fyrir síðustu helgi, virðast meira að segja Evrópusinnarnir í ríkisstjórninni vera orðnir sammála því, ótrúlegt en satt. Höfundur er fjármálaverkfræðingur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Ég er 57 ára og tilbúinn til að leggja mitt af mörkum — en fæ ekki tækifærið Gunnar Gíslason Skoðun Verkalýðsfélög í faðmi hins opinbera Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Valdhroki bæjarstjórans í Kópavogi Helga Jónsdóttir Skoðun Hvað fá foreldrar í Kópavogi fyrir 450 þúsund króna barnaskatt? Dagbjört Hákonardóttir,Eydís Inga Valsdóttir Skoðun „Ég var nú bara að grínast!“ Kristján Freyr Halldórsson Skoðun Miðflokkarnir tveir í Kópavogi Pétur Björgvin Sveinsson Skoðun Hætta á ferðum í fjölmiðlun á Íslandi Stefán Jón Hafstein Skoðun Viltu borga meira fyrir að leggja bílnum þínum í bílastæðahúsi? Regína Ásvaldsdóttir Skoðun Menntaforystan er að plata þig Andri Þorvarðarson Skoðun Þegar einhverfan er ósýnileg: Stúlkur og konur á einhverfurófi Vigdís M. Jónsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Tækifæri í stað takmarkana! Bergljót Borg skrifar Skoðun Umhverfisvænasti orkugjafinn gleymdist Þórhallur Hákonarson skrifar Skoðun Aðdáunarverð þrautseigja Grindvíkinga Sigurður Helgi Pálmason skrifar Skoðun Veistu á hvaða lyfjum þú ert? Sigurbjörg Sæunn Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Slæleg hagsmunagæsla meirihluta bæjarstjórnar – það þarf að gera mun betur Unnar Jónsson skrifar Skoðun Menntaforystan er að plata þig Andri Þorvarðarson skrifar Skoðun Viltu borga meira fyrir að leggja bílnum þínum í bílastæðahúsi? Regína Ásvaldsdóttir skrifar Skoðun Réttindabarátta fatlaðs fólks í 65 ár Alma Ýr Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Eitt markmið, betra Hveragerði Guðjón Óskar Kristjánsson,Jónas Guðnason,Lárus Jónsson skrifar Skoðun Þegar áframhald verður bakslag Júlíus Valsson skrifar Skoðun Sjálfstætt líf og fimm spurningar sem skipta öllu Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Samvinnuhugsjón í leikskólamálum Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun „Ég var nú bara að grínast!“ Kristján Freyr Halldórsson skrifar Skoðun Hvernig ræktum við frið í huga fólks? Sæunn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Borgin skapi hlutastörf Stefán Pálsson skrifar Skoðun Gleymum ekki hestamönnum og skátum Þorsteinn Hjartarson skrifar Skoðun Er gott að eldast á Akranesi? Hugrún Eva Valdimarsdóttir skrifar Skoðun Eitt samtal getur breytt deginum Alda Björk Harðardóttir skrifar Skoðun Ég er 57 ára og tilbúinn til að leggja mitt af mörkum — en fæ ekki tækifærið Gunnar Gíslason skrifar Skoðun Reykjanesbrautin - við leysum hnútinn Stefán Már Gunnlaugsson skrifar Skoðun Valdhroki bæjarstjórans í Kópavogi Helga Jónsdóttir skrifar Skoðun Menningin er hjartað í Hafnarfirði Guðbjörg Oddný Jónasdóttir skrifar Skoðun Lækkun gjalda: skref í rétta átt, en enn langt í land Valborg Ösp Árnadóttir Warén skrifar Skoðun Sveitarfélög á Íslandi og Evrópusambandið Eiríkur Björn Björgvinsson skrifar Skoðun Gefum sköpunargáfu barna það pláss sem hún á skilið Guðrún Lína Thoroddsen skrifar Skoðun Hvað fá foreldrar í Kópavogi fyrir 450 þúsund króna barnaskatt? Dagbjört Hákonardóttir,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Skólaskeyti til Garðbæinga! Harpa Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Verkalýðsfélög í faðmi hins opinbera Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Gæði kennslu: Farsæld sem markmið menntunar Anna Kristín Sigurðardóttir,Berglind Gísladóttir,Birna María B. Svanbjörnsdóttir,Guðmundur Engilbertsson,Hermína Gunnþórsdóttir,Jóhann Örn Sigurjónsson,Rúnar Sigþórsson,Sólveig Zophoníasdóttir skrifar Skoðun Miðflokkarnir tveir í Kópavogi Pétur Björgvin Sveinsson skrifar Sjá meira
