Atvinnugrein verður til

Árið 2000 hóf Norðurskel kræklingarækt í Eyjafirði. Fyrstu tvö árin var fyrirtækið húsnæðislaust og fór starfsemin fram á bryggju á Akureyri en tveimur árum síðar var starfsemin flutt til Hríseyjar. Víðir Björnsson, sem stofnaði fyrirtækið ásamt Baldri Snorrasyni, segir reksturinn hafa gengið erfiðlega fyrstu árin vegna fjárskorts og vandamála sem upp komu á meðan verið var að ná tökum á ræktinni en þeir byrjunarerfiðleikar séu nú að baki. Á undanförnum mánuðum hefur verið unnið að endurfjármögnun Norðurskeljar og var hlutafé aukið í 65 milljónir króna, auk þess sem fyrirtækið hefur tryggt sér um 20 milljóna króna lánsfé. Sex nýir aðilar hafa bæst í hlutahafahópinn og skiptast 60 prósent af hlutafé fyrirtækisins nú jafnt á milli Eignarhaldsfélagsins Samvinnutrygginga, KEA og Tækifæris en Akureyrarbær, Byggðastofnun og Sæplast eiga samtals 15 prósent. Fyrri eigendur Norðurskeljar eiga nú 25 prósenta hlut. Uppskeran er enn sem komið er lítil en í sjó eru um 50 km af línum til lirfusöfnunar og vænta Norðurskeljarmenn 200 til 300 tonna uppskeru árið 2007. Í ár og á næstu tveimur árum ætlar fyrirtækið að leggja samtals 300 kílómetra af línum og reiknað er með 800 tonna uppskeru árið 2008 og að fjöldi starfsmanna verði orðinn 25. @.mfyr:Atvinnusköpun í Eyjafirði @megin:Í dag vinna þrír hjá Norðurskel en í sumar bætast fimm í hópinn til að útbúa línurnar sem settar verða niður á árinu. "Ef rekstraráætlun næstu þriggja ára gengur eftir verður okkur ekkert að vanbúnaði að hefja stórfellda ræktun árið 2008. Kræklingarækt hefur alla burði til að verða stóriðja," segir Víðir. "Sé litið til fæðuframboðs og fleiri þátta ber Eyjafjörður 60 þúsund tonna rækt en núna höfum við ræktunarsvæði fyrir 20 þúsund tonn. Ef við miðum aðeins við 13 þúsund tonna ársframleiðslu verða til 450 störf ef kræklingurinn er unninn í neytendapakkningar. Það er svipaður fjöldi og mun starfa í nýja álverinu í Reyðarfirði. Kostnaðurinn við hvert starf í álverinu er tæpar 190 milljónir króna en ekki nema tæpar 7 milljónir króna i kræklingaræktinni," segir Víðir. Íslendingar borða lítinn skelfisk og því nauðsynlegt að byggja upp innlendan markað. Nánast öll framleiðsla Norðurskeljar hefur verið seld til veitingahúsa á um 600 krónur kílóið. Er það helmingi hærra verð en fyrstu áætlanir gerðu ráð fyrir en á móti kemur að vinnslan er kostnaðarsöm þar sem fyrirtækið hefur ekki yfir að ráða vélbúnaði til vinnslunnar. Víðir segir að Norðurskel stefni á að vélvæða vinnsluna, samhliða aukinni framleiðslu, en með fullri vélvæðngu er gert ráð fyrir að framleiðslukostnaðurinn verði um 40 krónur á kíló. Kræklingarækt á Íslandi er að hefjast fyrir alvöru. Frumkvöðlarnir í Norðurskel hafa með dugnaði, bjartsýni og staðfastri trú á kræklingarækt yfirstigið fyrstu hindranirnar. Ef væntingar ganga eftir verður til ný atvinnugrein sem skapa mun hundruð starfa.