Fyrir síðustu helgi kynnti ríkisstjórn Íslands tímabundnar efnahagsaðgerðir til þess að hemja síhækkandi verðbólgu. Eina raunverulega útspilið sem kom þar fram eru áform ríkisstjórnarinnar um það að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti á dælu úr 24% niður í 11% til þess að bregðast við hækkun á eldsneytisverði af sökum breyttrar heimsmyndar. Hvort að það sé þörf á víðtækari aðgerðum, t.a.m. tímabundin lækkun eða niðurfelling kolefnisgjaldsins, er hægt að ræða endalaust fram og til baka. Valkyrjurnar tala um að þessi aðgerð sé fyrir heimilin í landinu og að hún skili sér beint í vasa heimilanna, sem hún mun svo sannarlega gera, óháð því hversu mikið skilar sér þangað. Persónulega fagna ég því að ríkisstjórnin ætli loks í aðgerðir til þess að reyna að ná verðbólgunni niður, eftir að hafa farið í hverja aðgerðina á fætur annari sem ýtir undir verðbólguna, batnandi mönnum er best að lifa. En þó svo að ég, líkt og margir aðrir Íslendingar, fagni því að ríkisstjórnin fari í aðgerðir til þess að hjálpa heimilinum í landinu að þá er ein stofnun sem gerir það hinsvegar ekki. Sú stofnun nefnist Evrópusambandið. Ríkisstjórn Íslands var nefnilega ekki sú eina til þess að koma með þessa lausn sem svar við hækkun eldsneytisverðs í heiminum, vegna þess að áður en Valkyrjurnar kynntu sínar aðgerðir kynntu ríkisstjórnir Póllands og Spánar áform sín um að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti. Evrópusambandið var hinsvegar ekki á sama máli og var fljótt að senda viðvörun á bæði Pólland og Spán þar sem það minnti ríkisstjórnir beggja landa á það að þeim er í raun óheimilt, samkvæmt Evrópulöggjöfinni, að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti með því móti sem þær hyggjast gera. Ríkisstjórn Íslands getur því fagnað þeirri staðreynd að við séum ekki hluti af Evrópusambandinu. Af því ef við værum hluti af því þá hefði þessi aðgerð, sú eina sem ríkisstjórnin hefur komið með hingað til sem snýr að því að ná niður verðbólgu, verið stöðvuð af Evrópusambandinu. Evrópusambandið hefði stoppað aðgerð sem, að eigin sögn ríkisstjórnarinnar, er fyrir heimilin í landinu. Staðreyndin er nefnilega sú þegar það kemur að Evrópusambandinu að hagsmunir sambandsins munu alltaf ná fram yfir hagsmuni íbúa staks ríkis innan þess. Þegar það er raunin þá er ómögulegt að ganga inn í slíkt samband án þess að gefa upp að minnsta hluta af því fullveldi sem viðkomandi þjóð hefur. Þegar samband áskilur sér rétt til þess að taka fyrir hendur ríkisstjórna landa innan þess, þegar kemur að aðgerðum í þágu íbúa viðkomandi lands, er ómögulegt fyrir ríkisstjórnir landa innan sambandsins að standa í þeirri hagsmunagæslu sem íbúar þeirra eiga skilið. Það þarf ekki að kíkja í neinn pakka til þess að komast að staðreyndum málsins, þær liggja nú þegar á borðinu og það breytist ekki, alveg sama hversu mikið ákveðnir aðilar reyna að halda öðru fram. Hagsmunum Íslendinga er best varið utan Evrópusambandsins og nú, með þeim efnahagsaðgerðum sem kynntar voru fyrir síðustu helgi, virðast meira að segja Evrópusinnarnir í ríkisstjórninni vera orðnir sammála því, ótrúlegt en satt. Höfundur er fjármálaverkfræðingur.
Ég er 57 ára og tilbúinn til að leggja mitt af mörkum — en fæ ekki tækifærið Gunnar Gíslason Skoðun
Hvað fá foreldrar í Kópavogi fyrir 450 þúsund króna barnaskatt? Dagbjört Hákonardóttir,Eydís Inga Valsdóttir Skoðun
Skoðun Slæleg hagsmunagæsla meirihluta bæjarstjórnar – það þarf að gera mun betur Unnar Jónsson skrifar
Skoðun Eitt markmið, betra Hveragerði Guðjón Óskar Kristjánsson,Jónas Guðnason,Lárus Jónsson skrifar
Skoðun Ég er 57 ára og tilbúinn til að leggja mitt af mörkum — en fæ ekki tækifærið Gunnar Gíslason skrifar
Skoðun Hvað fá foreldrar í Kópavogi fyrir 450 þúsund króna barnaskatt? Dagbjört Hákonardóttir,Eydís Inga Valsdóttir skrifar
Skoðun Gæði kennslu: Farsæld sem markmið menntunar Anna Kristín Sigurðardóttir,Berglind Gísladóttir,Birna María B. Svanbjörnsdóttir,Guðmundur Engilbertsson,Hermína Gunnþórsdóttir,Jóhann Örn Sigurjónsson,Rúnar Sigþórsson,Sólveig Zophoníasdóttir skrifar
Ég er 57 ára og tilbúinn til að leggja mitt af mörkum — en fæ ekki tækifærið Gunnar Gíslason Skoðun
Hvað fá foreldrar í Kópavogi fyrir 450 þúsund króna barnaskatt? Dagbjört Hákonardóttir,Eydís Inga Valsdóttir Skoðun